Khủng hoảng chi phí sinh hoạt khiến nhiều người Úc chật vật trả tiền thuê nhà
Chi phí sinh hoạt, tiền thuê nhà và lãi suất cao đang bào mòn khả năng tài chính của nhiều gia đình tại Australia. Không ít người dù có công việc chuyên môn vẫn phải làm thêm để trang trải hóa đơn, trong khi một số hộ cắt giảm thực phẩm, thuốc men và hoạt động của con cái để giữ mái nhà. Những dấu hiệu nợ quá hạn và thị trường lao động chậm lại cho thấy áp lực nhà ở có thể còn kéo dài.
Áp lực chi phí sinh hoạt tại Australia đang không còn giới hạn ở những hộ thu nhập thấp. Ngay cả nhiều gia đình có hai người đi làm, sở hữu công việc chuyên môn và thu nhập tương đối ổn định cũng phải xoay xở từng tháng để thanh toán tiền thuê nhà, hóa đơn và các nhu cầu thiết yếu. Đằng sau những chỉ số kinh tế tưởng như vẫn vững vàng là ngày càng nhiều câu chuyện về việc làm thêm buổi tối, bỏ bữa và trì hoãn chăm sóc sức khỏe.
Trường hợp của Vanessa Freitas tại Sydney là một ví dụ đáng chú ý. Sau 13 năm chuyển từ Brazil đến Australia, người phụ nữ 37 tuổi hiện là công dân Australia và làm công việc văn phòng tại khu trung tâm Sydney. Trước đó, cô từng làm bảo mẫu và dọn dẹp nhà cửa để xây dựng cuộc sống mới.
Dù Vanessa và bạn đời đều có nghề nghiệp chuyên môn, họ vẫn chưa thể mua nhà và đã chạm đến giới hạn tiền thuê có khả năng chi trả. Vanessa cho biết mình phải giao pizza vào ban đêm sau giờ làm để có thêm thu nhập. Với một gia đình đang nuôi con nhỏ, đây không chỉ là bài toán tiền bạc mà còn là nỗi lo về sự ổn định trong tương lai.
Giấc mơ sở hữu nhà ngày càng xa tầm với
Kể từ khi đến Australia, Vanessa đã chuyển nhà ít nhất 14 lần. Việc thường xuyên thay đổi nơi ở phản ánh tình cảnh thiếu ổn định mà nhiều người thuê nhà đang trải qua, đặc biệt tại những thành phố có chi phí cao như Sydney. Khi tiền thuê tăng nhanh hơn thu nhập, một gia đình có việc làm đầy đủ vẫn có thể không tích lũy nổi khoản đặt cọc mua nhà.
Khó khăn này cũng cho thấy khủng hoảng nhà ở không thể được giải thích đơn giản bằng một nguyên nhân duy nhất. Dân số tăng có thể tạo thêm nhu cầu trong ngắn hạn, nhưng các vấn đề sâu hơn còn bao gồm nguồn cung không theo kịp, chi phí xây dựng cao, thủ tục quy hoạch kéo dài và sự thiếu hụt nhà ở xã hội. Người nhập cư đồng thời đóng thuế, làm việc và đóng góp kỹ năng cho nền kinh tế, vì vậy việc quy toàn bộ trách nhiệm cho cộng đồng này là thiếu công bằng.
Độc giả muốn theo dõi thêm diễn biến giá bán, nguồn cung và thị trường thuê có thể tham khảo chuyên mục thị trường bất động sản Úc. Người đang cần tìm chỗ ở cũng có thể xem mục tìm phòng và nhà cho thuê để tiếp cận thông tin phù hợp.

Ảnh minh họa: Gia đình cân đối hóa đơn và tiền thuê nhà
Những vết nứt xuất hiện dưới bề mặt nền kinh tế
Chi tiêu hộ gia đình vẫn có thể tăng ở một số nhóm hàng, nhưng điều đó không nhất thiết đồng nghĩa phần lớn người dân đang dư dả. Tổng chi tiêu có thể đi lên do giá cả tăng, dân số lớn hơn hoặc hoạt động mua sắm của nhóm thu nhập cao. Trong khi đó, những hộ có thu nhập thấp hoặc đang trả khoản vay lớn có thể phải cắt giảm rất mạnh.
