Thống đốc RBA cảnh báo về đợt tăng lãi suất tiền mặt lần thứ tư

Thống đốc Ngân hàng Dự trữ Úc Michele Bullock vừa đưa ra một cảnh báo hiếm khi thẳng thắn tới các hộ gia đình: RBA có thể tiếp tục tăng lãi suất tiền mặt trong vài tuần tới nếu lạm phát không hạ nhiệt đủ nhanh. Đây là thông điệp đáng chú ý trong bối cảnh nhiều gia đình tại Úc đã chịu áp lực lớn từ chi phí sinh hoạt, tiền vay mua nhà và giá cả hàng hóa thiết yếu.

Phát biểu tại một sự kiện gây quỹ của Anika Foundation hôm thứ Ba, bà Bullock cho biết lạm phát đã tăng và hiện vẫn nằm trên mục tiêu của RBA. Theo bà, lạm phát đã ở mức cao ngay cả trước khi giá dầu gần đây tăng lên, cho thấy áp lực giá cả trong nền kinh tế không chỉ đến từ một yếu tố tạm thời.

Thông điệp này được xem là tín hiệu rõ ràng nhất cho đến nay rằng RBA đang nghiêm túc cân nhắc việc tăng lãi suất tại cuộc họp tiếp theo vào ngày 11/8, sau ba lần tăng lãi suất từ đầu năm. Nếu điều đó xảy ra, lãi suất tiền mặt có thể lên 4,60%, mức cao nhất kể từ năm 2011.

Vì sao RBA tiếp tục lo ngại về lạm phát?

Theo thông tin được công bố, lạm phát cơ bản của Úc hiện ở mức 3,6%, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2–3% mà RBA theo đuổi. Với ngân hàng trung ương, vấn đề không chỉ là lạm phát cao trong một tháng hay một quý, mà là liệu lạm phát có thể quay trở lại mục tiêu một cách bền vững hay không.

Bà Bullock nhấn mạnh rằng RBA “chưa đạt được mục tiêu đưa lạm phát trở lại mức mục tiêu một cách bền vững”. Bà cũng cho biết hội đồng RBA sẵn sàng hành động khi cần thiết để hoàn thành nhiệm vụ, bao gồm việc tăng thêm lãi suất tiền mặt nếu cần.

Nói cách khác, RBA đang muốn gửi tín hiệu tới thị trường, doanh nghiệp và người dân rằng cuộc chiến chống lạm phát chưa kết thúc. Việc giữ kỳ vọng lạm phát trong tầm kiểm soát là rất quan trọng, bởi nếu người dân và doanh nghiệp tin rằng giá cả sẽ tiếp tục tăng mạnh, hành vi chi tiêu, định giá và đàm phán lương có thể khiến lạm phát trở nên dai dẳng hơn.

Ảnh minh họa: Theo dõi tin lãi suất RBA

Lãi suất tăng tác động thế nào tới hộ gia đình?

Đối với các hộ gia đình đang vay mua nhà, đặc biệt là các khoản vay có lãi suất thả nổi, khả năng tăng lãi suất thêm một lần nữa là thông tin không dễ chịu. Khi lãi suất tiền mặt tăng, các ngân hàng thương mại thường chuyển phần chi phí này sang khách hàng thông qua lãi suất vay cao hơn. Điều đó khiến khoản trả nợ hằng tháng của nhiều gia đình tiếp tục phình lên.

Không chỉ người vay mua nhà bị ảnh hưởng. Lãi suất cao cũng có thể làm giảm sức mua nói chung, khiến người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu hơn. Các doanh nghiệp nhỏ, trong đó có nhiều cơ sở kinh doanh của cộng đồng người Việt tại Úc, cũng có thể chịu áp lực nếu chi phí vay vốn tăng và khách hàng chi tiêu ít hơn.

Với những ai đang theo dõi các thông tin về thị trường tài chính, nhà ở hoặc kinh doanh, chuyên mục tin tức tại Úc là nơi có thể cập nhật thêm các diễn biến liên quan đến đời sống kinh tế và xã hội.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng RBA cũng hiểu lãi suất không tác động ngay lập tức. Chính sách tiền tệ thường có độ trễ, nghĩa là các lần tăng trước đó có thể cần thêm thời gian mới thể hiện đầy đủ trong nền kinh tế. Vì vậy, bà Bullock cũng thừa nhận vẫn chưa rõ liệu ba lần tăng lãi suất từ đầu năm đã đủ để kiềm chế lạm phát hay chưa.

Thị trường lao động có thể phải “giảm nhiệt”

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong phát biểu của Thống đốc RBA là nhận định rằng điều kiện thị trường lao động có thể cần nới lỏng thêm để đưa lạm phát trở lại mục tiêu. Cách nói này hàm ý rằng tỷ lệ thất nghiệp có thể phải tăng lên hoặc thị trường việc làm bớt căng thẳng hơn so với hiện tại.

Đây là vấn đề nhạy cảm, bởi việc kiểm soát lạm phát thường đi kèm với cái giá là tăng trưởng chậm lại và thị trường việc làm chịu áp lực. Nếu nhu cầu trong nền kinh tế giảm, doanh nghiệp có thể tuyển dụng chậm hơn, giảm giờ làm hoặc thận trọng hơn trong kế hoạch mở rộng.

