Thời tiết nước Úc chia rẽ cực đoan với mức chênh lệch 30 độ C giữa hai miền

Australia đang hướng tới một cuối tuần có thời tiết tương phản mạnh, khi miền bắc và tây bắc tiếp tục chịu nắng nóng gay gắt, còn miền nam và đông nam chuẩn bị đón luồng không khí lạnh từ vùng biển phía Nam. Khoảng cách giữa mức nhiệt dự báo tại một số địa phương có thể vượt 30°C, tạo nên một bức tranh thời tiết hiếm khi khiến người dân phải dùng điều hòa ở nơi này nhưng tìm lại áo khoác mùa đông ở nơi khác.

Điều quan trọng cần hiểu là mức chênh lệch này được so sánh giữa những địa điểm cách nhau hàng nghìn kilomet, không phải nhiệt độ tại một thành phố giảm 30°C trong thời gian ngắn. Các con số trong bài là dự báo được dẫn lại từ bản tin thời tiết và có thể thay đổi. Người dân nên kiểm tra cảnh báo mới nhất của Cục Khí tượng Australia trước khi đi lại hoặc tổ chức hoạt động ngoài trời.

Miền bắc và tây bắc tiếp tục chịu nắng nóng

Một vùng nhiệt độ cao đang bao phủ phía bắc Queensland và tây bắc Western Australia. Cảnh báo nắng nóng nghiêm trọng được đề cập đối với nhiều khu vực thuộc miền bắc Queensland, bao gồm Gulf Country, North Tropical Coast và quần đảo Whitsunday. Tại một số địa phương sâu trong đất liền, nhiệt độ ban ngày có thể tiến sát 40°C.

Không chỉ nhiệt độ ban ngày đáng lo ngại, mức nhiệt ban đêm ở khoảng giữa 20°C cũng có thể khiến nhiều người khó ngủ và không có đủ thời gian phục hồi sau một ngày nóng. Khi nhà ở, đường sá và môi trường xung quanh giữ nhiệt qua đêm, nguy cơ mất nước, kiệt sức do nóng và sốc nhiệt sẽ tăng lên, đặc biệt với người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền và người làm việc ngoài trời.

Tại vùng Kimberley thuộc Western Australia, tình trạng được mô tả ở mức nắng nóng cực đoan. Fitzroy Crossing có thể ghi nhận nhiệt độ tối đa dự báo 44°C vào cả thứ Bảy và Chủ nhật. Đây là mức nhiệt có khả năng gây nguy hiểm nếu người dân ở ngoài trời lâu, vận động nặng hoặc không được tiếp cận nước uống và không gian làm mát.

Ảnh minh họa: Hai trạng thái thời tiết đối lập tại Australia

Vì sao Australia có thể vừa nóng 44°C, vừa lạnh 11°C?

Sự tương phản này liên quan đến diện tích rộng lớn và vị trí địa lý đặc biệt của Australia. Miền bắc nằm trong vùng nhiệt đới, trong khi Tasmania và các bang phía nam chịu ảnh hưởng rõ rệt từ Nam Đại Dương. Vào mùa xuân, nội địa khô nóng có thể tích tụ nhiệt nhanh, trong lúc các front lạnh vẫn liên tục di chuyển qua phía nam đất nước.

Không khí nóng đang duy trì trên nội địa Western Australia, kết hợp với nhiệt độ mặt biển ấm quanh miền bắc, giúp điều kiện nóng kéo dài cả ban ngày lẫn ban đêm. Ở chiều ngược lại, một front lạnh đi qua Tasmania có thể đưa không khí lạnh lên Victoria, ACT và New South Wales.

Cụm từ “không khí từ Nam Cực” thường được báo chí sử dụng để diễn tả khối khí lạnh có nguồn gốc hoặc quỹ đạo đi qua vùng biển phía Nam. Điều đó không nhất thiết có nghĩa không khí di chuyển thẳng từ lục địa Nam Cực tới các thành phố Australia mà không thay đổi. Tuy nhiên, nó vẫn đủ lạnh để làm nhiệt độ giảm mạnh, gây gió giật, mưa rào, mưa đá và tuyết trên vùng núi.

Hobart và Melbourne chuẩn bị đón đợt lạnh

Hobart được dự báo là một trong những thủ phủ cảm nhận đợt lạnh sớm nhất. Nhiệt độ cao nhất vào thứ Bảy có thể chỉ khoảng 11°C, thấp hơn khoảng 5°C so với thứ Sáu. Nếu so với mức 44°C được dự báo tại Fitzroy Crossing, chênh lệch giữa hai địa điểm lên tới 33°C.

Melbourne cũng có thể trải qua một ngày lạnh với mức nhiệt cao nhất khoảng 14°C. Sau những ngày trời trong và tương đối dễ chịu, sự thay đổi nhanh có thể khiến nhiều người bất ngờ. Cư dân nên chuẩn bị áo ấm, đồng thời chú ý đến nguy cơ cành cây gãy hoặc vật thể bị gió cuốn khi ra ngoài.

