Lãnh đạo Greens David Shoebridge cam kết nâng ngưỡng miễn thuế cho lao động Úc

Người lao động tại Australia có thể giữ lại thêm hơn 1.000 AUD mỗi năm nếu đề xuất thuế mới của Australian Greens trở thành luật. Lãnh đạo đảng, Thượng nghị sĩ David Shoebridge, cam kết nâng ngưỡng thu nhập được miễn thuế từ 18.200 AUD lên 26.000 AUD. Đây được xem là trọng tâm trong kế hoạch của Greens nhằm giải quyết áp lực chi phí sinh hoạt và giành lại sự ủng hộ của những cử tri đang thất vọng với các đảng lớn.

Tuy nhiên, người dân cần lưu ý đây mới là một đề xuất chính trị, chưa phải chính sách đã được Quốc hội Australia thông qua. Mức giảm thuế thực tế cũng không giống nhau đối với mọi người mà phụ thuộc vào thu nhập chịu thuế, tình trạng cư trú, các khoản khấu trừ, Medicare levy và những quyền lợi liên quan.

Greens đề xuất nâng ngưỡng miễn thuế lên 26.000 AUD

Trọng tâm trong kế hoạch của ông David Shoebridge là nâng ngưỡng miễn thuế hiện hành từ 18.200 AUD lên 26.000 AUD mỗi năm. Nếu các mức thuế còn lại không thay đổi, phần thu nhập 7.800 AUD nằm giữa hai ngưỡng này sẽ không còn chịu thuế thu nhập cá nhân.

Với thuế suất biên 16% áp dụng cho phần thu nhập liên quan, một người có thu nhập chịu thuế từ 26.000 AUD trở lên có thể giảm tối đa khoảng 1.248 AUD tiền thuế mỗi năm. Con số này tương đương khoảng 104 AUD mỗi tháng hoặc 24 AUD mỗi tuần theo phép tính đơn giản.

Đối với nhiều gia đình, khoản tiền này có thể hỗ trợ một phần chi phí thực phẩm, điện, nhiên liệu hoặc tiền thuê nhà. Bạn đọc muốn theo dõi thêm những thay đổi ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống cộng đồng có thể tham khảo chuyên mục tin tức và sự kiện tại Australia.

Ảnh minh họa: Người lao động Australia xem xét thu nhập và chi phí sinh hoạt

Ai có thể hưởng lợi từ đề xuất?

Mức hưởng lợi phụ thuộc vào thu nhập chịu thuế của từng cá nhân. Không phải mọi người lao động đều tự động nhận được hơn 1.000 AUD, và việc nâng ngưỡng miễn thuế cũng không đồng nghĩa chính phủ sẽ chuyển một khoản tiền mặt giống nhau cho tất cả mọi người.

• Thu nhập từ 26.000 AUD trở lên: Nếu chỉ thay đổi ngưỡng miễn thuế và giữ nguyên cấu trúc thuế, người nộp thuế có thể tiết kiệm khoảng 1.248 AUD mỗi năm.
• Thu nhập từ 18.200 đến dưới 26.000 AUD: Mức giảm thuế tăng dần theo phần thu nhập vượt ngưỡng 18.200 AUD. Chẳng hạn, người có thu nhập chịu thuế 22.000 AUD có thể giảm khoảng 608 AUD trước khi tính các yếu tố khác.
• Thu nhập từ 18.200 AUD trở xuống: Nhóm này nhìn chung không được giảm thuế thu nhập trực tiếp vì vốn đã nằm trong ngưỡng miễn thuế hiện hành.

Điều đó cho thấy đề xuất có thể mang lại lợi ích rõ rệt cho người lao động thu nhập thấp và trung bình có nghĩa vụ nộp thuế. Tuy vậy, những người có thu nhập rất thấp, người chăm sóc không lương, người thất nghiệp hoặc chỉ sống bằng trợ cấp có thể không nhận được lợi ích trực tiếp.

Người vừa đi làm vừa nhận trợ cấp cũng cần thận trọng khi ước tính số tiền thực nhận. Thu nhập sau thuế có thể tương tác với income test của Centrelink, Family Tax Benefit, Child Care Subsidy hoặc những chương trình hỗ trợ khác. Nếu cần đánh giá tình huống cá nhân, người dân nên tìm tư vấn chuyên môn từ kế toán hoặc chuyên gia thuế. Danh mục dịch vụ tài chính và kế toán cũng cung cấp thông tin tham khảo cho cộng đồng người Việt tại Úc.

