Hơn 100 người mua săn lùng thị trấn mỏ Queensland với nhà giá 75.000 AUD

Một thị trấn mỏ nhỏ ở Queensland đang thu hút sự chú ý đặc biệt khi hơn 100 người mua và nhà đầu tư đăng ký quan tâm đến các bất động sản tại đây. Glenden, nằm trong nội địa phía tây thành phố Mackay, từng có nhà được giao dịch với giá chỉ 75.000 AUD — mức hiếm thấy trên thị trường nhà ở Australia hiện nay.

Sự quan tâm không chỉ đến từ những người đang tìm một căn nhà giá rẻ. Các nhóm đầu tư, doanh nghiệp tư nhân và cả công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Australia cũng đang xem xét những danh mục lớn hơn. Thậm chí, một vài nhóm còn nghiên cứu khả năng mua toàn bộ danh mục bất động sản được đề xuất tại thị trấn.

Tuy nhiên, người quan tâm cần lưu ý rằng đây mới là quy trình đăng ký bày tỏ sự quan tâm, không phải một đợt đấu giá hay mở bán chính thức. Chính phủ Queensland chưa quyết định sẽ bán từng căn nhà, bán theo cụm hay chuyển nhượng toàn bộ danh mục.

Hơn 100 bên đăng ký quan tâm đến Glenden

CBRE, đơn vị quản lý quy trình đăng ký quan tâm thay mặt Chính phủ Queensland, cho biết đã tiếp nhận hơn 100 lượt đăng ký. Nhu cầu trải rộng từ một căn nhà riêng lẻ đến nhiều bất động sản, các khu đất phát triển và toàn bộ danh mục.

Đại diện môi giới Will Carman nhận định nguồn cung nhà hạn chế trên phạm vi toàn Australia có thể khiến những căn nhà tại Glenden được đón nhận nếu chính phủ lựa chọn phương án bán riêng lẻ. Theo ông, rất hiếm khi xuất hiện cơ hội tiếp cận một danh mục có khoảng 600 căn nhà tại Queensland.

Danh mục đang được xem xét gồm tối đa 571 căn nhà, 42 lô đất ở chưa xây dựng, tám khu đất phát triển, hai lô đất công nghiệp và hai bất động sản thương mại. Một trong những tài sản thương mại đáng chú ý là Glenden Shopping Centre.

Ảnh minh họa: Khu dân cư tại thị trấn mỏ Glenden, Queensland

Glenden từng đứng trước nguy cơ trở thành thị trấn ma

Glenden được Mount Isa Mines, nay thuộc Glencore, xây dựng vào năm 1981 để phục vụ người lao động tại mỏ than Newlands gần đó. Đây là một thị trấn được quy hoạch tương đối hoàn chỉnh với nhà ở, khu mua sắm, trường học, cơ sở thể thao và các dịch vụ cộng đồng.

Dân số Glenden từng đạt khoảng 1.800 người vào đầu thập niên 1990. Tuy nhiên, theo Điều tra dân số Australia năm 2021, thị trấn chỉ còn 477 cư dân. Việc mỏ Newlands đi đến cuối vòng đời khai thác đã khiến nhu cầu nhà ở giảm, đồng thời làm dấy lên lo ngại về tương lai của trường học, cửa hàng và hạ tầng địa phương.

Queensland đã triển khai các biện pháp nhằm duy trì Glenden, bao gồm việc khuyến khích lực lượng lao động tại những dự án khai khoáng lân cận sinh sống trong thị trấn thay vì hoàn toàn làm việc theo mô hình bay đến, bay đi. Việc chuyển giao hàng trăm căn nhà và tài sản liên quan cho nhà nước cũng mở đường cho quá trình đánh giá các phương án sử dụng mới.

Giá 75.000 AUD có phải mức bán chung hay không?

Câu trả lời là không. Theo hồ sơ giao dịch công khai được dẫn lại, một căn nhà tại Glenden từng được bán với giá 75.000 AUD trong năm trước thời điểm thông tin được công bố. Một căn nhà ba phòng ngủ khác được giao dịch với giá 110.000 AUD vào tháng 1.

Hai mức giá trên cho thấy nhà ở Glenden rẻ hơn đáng kể so với nhiều khu vực khác của Queensland, nhưng không phải bảng giá do chính phủ công bố. Đặc biệt, ký hiệu “$” trong nguồn tin Australia được hiểu là đô la Australia, tức AUD, chứ không phải USD.

Giá của từng căn nhà trong tương lai, nếu được bán, còn phụ thuộc vào tình trạng kết cấu, diện tích đất, số phòng ngủ, chi phí sửa chữa, bảo hiểm, khả năng tiếp cận tín dụng và các điều kiện sử dụng đi kèm. Người muốn theo dõi thêm thông tin có thể tham khảo chuyên mục thị trường bất động sản Úc.

Vì sao nhà tại Glenden có giá thấp?

Giá nhà thấp tại Glenden phản ánh cả cơ hội lẫn rủi ro. Thị trấn nằm khá xa các đô thị ven biển và phụ thuộc mạnh vào hoạt động khai khoáng. Khi một dự án mỏ thu hẹp hoặc đóng cửa, số lượng việc làm và nhu cầu thuê nhà có thể giảm nhanh chóng.