Tại Victoria và ACT, gió tây nam mạnh có khả năng gây thiệt hại cục bộ, đi kèm mưa đá. Vùng Alpine có thể xuất hiện tuyết xuống độ cao khoảng 800 mét, trong khi nhiệt độ tại một số khu vực cao có thể chật vật vượt mức đóng băng. Tuyết ở độ cao này không đồng nghĩa mọi nơi trên 800 mét đều có lớp tuyết dày, bởi khả năng tích tụ còn tùy thuộc nhiệt độ bề mặt, độ ẩm, địa hình và cường độ mưa.

Người dân Melbourne muốn cập nhật thêm thông tin cộng đồng có thể tham gia nhóm người Việt tại Melbourne. Các tin tức và sự kiện đáng chú ý trên toàn quốc cũng được cập nhật tại chuyên mục Tin tức - Sự kiện.

Sydney có thể giảm 10°C chỉ trong vài giờ

Sydney có khả năng đạt khoảng 30°C vào thứ Bảy trước khi một đợt gió nam mạnh, thường được gọi là “southerly buster”, tràn qua. Hiện tượng đặc trưng của bờ biển New South Wales này có thể khiến nhiệt độ giảm khoảng 10°C chỉ trong vài giờ, đồng thời thay đổi nhanh hướng và tốc độ gió.

Southerly buster thường hình thành khi không khí nóng tồn tại trên khu vực ven biển, còn một front lạnh tiến lên từ phía nam. Khối không khí lạnh và đặc hơn bị địa hình Great Dividing Range định hướng dọc theo bờ biển, tạo thành ranh giới gió mạnh lao nhanh về phía bắc. Quá trình này có thể kéo theo mây thấp, mưa rào, dông, sóng lớn và biển động.

Dự báo cho thấy Sydney có nguy cơ xuất hiện dông cao. Sau ngày thứ Bảy tương đối nóng, mức nhiệt cao nhất vào Chủ nhật có thể chỉ còn khoảng 16°C. Cảnh báo gió hàng hải cũng được đề cập cho khu vực trải dài từ vùng biển Eden đến Hunter, vì vậy người đi thuyền, câu cá hoặc tham gia hoạt động ven biển cần đặc biệt thận trọng.

Cộng đồng có thể trao đổi tình hình tại địa phương trong nhóm Người Việt Tại Sydney. Tuy nhiên, thông tin trên mạng xã hội không thay thế cảnh báo chính thức từ cơ quan khí tượng và dịch vụ khẩn cấp.

Những rủi ro người dân cần lưu ý

Hai kiểu thời tiết trái ngược đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, giao thông và hạ tầng. Người dân tại khu vực nắng nóng nên uống đủ nước, hạn chế vận động ngoài trời vào thời điểm nóng nhất trong ngày và tuyệt đối không để trẻ em hoặc vật nuôi trong xe đóng kín. Những người làm việc tại nông trại, công trường hoặc khu vực xa xôi cần chủ động bố trí thời gian nghỉ và nơi tránh nóng.

• Dấu hiệu kiệt sức do nóng: đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, đổ nhiều mồ hôi và yếu sức.
• Dấu hiệu sốc nhiệt: lú lẫn, mất ý thức, co giật hoặc thân nhiệt tăng cao; đây là tình trạng cần hỗ trợ y tế khẩn cấp.
• Nguy cơ ở miền nam: gió mạnh, cành cây đổ, mất điện, đường trơn, mưa đá và tầm nhìn hạn chế.
• Nguy cơ hàng hải: hướng gió thay đổi đột ngột, sóng lớn và điều kiện nguy hiểm cho thuyền nhỏ.

Người làm các công việc trong farm và nông trại là nhóm cần theo dõi sát cảnh báo nhiệt độ, gió mạnh và dông do thường xuyên hoạt động ngoài trời, đôi khi ở xa cơ sở y tế.

Đợt thay đổi được dự báo không kéo dài

Tín hiệu tích cực là đợt lạnh tại các thủ phủ miền nam được dự báo chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Nhiệt độ ở những thành phố phía nam có thể trở lại gần mức trung bình theo mùa vào thứ Hai. Dù vậy, dự báo có thể tiếp tục được điều chỉnh khi front lạnh di chuyển và các hệ thống khí áp phát triển.

Người dân không nên chỉ dựa vào một mức nhiệt duy nhất để đánh giá rủi ro. Nhiệt độ cảm nhận còn chịu tác động của gió, độ ẩm, ánh nắng và điều kiện nhà ở. Với nắng nóng, việc nhiệt độ ban đêm không giảm nhiều cũng là yếu tố quan trọng vì cơ thể khó phục hồi. Với thời tiết lạnh, gió mạnh có thể khiến cảm giác thực tế thấp hơn đáng kể so với số đo trên nhiệt kế.

Sự phân hóa thời tiết lần này cho thấy đặc điểm khí hậu đa dạng của Australia: miền bắc có thể nóng trên 40°C trong khi miền nam lạnh như mùa đông và vùng núi xuất hiện tuyết. Trước khi đi xa, làm việc ngoài trời hoặc tham gia hoạt động trên biển, người dân nên kiểm tra dự báo và cảnh báo hiện hành của Cục Khí tượng Australia, đồng thời chuẩn bị trang phục, nước uống và phương án di chuyển phù hợp.