Dữ liệu được nêu trong nguồn bài viết cho biết National Debt Helpline đã tiếp nhận khoảng 190.000 cuộc gọi trong năm tính đến tháng 8. Tuy nhiên, khi sử dụng con số này cần lưu ý đây có thể là tổng số cuộc gọi chứ không nhất thiết tương ứng với số người riêng biệt. Dù vậy, mức độ gia tăng nhu cầu tư vấn vẫn cho thấy nhiều hộ gia đình đang cần hỗ trợ khẩn cấp.
Theo chia sẻ từ đường dây tư vấn nợ, một số người đã áp dụng những biện pháp rất khó khăn để duy trì khoản thanh toán nhà ở, gồm:
- Bỏ bữa hoặc phụ thuộc nhiều hơn vào ngân hàng thực phẩm.
- Trì hoãn khám bệnh và không lấy thuốc theo đơn.
- Hạn chế sử dụng ô tô để tiết kiệm nhiên liệu.
- Hủy các hoạt động ngoại khóa của con.
- Làm thêm vào buổi tối hoặc cuối tuần.
- Dùng tiền tiết kiệm, tín dụng hoặc vay người thân để thanh toán hóa đơn.
Điều này lý giải vì sao số liệu nợ quá hạn thường chưa phản ánh đầy đủ mức độ khủng hoảng. Nhiều người vẫn trả tiền thuê hoặc khoản vay đúng hạn, nhưng phải hy sinh thực phẩm, y tế và các nhu cầu cơ bản khác. Chỉ khi mọi nguồn dự phòng đã cạn, khó khăn mới xuất hiện rõ trong dữ liệu ngân hàng.
Người thuê và người vay mua nhà cùng chịu sức ép
Đối với người thuê, nguồn cung hạn chế khiến việc tìm một căn nhà phù hợp trở nên khó khăn. Khi tỷ lệ nhà trống thấp, người thuê có ít cơ hội thương lượng và thường phải chấp nhận giá cao hơn, ở xa nơi làm việc hoặc sống trong không gian nhỏ hơn. Các gia đình có trẻ em, người làm việc bán thời gian và người mới đến Australia thường gặp nhiều bất lợi hơn trong quá trình xét hồ sơ.
Người vay mua nhà lại chịu tác động trực tiếp từ lãi suất. Khi lãi suất cho vay tăng, khoản thanh toán hằng tháng có thể tăng đáng kể, đặc biệt với người mua nhà gần giai đoạn giá cao hoặc vừa chuyển từ lãi suất cố định sang lãi suất thả nổi. Nếu một thành viên trong gia đình mất việc hoặc bị giảm giờ làm, khả năng trả nợ có thể suy yếu rất nhanh.
Nguồn bài viết cho biết tỷ lệ khách hàng chậm thanh toán khoản vay mua nhà tại một số ngân hàng lớn đã tăng, cùng với số người tham gia chương trình hỗ trợ khó khăn. Các số liệu cụ thể cần được đối chiếu với báo cáo chính thức của từng ngân hàng trước khi xem là dữ kiện cập nhật. Tuy nhiên, xu hướng chung cho thấy áp lực đã bắt đầu chuyển từ việc cắt giảm chi tiêu sang nguy cơ không trả nợ đúng hạn.
Thị trường việc làm có thể trở thành rủi ro tiếp theo
Một gia đình có thể tiếp tục trả tiền nhà ở mức cao nếu thu nhập ổn định. Nhưng khi thị trường lao động chậm lại, thời gian tìm việc kéo dài hoặc tiền lương tăng không theo kịp giá cả, khoản dự phòng sẽ nhanh chóng bị bào mòn. Đây là lý do những thông tin về cắt giảm nhân sự tại các doanh nghiệp lớn khiến tâm lý người tiêu dùng thêm thận trọng.
Nỗi lo không chỉ nằm ở nguy cơ thất nghiệp hàng loạt. Với những hộ đã dành phần lớn thu nhập cho nhà ở, chỉ vài tháng bị gián đoạn công việc cũng có thể dẫn đến nợ thẻ tín dụng, chậm hóa đơn hoặc mất khả năng thanh toán. Người cần tìm cơ hội tăng thu nhập có thể theo dõi mục việc làm tại Úc.