Với người lao động, đặc biệt là du học sinh, người mới định cư hoặc người đang tìm việc trong các ngành dịch vụ, nhà hàng, xây dựng và bán lẻ, việc theo dõi thị trường việc làm là rất cần thiết. Bạn đọc có thể tham khảo thêm mục việc làm tại Úc để nắm các cơ hội và nhu cầu tuyển dụng mới.

Các ngân hàng lớn dự báo ra sao?

Dự báo về đường đi lãi suất hiện vẫn có sự chia rẽ. Ba trong bốn ngân hàng lớn gồm Commonwealth Bank, NAB và ANZ dự đoán RBA sẽ giữ nguyên lãi suất trong phần còn lại của năm, trước khi có ít nhất hai lần cắt giảm vào năm 2027.

Trong khi đó, Westpac có quan điểm thận trọng hơn đối với người vay khi dự báo RBA có thể tăng thêm hai lần trong năm nay, sau đó mới cắt giảm hai lần vào năm sau. Sự khác biệt này cho thấy triển vọng lãi suất vẫn phụ thuộc rất nhiều vào dữ liệu lạm phát sắp tới và mức độ giảm nhiệt của nền kinh tế.

Điểm chung là hầu hết các dự báo đều chưa cho thấy khả năng lãi suất giảm mạnh trong ngắn hạn. Khi lạm phát cơ bản vẫn trên mục tiêu, RBA khó có thể tuyên bố chiến thắng quá sớm.

Ảnh minh họa: Áp lực chi phí gia đình

Năng suất yếu: bài toán dài hạn của kinh tế Úc

Bên cạnh câu chuyện lãi suất, bà Bullock cũng dành nhiều chú ý cho vấn đề năng suất. Theo bà, tăng trưởng năng suất chậm đang cản trở khả năng nền kinh tế Úc tăng trưởng mạnh mà không tạo thêm áp lực lạm phát. Đây là một thách thức nền tảng trong vài năm tới.

Năng suất là yếu tố quan trọng quyết định tăng trưởng kinh tế, tiền lương thực tế và mức sống lâu dài. Khi năng suất tăng chậm, nền kinh tế khó tạo ra nhiều hàng hóa và dịch vụ hơn với cùng một lượng nguồn lực. Nếu nhu cầu tăng nhanh trong khi năng lực sản xuất không cải thiện tương ứng, giá cả có thể tiếp tục chịu áp lực.

Theo số liệu được nêu, tăng trưởng năng suất của Úc đã giảm từ 1,8% trong năm 2003–04 xuống còn 0,8% trong năm 2023–24. OECD cũng ghi nhận Úc là một trong những nước có mức suy giảm tiêu chuẩn sống mạnh trong nhóm phát triển, với lương thực tế giảm 5,1% kể từ tháng 3/2021.

Điều đáng nói là RBA không thể giải quyết vấn đề năng suất chỉ bằng lãi suất. Bà Bullock cho rằng đóng góp tốt nhất của chính sách tiền tệ trong hoàn cảnh này là duy trì lạm phát thấp, ổn định và hỗ trợ toàn dụng lao động bền vững. Còn để cải thiện năng suất, nền kinh tế cần đầu tư vào công nghệ, kỹ năng, nghiên cứu và phát triển.

Người Việt tại Úc nên chuẩn bị gì?

Trước khả năng lãi suất tiếp tục ở mức cao hoặc tăng thêm, các hộ gia đình nên rà soát lại ngân sách, đặc biệt là các khoản vay mua nhà, vay kinh doanh, thẻ tín dụng và chi phí sinh hoạt cố định. Việc lập quỹ dự phòng, so sánh lãi suất vay, trao đổi sớm với ngân hàng nếu gặp khó khăn tài chính là những bước thực tế có thể giúp giảm áp lực.

Đối với người đang có kế hoạch mua nhà, cần tính toán kỹ khả năng trả nợ trong kịch bản lãi suất cao hơn. Những ai quan tâm đến thị trường nhà ở có thể theo dõi thêm chuyên mục thị trường bất động sản Úc để có thêm góc nhìn trước khi quyết định.

Ngoài ra, cộng đồng người Việt có thể theo dõi các cập nhật đời sống, việc làm và nhà ở qua Facebook Báo Online Người Việt tại Úc hoặc tham gia nhóm Người Việt Tại Úc để trao đổi thêm thông tin thực tế từ cộng đồng.

RBA đang gửi thông điệp rất rõ

Cảnh báo của Thống đốc Michele Bullock cho thấy RBA chưa sẵn sàng nới lỏng lập trường. Khi lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu và dữ liệu mới còn ở phía trước, khả năng tăng lãi suất lần thứ tư trong năm vẫn là một kịch bản thực tế.

Với các hộ gia đình, thông điệp quan trọng là không nên chủ quan cho rằng chu kỳ tăng lãi suất đã kết thúc. Dù RBA có thể chờ thêm dữ liệu trước khi ra quyết định, ngân hàng trung ương vẫn để ngỏ khả năng hành động mạnh hơn nếu lạm phát dai dẳng.

Trong ngắn hạn, người dân sẽ tiếp tục phải cân bằng giữa chi phí sinh hoạt cao, áp lực vay nợ và sự bất định của thị trường lao động. Về dài hạn, bài toán lớn hơn của Úc không chỉ là lãi suất, mà còn là làm thế nào để cải thiện năng suất, nâng lương thực tế và bảo vệ mức sống cho các thế hệ tương lai.