Nhà lớn “bị giữ chặt”, gia đình trẻ thêm khó mua nhà tại Úc

Khủng hoảng nhà ở tại Australia không chỉ đến từ thiếu nguồn cung xây mới hay giá bất động sản tăng cao. Theo các chuyên gia, một nguyên nhân ít được chú ý nhưng có tác động sâu rộng chính là việc nhiều chủ nhà lớn tuổi không muốn bán nhà để chuyển sang không gian nhỏ hơn. Rào cản lớn nhất không nằm ở cảm xúc, mà ở chi phí có thể lên tới hàng chục nghìn đô la.

Tài sản hàng triệu đô nhưng khó “giải phóng”

Theo số liệu từ KPMG, các hộ gia đình thuộc thế hệ Baby Boomer hiện nắm giữ trung bình 1,36 triệu AUD giá trị bất động sản, trong khi con số này ở thế hệ Generation X là khoảng 1,45 triệu AUD. Phần lớn trong số họ đã trả xong thế chấp và sở hữu hoàn toàn ngôi nhà của mình.

Trên lý thuyết, đây là nguồn cung tiềm năng rất lớn cho thị trường, đặc biệt là những căn nhà phù hợp với gia đình trẻ. Tuy nhiên, thực tế lại khác. Nhiều người dù thừa nhận ngôi nhà hiện tại rộng hơn nhu cầu vẫn không chọn bán đi. Nguyên nhân chủ yếu đến từ chi phí chuyển nhượng và các khoản phí liên quan quá cao, khiến việc “downsizing” trở nên kém hấp dẫn về mặt tài chính.

Thuế chuyển nhượng cao khiến nguồn cung nhà gia đình ngày càng khan hiếm

Gánh nặng chi phí khiến quyết định bán nhà trở nên khó khăn

Tại Sydney, thuế chuyển nhượng (stamp duty) cho một căn nhà trung bình trị giá 1,75 triệu AUD có thể lên tới 78.262 AUD. Ở Melbourne, với mức giá trung bình 1,083 triệu AUD, khoản thuế này vào khoảng 62.326 AUD.

Đó mới chỉ là một phần của bài toán chi phí. Khi cộng thêm phí môi giới, chi phí pháp lý, dọn dẹp và chuyển nhà, tổng số tiền phải bỏ ra có thể tiệm cận 100.000 AUD. Với nhiều người lớn tuổi, việc chi một khoản tiền lớn như vậy chỉ để chuyển sang căn nhà nhỏ hơn là điều khó chấp nhận.

Ông Michael Yardney, Giám đốc Metropole Property Strategists, nhận định rằng các con số hiện tại “không thực sự khả thi” đối với những người muốn bán nhà lớn khi về hưu. Theo ông, việc phải trả hàng chục nghìn đô la để giải phóng vốn và chuyển sang nơi ở nhỏ hơn khiến không ít người quyết định ở lại ngôi nhà cũ, dù không còn sử dụng hết diện tích.

Chi phí gần 78.000 AUD khiến nhiều Baby Boomer “giữ chặt” nhà lớn

Tác động dây chuyền lên thị trường nhà ở

Khoảng một phần ba Baby Boomer cho biết ngôi nhà của họ hiện quá lớn so với nhu cầu thực tế. Tuy nhiên, bên cạnh yếu tố tài chính, nhiều người còn mong muốn tiếp tục sống trong khu phố quen thuộc sau nhiều năm gắn bó.

Trong khi đó, tại các khu vực “vành đai trung tâm” của các thành phố lớn, nguồn cung nhà vừa và nhỏ lại hạn chế. Điều này khiến việc tìm một căn nhà phù hợp gần nơi ở cũ càng trở nên khó khăn, vô tình khóa chặt thêm nguồn cung nhà lớn dành cho các gia đình trẻ.

Hệ quả là thị trường rơi vào tình trạng nghịch lý: thế hệ lớn tuổi nắm giữ khối tài sản bất động sản khổng lồ nhưng không muốn bán, trong khi thế hệ trẻ ngày càng khó tiếp cận những căn nhà phù hợp để nuôi dạy gia đình.

Nhiều chủ nhà lớn tuổi không muốn bán nhà để chuyển sang không gian nhỏ hơn

Có cần thay đổi chính sách thuế?

Trước thực trạng này, một số chuyên gia đề xuất xem xét giảm hoặc miễn thuế chuyển nhượng cho những người chuyển sang “ngôi nhà cuối cùng” của họ. Theo lập luận này, việc giảm chi phí downsizing có thể khuyến khích người lớn tuổi linh hoạt hơn trong quyết định bán nhà, từ đó mở thêm nguồn cung cho thị trường.

Nếu được triển khai, chính sách này không chỉ giúp người nghỉ hưu cải thiện khả năng quản lý tài chính và lựa chọn nơi ở phù hợp hơn, mà còn góp phần giảm áp lực cho thị trường nhà ở vốn đang căng thẳng.

Giảm stamp duty có thể giúp giải phóng nguồn cung và hạ nhiệt áp lực thị trường

Bài toán không chỉ của riêng một thế hệ

Cuộc khủng hoảng nhà ở tại Australia đang cho thấy sự đan xen lợi ích giữa các thế hệ. Khi chi phí giao dịch quá cao khiến người lớn tuổi ngần ngại bán nhà, thị trường mất đi một phần nguồn cung quan trọng.

Giải quyết bài toán này đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện hơn, trong đó chính sách thuế và quy hoạch nhà ở đóng vai trò then chốt. Nếu không có những điều chỉnh phù hợp, tình trạng “tài sản bị khóa” có thể tiếp tục kéo dài, và giấc mơ sở hữu nhà của nhiều gia đình trẻ sẽ còn xa vời hơn.

Nguồn: 9 News