Khả năng RBA tăng lãi suất trong tháng 11 khi lạm phát kéo dài

Khả năng Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) nâng lãi suất trong tháng 11 đang được quan tâm trở lại khi áp lực giá cả chưa giảm rõ rệt. Nếu kịch bản này xảy ra, các hộ gia đình có khoản vay mua nhà, người thuê nhà và doanh nghiệp nhỏ có thể tiếp tục đối mặt với chi phí tài chính cao hơn trong những tháng cuối năm.

Thông tin đầu vào cho biết lạm phát cơ bản trong 12 tháng tính đến tháng 9 ở mức 3,6%, nhích lên từ mức 3,5% đã được điều chỉnh của tháng 8. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) được nêu ở mức tăng 4,3% so với cùng kỳ, trong đó nhà ở, điện và nhiên liệu là những nhóm tạo sức ép đáng kể. Tuy nhiên, bài viết gốc chứa một số chi tiết chưa đồng nhất về mốc thời gian và bối cảnh. Vì vậy, các con số này cần được đối chiếu với công bố tương ứng của Cục Thống kê Úc (ABS) trước khi được sử dụng để đưa ra quyết định tài chính.

Vì sao lạm phát có thể khiến RBA cân nhắc tăng lãi suất?

Mục tiêu chính của việc tăng lãi suất là làm giảm nhu cầu trong nền kinh tế. Khi lãi vay cao hơn, người dân thường thận trọng hơn với việc vay tiền, mua nhà hoặc chi tiêu cho những mặt hàng không thiết yếu. Doanh nghiệp cũng có thể trì hoãn đầu tư. Theo thời gian, nhu cầu yếu đi có thể giúp tốc độ tăng giá chậm lại.

Vấn đề nằm ở chỗ tác động của chính sách tiền tệ thường không xuất hiện ngay lập tức. Có thể mất nhiều tháng để một đợt điều chỉnh lãi suất ảnh hưởng đầy đủ đến khoản trả nợ, tiêu dùng, tuyển dụng và giá cả. Bởi vậy, nếu lạm phát cơ bản vẫn dai dẳng, RBA có thể giữ quan điểm thận trọng ngay cả khi một số khu vực của nền kinh tế đã bắt đầu suy yếu.

Thông tin được cung cấp đề cập đến bốn lần tăng lãi suất trong chín tháng và khả năng có lần tăng tiếp theo. Dù vậy, số lần điều chỉnh và ngày họp cụ thể phải được kiểm tra trên lịch sử quyết định lãi suất của RBA. RBA chỉ xác nhận thay đổi lãi suất sau cuộc họp chính sách, vì thế nhận định từ thị trường hoặc ngân hàng thương mại không đồng nghĩa với một quyết định đã được ấn định.

Ảnh minh họa: Gia đình Úc cân đối chi tiêu khi lãi suất có thể tăng

Nhà ở, điện và nhiên liệu tiếp tục gây áp lực

Theo dữ liệu trong nội dung ban đầu, chi phí nhà ở tăng 5,2% trong tháng 9 và là một trong những yếu tố đóng góp lớn nhất vào lạm phát toàn phần. Nhóm này có thể bao gồm chi phí xây nhà mới, tiền thuê, điện nước và bảo trì nhà ở. Giá vật liệu, chi phí nhân công và hóa đơn điện cao đều có khả năng khiến ngân sách gia đình bị thu hẹp.

Nhiên liệu cũng được nêu là nguyên nhân tạo ra khoảng cách đáng kể giữa lạm phát toàn phần và lạm phát cơ bản. Giá nhiên liệu ô tô được cho là tăng 9,4% trong tháng 9, sau mức tăng 14,8% vào tháng 8. Đây là nhóm giá biến động mạnh và có thể bị ảnh hưởng bởi tỷ giá, giá dầu quốc tế, chi phí vận chuyển cũng như tình hình nguồn cung.

Nội dung gốc liên hệ giá dầu với việc eo biển Hormuz đóng cửa, nhưng không cung cấp nguồn hoặc mốc thời gian đủ rõ để xác minh. Do đó, chi tiết này không nên được xem là sự kiện đã được khẳng định. Với người tiêu dùng, điều quan trọng hơn là theo dõi giá xăng thực tế và chủ động tính thêm biên an toàn cho chi phí đi lại, điện và thực phẩm.

Thị trường nhà ở đứng trước tác động kép

Lãi suất cao thường tạo áp lực kép lên thị trường địa ốc. Người đang vay phải dành nhiều thu nhập hơn để trả nợ, trong khi người mua mới bị giảm khả năng vay. Điều này có thể khiến nhu cầu suy yếu và làm thời gian bán nhà kéo dài hơn. Độc giả muốn theo dõi thông tin liên quan có thể tham khảo chuyên mục thị trường bất động sản Úc.

Dữ liệu đầu vào cho biết giá nhà giảm trong sáu tháng liên tiếp, thấp hơn 3,3% so với đỉnh gần nhất và giá trị nhà trung vị toàn quốc ở mức 881.000 AUD. Các mức giá trung vị được liệt kê gồm Sydney 1.187.000 AUD, Brisbane 1.033.000 AUD, Perth 968.000 AUD, Adelaide 915.000 AUD, Canberra 854.000 AUD, Melbourne 819.000 AUD, Hobart 729.000 AUD và Darwin 638.000 AUD.