• Nguồn cầu hạn chế: Dân số thường trú hiện khá nhỏ so với số lượng nhà có thể được đưa ra xử lý.
• Phụ thuộc vào ngành than: Triển vọng nhà ở gắn chặt với nhu cầu lao động tại các mỏ trong khu vực.
• Thanh khoản thấp: Chủ sở hữu có thể phải chờ lâu hơn khi muốn bán lại tài sản.
• Khó vay thế chấp: Một số tổ chức tài chính có thể thận trọng với bất động sản tại thị trường nhỏ và biệt lập.
• Chi phí duy trì: Nhà để trống vẫn phát sinh phí hội đồng, bảo hiểm, sửa chữa, chống mối mọt và bảo trì định kỳ.

Vì vậy, mức giá mua ban đầu hấp dẫn không đồng nghĩa đây là khoản đầu tư ít rủi ro. Lợi suất cho thuê trên giấy có thể cao, nhưng tỷ lệ nhà trống và khả năng bán lại mới là những yếu tố quyết định hiệu quả dài hạn.

Chính phủ Queensland vẫn chưa quyết định bán

Bộ trưởng Tài nguyên và Mỏ Queensland Dale Last cho biết chính phủ đã thực hiện công tác quy hoạch và đánh giá hạ tầng để tìm một hướng đi thực tế cho Glenden. Quy trình đăng ký quan tâm nhằm thu thập những đề xuất có khả năng thúc đẩy đầu tư, tạo cơ hội kinh tế và đóng góp vào tương lai lâu dài của thị trấn.

Điều này có nghĩa chính phủ không nhất thiết chỉ xem xét mức giá đề nghị. Một phương án tạo việc làm, đưa cư dân đến sinh sống thường xuyên và sử dụng hiệu quả hạ tầng hiện hữu có thể phù hợp hơn một kế hoạch mua nhà để đầu cơ hoặc để trống.

Cụm từ “mua cả thị trấn” cũng cần được hiểu đúng. Nếu một tổ chức mua toàn bộ danh mục, họ chỉ sở hữu những bất động sản nằm trong giao dịch. Họ không mặc nhiên sở hữu đường công cộng, trường học, toàn bộ đất đai hoặc quyền quản lý của Isaac Regional Council.

Những kịch bản nào có thể xảy ra?

Chính phủ Queensland có thể cân nhắc bán riêng từng căn nhà, bán theo cụm cho doanh nghiệp cần chỗ ở cho người lao động, chuyển nhượng một danh mục lớn hoặc giữ lại một phần tài sản phục vụ cộng đồng. Chính phủ cũng có quyền không bán nếu những đề xuất nhận được không đáp ứng mục tiêu kinh tế và xã hội.

Phương án bán một phần và giữ lại một phần được xem là kịch bản tương đối thực tế. Cách làm này có thể giúp thu hút thêm cư dân nhưng vẫn bảo đảm nhà ở cho lao động thiết yếu, dịch vụ cộng đồng hoặc các dự án kinh tế trong tương lai.

Người mua cá nhân cần kiểm tra những gì?

Trước khi quan tâm đến một căn nhà giá thấp, người mua nên thẩm định kỹ tình trạng pháp lý và kỹ thuật của tài sản. Những vấn đề quan trọng gồm quyền sở hữu, tình trạng thuê hiện tại, kết quả kiểm tra kết cấu và mối mọt, khả năng vay ngân hàng, chi phí bảo hiểm và mức phí hội đồng hằng năm.

Người mua cũng cần đánh giá cơ hội việc làm, dịch vụ y tế, trường học, mua sắm và khoảng cách di chuyển. Với nhà đầu tư, nên khảo sát nhu cầu thuê thực tế thay vì chỉ dựa trên tỷ suất lợi nhuận được tính từ giá mua thấp. Các tin đăng liên quan có thể được tìm thấy tại mục nhà đất tại Úc.

Độc giả đang sinh sống tại Queensland có thể tham gia nhóm Việc làm - Nhà ở và dịch vụ tại Queensland để trao đổi thông tin cộng đồng. Tuy nhiên, mọi quyết định mua bán vẫn cần dựa trên hồ sơ chính thức, tư vấn pháp lý độc lập và quá trình kiểm tra tài sản trực tiếp.

Giá rẻ mới chỉ là một phần của câu chuyện

Sự quan tâm của hơn 100 bên cho thấy Glenden đang sở hữu một cơ hội hiếm có: hàng trăm căn nhà cùng hạ tầng đô thị đã được xây dựng sẵn trong một khu vực khai khoáng quan trọng. Nếu thu hút được việc làm và cư dân thường trú, thị trấn có thể bước sang một giai đoạn phát triển mới thay vì trở thành một cộng đồng bị bỏ quên sau khi mỏ đóng cửa.

Dù vậy, giá trị dài hạn của bất động sản tại Glenden sẽ phụ thuộc vào nền kinh tế địa phương, nhu cầu lao động tại các dự án lân cận và phương án cuối cùng của Chính phủ Queensland. Cho đến khi có quyết định chính thức, mức giá 75.000 AUD chỉ nên được xem là một giao dịch lịch sử đáng chú ý, không phải lời chào bán chung cho hàng trăm căn nhà.