Kế hoạch 22 tỷ AUD sẽ được tài trợ như thế nào?

Theo nội dung đề xuất, việc nâng ngưỡng miễn thuế có thể tiêu tốn khoảng 22 tỷ AUD mỗi năm. Greens muốn bù đắp khoản này bằng hai biện pháp nhắm vào lĩnh vực tài nguyên: áp dụng thuế xuất khẩu khí đốt ở mức 25% và đưa vào một loại thuế địa tô tài nguyên gắn với giá thị trường.

Lập luận của ông Shoebridge là tài nguyên thuộc về công chúng Australia, vì vậy người dân cần nhận được phần lợi ích lớn hơn khi giá khí đốt và các loại tài nguyên tăng cao. Thuế địa tô tài nguyên về nguyên tắc sẽ giúp ngân sách thu nhiều hơn trong giai đoạn doanh nghiệp khai thác đạt lợi nhuận vượt mức.

Tuy nhiên, số thu thực tế còn phụ thuộc vào giá năng lượng quốc tế, sản lượng xuất khẩu, tỷ giá AUD, cơ sở tính thuế, các khoản khấu trừ và phản ứng của doanh nghiệp. Thuế suất danh nghĩa 25% không có nghĩa ngân sách chắc chắn thu được một phần tư toàn bộ giá trị xuất khẩu khí đốt.

Một vấn đề khác là doanh thu tài nguyên thường biến động theo chu kỳ hàng hóa, trong khi chi phí giảm thuế cho người lao động là khoản chi thường xuyên. Nếu giá khí đốt giảm hoặc sản lượng xuất khẩu thay đổi, nguồn thu có thể thấp hơn dự kiến. Vì vậy, mức chi phí 22 tỷ AUD và khả năng tài trợ đầy đủ cần được kiểm chứng bằng tài liệu định giá chính thức.

Đề xuất có gây thêm áp lực lạm phát không?

Ông Shoebridge cho rằng kế hoạch không gây lạm phát vì khoản giảm thuế dành cho hộ gia đình sẽ được bù lại bằng thuế mới đối với các doanh nghiệp tài nguyên. Về mặt ngân sách, một chính sách có nguồn tài trợ đầy đủ thường tạo áp lực lên tổng cầu thấp hơn so với gói giảm thuế làm tăng thâm hụt.

Dù vậy, chưa thể khẳng định tác động lạm phát bằng không. Người lao động có thu nhập thấp và trung bình thường dành tỷ lệ lớn hơn trong thu nhập tăng thêm cho tiêu dùng. Trong khi đó, doanh nghiệp và cổ đông có thể tiết kiệm, tái đầu tư hoặc chuyển một phần lợi nhuận ra nước ngoài. Việc chuyển thu nhập từ doanh nghiệp sang hộ gia đình do đó vẫn có khả năng làm nhu cầu tiêu dùng nội địa tăng.

Ngoài ra, nếu thuế khí đốt ảnh hưởng đến đầu tư hoặc nguồn cung trong nước, chi phí năng lượng cũng có thể chịu tác động. Kết luận thận trọng là kế hoạch có thể ít gây áp lực lạm phát hơn một gói giảm thuế không được tài trợ, nhưng vẫn cần mô hình kinh tế độc lập để đánh giá đầy đủ.

Medicare levy và các khoản bù trừ thuế có thay đổi không?

Ngưỡng miễn thuế thu nhập cá nhân và Medicare levy là hai cơ chế khác nhau. Nếu đề xuất chỉ nâng tax-free threshold mà không điều chỉnh ngưỡng Medicare levy, một số người có thể không phải trả thuế thu nhập nhưng vẫn có nghĩa vụ Medicare levy, tùy hoàn cảnh cá nhân và gia đình.

