Giá xăng dầu Australia tăng vọt khi chính sách giảm thuế kết thúc

Giá xăng dầu tại Australia đang trở thành mối quan tâm lớn của nhiều gia đình, tài xế và doanh nghiệp khi cùng lúc chịu tác động từ hai phía: biến động địa chính trị ở Trung Đông và việc chính sách giảm thuế nhiên liệu tạm thời của chính phủ liên bang dần kết thúc. Với người Việt đang sinh sống, làm việc hoặc kinh doanh tại Úc, đây không chỉ là chuyện giá đổ đầy một bình xăng, mà còn có thể ảnh hưởng đến chi phí đi lại, giá hàng hóa, dịch vụ vận chuyển và cả hoạt động của nhiều ngành nghề phụ thuộc vào diesel.

Theo các thông tin được công bố, mức giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng và diesel, khoảng 16 cent mỗi lít trong giai đoạn gia hạn thu hẹp, chỉ kéo dài đến ngày 2/8. Khả năng chính phủ tiếp tục gia hạn ưu đãi này được đánh giá là không cao. Điều đó có nghĩa là khi phần hỗ trợ này kết thúc, người tiêu dùng có thể phải trả mức giá cao hơn tại trạm xăng, trong bối cảnh giá nhiên liệu quốc tế vốn đã biến động mạnh.

Vì sao giá xăng dầu tại Australia tăng nhanh?

Có hai nguyên nhân chính đang cùng lúc đẩy giá nhiên liệu lên cao. Thứ nhất là yếu tố quốc tế: căng thẳng ở Trung Đông, đặc biệt liên quan đến Iran, eo biển Hormuz và các vụ tấn công tàu chở dầu tại Biển Đỏ. Đây đều là những điểm nghẽn quan trọng của tuyến vận tải năng lượng toàn cầu. Khi các tuyến đường này bị gián đoạn hoặc thị trường lo ngại rủi ro nguồn cung, giá dầu thô và nhiên liệu tinh chế có xu hướng tăng.

Thứ hai là yếu tố trong nước: chính sách giảm thuế nhiên liệu của Australia đang được rút lại. Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu là một phần trong giá bán lẻ xăng dầu. Khi mức giảm tạm thời không còn, phần thuế được khôi phục sẽ phản ánh trực tiếp vào giá mà người dân trả tại các trạm xăng.

NRMA cho biết giá xăng không chì trung bình đã tăng khoảng 3 cent chỉ sau một đêm, lên khoảng 1,85 AUD/lít. Diesel cũng tăng mạnh hơn, có nơi tăng đến 5 cent, với mức trung bình khoảng 2,26 AUD/lít. Đáng chú ý, giá bán buôn được ghi nhận tăng khoảng 10 cent trong tuần, nên các đợt tăng này có khả năng tiếp tục được chuyển sang giá bán lẻ trong những ngày tới.

Ảnh minh họa: Trạm xăng tại Australia

Xung đột Iran và eo biển Hormuz tác động ra sao?

Eo biển Hormuz là một trong những tuyến vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới. Khi căng thẳng giữa Mỹ, Iran và các lực lượng liên quan leo thang, thị trường năng lượng lập tức phản ứng vì lo ngại nguồn cung bị gián đoạn. Trong nội dung được ghi nhận, NRMA nhận định giá nhiên liệu sẽ còn biến động cho đến khi chiến tranh ở Trung Đông kết thúc và eo biển Hormuz được mở lại ổn định.

Không chỉ Hormuz, Biển Đỏ cũng đang là một điểm nóng. Các lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn tuyên bố tấn công hai tàu chở dầu trên tuyến thương mại quan trọng này. Nếu căng thẳng tiếp tục mở rộng, chi phí vận tải biển, phí bảo hiểm và rủi ro nguồn cung năng lượng toàn cầu có thể tiếp tục tăng, từ đó ảnh hưởng đến giá nhiên liệu tại Australia.

Dù Australia nhập phần lớn nhiên liệu thành phẩm từ các thị trường châu Á như Singapore và các nhà máy lọc dầu trong khu vực, giá đầu vào vẫn gắn chặt với thị trường dầu toàn cầu. Vì vậy, một cuộc khủng hoảng ở Trung Đông vẫn có thể khiến người tiêu dùng tại Sydney, Melbourne, Brisbane hay Perth cảm nhận rõ qua giá xăng tại cây bơm.

Diesel tăng giá: Tác động rộng hơn xăng thông thường

Với nhiều người dân, giá xăng tăng đồng nghĩa chi phí đi làm, đưa đón con cái, mua sắm và đi lại cuối tuần tăng theo. Nhưng với nền kinh tế, diesel mới là yếu tố đáng lo ngại hơn. Phần lớn hoạt động vận tải, nông nghiệp, khai khoáng và logistics tại Australia phụ thuộc vào diesel. Khi diesel tăng giá, chi phí vận chuyển hàng hóa, vận hành máy móc và sản xuất có thể tăng theo dây chuyền.

Điều này đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp nhỏ, chủ nhà hàng, tiệm tạp hóa, dịch vụ giao hàng hoặc những người đang tìm kiếm cơ hội trong lĩnh vực tài xế lái xe giao hàng. Khi nhiên liệu tăng, biên lợi nhuận có thể bị thu hẹp nếu giá dịch vụ không kịp điều chỉnh. Người tiêu dùng cuối cùng cũng có thể phải trả thêm khi chi phí vận chuyển được cộng vào giá hàng hóa.