Tuy nhiên, những số liệu trên không đi kèm tên bộ dữ liệu, ngày công bố hoặc đơn vị nghiên cứu. Cụm từ liên quan đến thời điểm bắt đầu một cuộc chiến cũng không đủ cơ sở để xác định kỳ so sánh. Vì vậy, đây chỉ nên được xem là số liệu trong nguồn ban đầu, không phải bảng giá nhà hiện hành đã được xác nhận. Giá trung vị còn có thể khác nhau tùy phương pháp tính, loại hình bất động sản và phạm vi địa lý.

Người vay mua nhà có thể bị ảnh hưởng như thế nào?

Nếu RBA tăng lãi suất tiền mặt và ngân hàng chuyển phần tăng đó sang lãi suất cho vay, khoản trả nợ định kỳ của người có khoản vay lãi suất thả nổi có thể tăng. Mức tăng thực tế phụ thuộc vào dư nợ, thời hạn còn lại, cách tính của ngân hàng và tỷ lệ lãi suất được áp dụng.

Người vay nên kiểm tra lại hợp đồng thay vì dựa vào một phép tính chung. Những bước thực tế có thể cân nhắc gồm:

• Kiểm tra ngân sách: tính lại thu nhập và các khoản chi thiết yếu nếu tiền trả nợ tăng.
• Duy trì quỹ dự phòng: nếu có điều kiện, chuẩn bị khoản tiền đủ trang trải chi phí trong một số tháng.
• So sánh khoản vay: xem xét lãi suất, phí và điều kiện tái cấp vốn, nhưng cần tính cả chi phí chuyển đổi.
• Liên hệ ngân hàng sớm: người gặp khó khăn tài chính nên trao đổi với bộ phận hỗ trợ trước khi bỏ lỡ kỳ thanh toán.
• Hạn chế nợ lãi cao: thận trọng với thẻ tín dụng và hình thức mua trước, trả sau trong mùa mua sắm.

Chi tiêu cuối năm có thể ảnh hưởng đến triển vọng lạm phát

Black Friday, Cyber Monday và mùa mua sắm trước Giáng sinh thường thúc đẩy doanh số bán lẻ. Tuy nhiên, mức giảm giá lớn không có nghĩa mọi giao dịch đều giúp người mua tiết kiệm. Khi chi phí sinh hoạt và lãi vay đều cao, mua sắm vượt ngân sách có thể tạo thêm áp lực trong những kỳ thanh toán tiếp theo.

Thông tin đầu vào nói thị trường từng định giá khoảng 60% khả năng tăng lãi suất và Westpac cùng ANZ đã dự báo một đợt tăng vào ngày 3 tháng 11. Vì thiếu năm tham chiếu rõ ràng, những nhận định này không nên được hiểu là dự báo hiện tại. Đặc biệt, câu cho rằng tháng 11 là tháng dễ tăng lãi suất nhất dựa trên dữ liệu từ năm 1990 đến 2026 có dấu hiệu sử dụng cả dữ liệu tương lai hoặc một khoảng thời gian chưa hoàn tất.

Để tránh nhầm lẫn, người đọc nên phân biệt ba khái niệm: dự báo của chuyên gia, kỳ vọng được phản ánh trên thị trường và quyết định chính thức của RBA. Cả ba có thể khác nhau, nhất là khi xuất hiện dữ liệu mới về lạm phát, việc làm, tiền lương hoặc tiêu dùng.

Nên theo dõi điều gì trước cuộc họp của RBA?

Trước khi điều chỉnh kế hoạch vay hoặc đầu tư, người dân nên theo dõi thông báo trực tiếp từ RBA, báo cáo CPI của ABS và thông báo lãi suất từ ngân hàng đang sử dụng. Các số liệu cần được đọc cùng kỳ tham chiếu vì lạm phát theo tháng, theo quý và theo năm phản ánh những góc nhìn khác nhau.

Trong bối cảnh thông tin kinh tế thay đổi nhanh, một kế hoạch tài chính linh hoạt thường hữu ích hơn việc cố đoán chính xác quyết định tiếp theo. Cộng đồng có thể theo dõi các bài cập nhật tại chuyên mục tin tức và sự kiện, hoặc tham gia nhóm Người Việt Tại Úc để trao đổi thông tin. Người dùng vẫn nên kiểm chứng mọi lời khuyên tài chính với nguồn chính thức hoặc chuyên gia được cấp phép.

Tóm lại, lạm phát kéo dài có thể làm tăng khả năng RBA duy trì lập trường cứng rắn trong tháng 11, nhưng chưa thể khẳng định một đợt tăng lãi suất đã được “khóa chặt”. Quyết định cuối cùng sẽ phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế phù hợp với đúng kỳ họp. Trong lúc chờ thông báo chính thức, các gia đình nên rà soát khoản vay, kiểm soát chi tiêu và chuẩn bị phương án dự phòng nếu chi phí tài chính tiếp tục đi lên.