Low Income Tax Offset cũng có thể làm thay đổi lợi ích cuối cùng. Bởi vậy, con số 1.248 AUD chỉ là phép tính minh họa dựa trên phần thu nhập được miễn thêm 7.800 AUD và thuế suất 16%. Một chính sách hoàn chỉnh cần làm rõ cách xử lý Medicare levy, các khoản tax offset và những ngưỡng trong hệ thống an sinh.

Khả năng được Quốc hội thông qua hiện ra sao?

Greens hiện chỉ có một ghế tại Hạ viện theo thông tin được công bố trong bài viết gốc. Đảng không thể tự mình thông qua một thay đổi thuế lớn nếu thiếu sự ủng hộ của Labor, Coalition hoặc một số lượng đáng kể nghị sĩ khác.

Bộ trưởng Labor Murray Watt cho biết đảng của ông đã xác định lập trường về thuế và không sẵn sàng hợp tác với ông Shoebridge đối với đề xuất này. Điều đó khiến khả năng chính sách được thông qua trong điều kiện hiện tại tương đối thấp, dù Greens muốn đưa vấn đề ra đàm phán trước cuộc bầu cử liên bang tiếp theo, dự kiến phải được tổ chức chậm nhất vào tháng 5/2028.

Đề xuất cũng mang ý nghĩa chiến lược đối với Greens. Đảng đang tìm cách tập trung vào thu nhập khả dụng và chi phí sinh hoạt sau khi mất ba ghế tại cuộc bầu cử trước. Theo khảo sát Essential được bài viết dẫn lại, Greens nhận khoảng 12% phiếu sơ bộ, trong khi Labor và One Nation cùng ở mức khoảng 28%.

Những vấn đề khác đang tạo sức ép lên Greens

Chương trình kinh tế của ông Shoebridge có thể bị lu mờ bởi các vấn đề nội bộ. Trước đó, bảy thành viên Greens được cho là đã gửi thư đề nghị điều tra Thượng nghị sĩ Tây Australia Jordon Steele-John liên quan đến cáo buộc có hành vi không phù hợp với phụ nữ.

Ông Steele-John đã được cho nghỉ khỏi hoạt động nghị viện trong thời gian chi bộ Greens tại bang tiến hành xem xét và ông phủ nhận mọi hành vi sai trái. Cần nhấn mạnh rằng cáo buộc không đồng nghĩa với kết luận vi phạm, và kết quả chính thức phải chờ quá trình điều tra.

Lập trường của Greens về Ukraine cũng gây tranh luận. Đảng duy trì quan điểm hỗ trợ trực tiếp để Ukraine tự vệ nhưng không ủng hộ hoạt động thông qua ngành buôn bán vũ khí quốc tế. Quan điểm này đã vấp phải phản ứng từ các đại diện Ukraine.

Người lao động cần lưu ý điều gì?

Ở thời điểm hiện tại, người dân không cần thay đổi việc khai thuế hoặc kế hoạch tài chính dựa trên đề xuất này. Chính sách chưa được Quốc hội thông qua, chưa có thời điểm áp dụng và cũng chưa có hướng dẫn triển khai từ Australian Taxation Office.

Nếu được xây dựng thành dự luật, các chi tiết quan trọng cần theo dõi gồm cơ sở tính thuế khí đốt, phạm vi áp dụng thuế tài nguyên, điều chỉnh Medicare levy, tác động đến người nhận trợ cấp và kết quả định giá ngân sách. Người lao động cũng nên phân biệt giữa khoản giảm nghĩa vụ thuế và một khoản thanh toán tiền mặt.

Nhìn chung, đề xuất nâng ngưỡng miễn thuế lên 26.000 AUD là một thông điệp dễ hiểu và có thể mang lại lợi ích đáng kể cho nhiều người đang làm việc tại Australia. Tuy nhiên, nhóm có thu nhập dưới 18.200 AUD gần như không được hưởng lợi trực tiếp, trong khi tính bền vững của nguồn thu tài nguyên vẫn cần được chứng minh. Về mặt chính trị, kế hoạch hiện chủ yếu thể hiện nỗ lực của Greens trong việc giành lại cử tri và cạnh tranh với Labor, Coalition cùng One Nation.

Độc giả có thể tiếp tục theo dõi các tin tức tác động đến cộng đồng qua Facebook Báo Online Người Việt tại Úc hoặc chuyên mục tin tức mới tại Australia.