NRMA cảnh báo tác động kinh tế sẽ “rộng khắp” vì diesel là nhiên liệu cốt lõi của nhiều ngành. Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tại Úc vốn đã là áp lực lớn với nhiều gia đình, một đợt tăng nhiên liệu kéo dài có thể khiến ngân sách hằng tuần thêm căng thẳng.

Chính phủ Australia đang làm gì?

Bộ trưởng Ngân khố Jim Chalmers cho biết chính phủ đã gia hạn việc cắt giảm thuế nhiên liệu thêm một tháng nhằm giảm bớt áp lực giá xăng đối với người dân và doanh nghiệp trong giai đoạn hỗ trợ dần kết thúc. Ông cũng nói chính phủ tiếp tục xem xét các thiết lập chính sách để hỗ trợ người dân trước áp lực chi phí sinh hoạt.

Tuy nhiên, việc duy trì giảm thuế nhiên liệu trong thời gian dài không phải quyết định dễ dàng, vì nó liên quan trực tiếp đến ngân sách liên bang. Khi chính sách hỗ trợ kết thúc, thị trường sẽ chịu tác động đầy đủ hơn từ giá quốc tế, thuế trong nước và chu kỳ giá bán lẻ.

Trước đó, Thủ tướng Anthony Albanese cũng đã có các chuyến làm việc với những đối tác quan trọng tại châu Á, trong đó có Singapore, nhằm củng cố nguồn cung nhiên liệu cho Australia. Điều này cho thấy chính phủ ưu tiên đảm bảo nguồn hàng không bị đứt gãy. Tuy vậy, như các chuyên gia lưu ý, đảm bảo nguồn cung không đồng nghĩa với việc giá sẽ thấp, nhất là khi thị trường toàn cầu biến động mạnh.

Ảnh minh họa: Vận tải chịu áp lực diesel

Người dân và doanh nghiệp nên lưu ý gì?

Trong ngắn hạn, giá xăng dầu có thể tiếp tục biến động. Người dân nên theo dõi giá tại các ứng dụng so sánh giá nhiên liệu, chọn thời điểm đổ xăng hợp lý trong chu kỳ giá tại từng thành phố và cân nhắc tối ưu lộ trình di chuyển. Với các gia đình có nhiều xe, việc gom chuyến đi, dùng phương tiện công cộng khi phù hợp hoặc chia sẻ xe có thể giúp giảm chi phí.

Với doanh nghiệp nhỏ, đặc biệt là các ngành giao hàng, vận chuyển, xây dựng, nông trại hoặc dịch vụ di chuyển, cần rà soát lại chi phí nhiên liệu trong báo giá. Những ai đang theo dõi thị trường việc làm có thể xem thêm chuyên mục thị trường việc làm tại Úc để cập nhật các xu hướng ngành nghề bị ảnh hưởng bởi chi phí nhiên liệu.

Ngoài ra, nếu cần trao đổi kinh nghiệm thực tế về chi phí sinh hoạt, giá xăng theo từng khu vực hoặc chia sẻ thông tin cộng đồng, độc giả có thể tham gia nhóm Người Việt Tại Úc - Nguoiviettaiuc.Com. Đây là nơi nhiều thành viên thường cập nhật thông tin đời sống, việc làm và dịch vụ tại các bang.

Triển vọng giá xăng dầu thời gian tới

Triển vọng ngắn hạn vẫn phụ thuộc nhiều vào diễn biến ở Trung Đông và quyết định chính sách trong nước. Nếu xung đột tiếp tục kéo dài, eo biển Hormuz chưa thông suốt và Biển Đỏ vẫn có nguy cơ bị tấn công, giá dầu quốc tế có thể tiếp tục duy trì ở mức cao. Khi đó, giá xăng dầu tại Australia khó giảm nhanh, dù nguồn cung trong nước được đảm bảo.

Ở chiều ngược lại, nếu căng thẳng hạ nhiệt và các tuyến vận tải năng lượng hoạt động ổn định trở lại, thị trường có thể bớt áp lực. Tuy nhiên, việc chính sách giảm thuế nhiên liệu kết thúc vẫn là yếu tố khiến giá bán lẻ trong nước khó quay lại mức thấp trước đây trong thời gian ngắn.

Với cộng đồng người Việt tại Úc, điều quan trọng là chuẩn bị ngân sách linh hoạt hơn cho chi phí đi lại và sinh hoạt. Giá xăng dầu không chỉ ảnh hưởng đến chiếc xe cá nhân, mà còn liên quan đến giá thực phẩm, hàng hóa, dịch vụ giao nhận và nhiều ngành nghề đang tạo việc làm cho người Việt. Độc giả có thể theo dõi thêm các cập nhật trong chuyên mục tin tức sự kiện tại Úc để nắm bắt những thay đổi mới nhất.

Tóm lại, giá xăng dầu Australia đang tăng vì sự cộng hưởng của khủng hoảng năng lượng toàn cầu và việc rút lại hỗ trợ thuế trong nước. Trong bối cảnh đó, người dân nên chủ động theo dõi giá, điều chỉnh thói quen di chuyển và chuẩn bị cho khả năng chi phí nhiên liệu còn biến động trong thời gian tới.