Cần nhiều giải pháp thay vì đổ lỗi cho một nhóm dân cư
Khủng hoảng khả năng chi trả nhà ở là vấn đề mang tính cấu trúc, vì vậy không thể giải quyết chỉ bằng cách yêu cầu người dân thắt chặt chi tiêu. Trong ngắn hạn, các hộ gặp khó khăn cần được tiếp cận tư vấn tài chính, hỗ trợ năng lượng, y tế và thực phẩm. Ngân hàng cũng cần chủ động làm việc với khách hàng trước khi khoản vay rơi vào tình trạng quá hạn nghiêm trọng.
Về trung và dài hạn, Australia cần tăng nguồn cung nhà ở xã hội và nhà ở vừa túi tiền, đồng thời cải thiện quyền lợi của người thuê. Việc sử dụng đất công, xây nhà gần giao thông và khu vực việc làm, đào tạo thêm lao động xây dựng và rút ngắn thủ tục hợp lý đều có thể góp phần giải quyết tình trạng thiếu nguồn cung.
Bên cạnh đó, kế hoạch dân số cần được phối hợp với năng lực xây dựng nhà ở, trường học, bệnh viện và hạ tầng giao thông. Cách tiếp cận này thực tế hơn việc quy trách nhiệm cho người nhập cư, bởi nhiều người mới đến đang làm việc trong y tế, chăm sóc, xây dựng và những ngành thiết yếu khác.
Cộng đồng có thể trao đổi thông tin nhà ở và việc làm tại nhóm việc làm, nhà ở và dịch vụ tại Sydney hoặc theo dõi trang Nhà ở tại Úc. Khi giao dịch hoặc thuê nhà qua mạng xã hội, người dùng nên kiểm tra danh tính, hợp đồng và tuyệt đối thận trọng trước yêu cầu chuyển tiền đặt cọc.
Người dân có thể làm gì khi không còn đủ khả năng chi trả?
Nếu bắt đầu gặp khó khăn, người thuê nên trao đổi sớm với chủ nhà hoặc đơn vị quản lý thay vì chờ đến khi phát sinh khoản nợ lớn. Người vay mua nhà cũng nên liên hệ bộ phận hỗ trợ khó khăn của ngân hàng để tìm hiểu phương án điều chỉnh thanh toán. Việc nhận tư vấn tài chính độc lập có thể giúp xác định hóa đơn ưu tiên và tránh sử dụng những khoản vay có chi phí cao.
Quan trọng hơn, người gặp khó khăn không nên xem đây hoàn toàn là thất bại cá nhân. Khi tiền thuê, lãi suất, thực phẩm và năng lượng cùng tăng trong khi thu nhập không theo kịp, ngay cả người quản lý ngân sách cẩn thận cũng có thể rơi vào tình trạng căng thẳng.
Câu chuyện của Vanessa cho thấy những vết nứt trong nền kinh tế đang hiện diện ngay trong cuộc sống của các gia đình có việc làm. Australia có thể chưa rơi vào một cuộc suy thoái trên diện rộng, nhưng với những người phải làm thêm sau giờ hành chính hoặc cắt giảm thuốc men để giữ chỗ ở, khủng hoảng đã là một thực tế. Để khôi phục niềm tin, các giải pháp cần đặt sự ổn định nhà ở và khả năng sống được bằng thu nhập lao động vào vị trí trung tâm.
Bài viết có thể bạn quan tâm
- Chàng trai 30 tuổi mua được nhà nhờ mẹo tiết kiệm super ít ai biết
- Australia: Gần 2/3 người vay mua nhà ngại thương lượng giảm lãi suất với ngân hàng, có thể bỏ lỡ cơ hội tiết kiệm hơn 32,000 AUD
- Australia: Vay mua bất động sản đầu tư giảm hơn 30%, mức sụt giảm lớn nhất từng ghi nhận
- Căn nhà nát đầy bồ câu ở Brisbane vẫn hút khách mua vì vị trí đắc địa
- Victoria phê duyệt khu dân cư mới với gần 6,000 căn nhà, dự kiến tạo hơn 1,000 việc làm
- Giá nhà tại Úc giảm tháng thứ 7 liên tiếp: Thị trường Brisbane và Perth lao dốc
- Giá nhà Úc hạ nhiệt: Vì sao giấc mơ an cư vẫn ngoài tầm với của nhiều người?
- NSW: Người thuê nhà tiết kiệm chi phí với Smart Rental Bonds và Rent Check
- Cổ phiếu bất động sản Úc dậy sóng trước thương vụ thâu tóm Ingenia
- Giá thuê nhà tại Melbourne tăng mạnh vượt mức bảo vệ người thuê
