Giá xăng tăng vọt bất thường, RACQ kêu gọi ACCC vào cuộc

Những ngày gần đây, nhiều người dân Úc không khỏi choáng váng khi nhìn vào bảng giá tại các trạm xăng. Giá nhiên liệu đã tăng vọt một cách chóng mặt, gây thêm áp lực lên túi tiền của các hộ gia đình vốn đã phải đối mặt với chi phí sinh hoạt leo thang. Nhiều người cho rằng nguyên nhân là do căng thẳng leo thang ở Trung Đông, đặc biệt là xung đột giữa Israel và Iran. Tuy nhiên, các chuyên gia lại đưa ra một góc nhìn khác, gây sốc hơn: có thể các nhà bán lẻ xăng dầu đang lợi dụng tình hình để "trục lợi".

Bối cảnh giá xăng tăng phi mã

Trên khắp các tiểu bang, người lái xe đang phải trả những mức giá cao ngất ngưởng. Tại một số nơi, giá xăng không chì có thể lên tới 2.20 AUD/lít. Cụ thể, vào giữa tuần, nhiều trạm xăng đã đột ngột điều chỉnh giá từ mức 213.9 xu/lít lên 219.9 xu/lít. Đáng chú ý, thành phố Brisbane ghi nhận mức giá cao nhất, có nơi lên đến 235 xu/lít, trong khi các thành phố khác như Sydney và Adelaide cũng dao động quanh mốc 213-225 xu/lít. Ngược lại, Perth lại có mức giá dễ chịu hơn, chỉ khoảng 194 xu/lít.

Việc tăng giá này diễn ra trong bối cảnh giá dầu thô thế giới biến động mạnh, có thời điểm vượt ngưỡng 100 USD/thùng do lo ngại về gián đoạn nguồn cung từ cuộc xung đột ở Trung Đông. Thông thường, giá dầu thế giới tăng sẽ kéo theo giá xăng bán lẻ tăng. Nhưng liệu lần này, mức tăng có thực sự tương xứng?

Ảnh minh họa: Bảng giá xăng tại Úc hiển thị mức giá cao kỷ lục

RACQ lên tiếng: "Mức tăng giá này phần lớn là vô lý"

Trước sự hoang mang của người tiêu dùng, Hiệp hội Ô tô Hoàng gia Queensland (RACQ) đã chính thức lên tiếng. Tiến sĩ Ian Jeffries, chuyên gia kinh tế trưởng của RACQ, khẳng định rằng việc tăng giá mạnh mẽ như vậy là "phần lớn không thể biện minh được".

Lý do đầu tiên và quan trọng nhất mà ông Jeffries đưa ra là về nguồn cung. Ông giải thích: “Nhiên liệu chúng ta tiêu thụ ở Úc phần lớn đến từ Đông Nam Á. Chúng ta không phụ thuộc vào nhiên liệu, dù là dầu thô hay sản phẩm tinh chế, đến từ Vịnh Ba Tư.” Điều này có nghĩa là, dù xung đột ở Trung Đông có gây biến động thị trường toàn cầu, nó không ảnh hưởng trực tiếp và ngay lập tức đến nguồn cung xăng dầu của Úc để biện minh cho một cú sốc giá lớn như vậy.

Điểm bất thường thứ hai được RACQ chỉ ra là thời điểm tăng giá. Ông Jeffries gọi đây là một đợt "tăng giá ngoài chu kỳ" (out-of-cycle price hike). “Đầu tuần, chúng ta vừa mới thoát khỏi giai đoạn đắt đỏ nhất của chu kỳ giá. Giá trung bình đã bắt đầu giảm,” ông nói. “Thế rồi, vào giữa buổi sáng thứ Ba, một trong những nhà bán lẻ lớn đã đẩy giá của họ lên 219.9 xu, và trong vài giờ sau đó, đại đa số các nhà bán lẻ lớn khác cũng làm theo.”

Nghi vấn "trục lợi" và lời kêu gọi ACCC vào cuộc

Hành động tăng giá đồng loạt và bất ngờ này đã dấy lên một mối lo ngại nghiêm trọng. Khi được hỏi liệu đây có phải là hành vi trục lợi (price gouging) hay không, Tiến sĩ Jeffries đã không ngần ngại bày tỏ quan điểm của mình.

“Mối quan tâm của chúng tôi là hành vi này cấu thành hành vi vô lương tâm (unconscionable behaviour), một hành vi bất hợp pháp theo luật tiêu dùng của Úc,” ông nhấn mạnh. “Đó là lý do tại sao chúng tôi đã viết thư cho ACCC.”

RACQ đã chính thức yêu cầu Ủy ban Cạnh tranh và Người tiêu dùng Úc (ACCC) vào cuộc điều tra. Họ nghi ngờ rằng các công ty nhiên liệu đang lợi dụng nỗi lo của người dân về các sự kiện toàn cầu và áp lực việc làm, tài chính để biện minh cho việc tăng giá quá mức. “Khi chúng tôi xem xét đợt tăng giá ngoài chu kỳ này, trông rất đáng ngờ rằng các công ty nhiên liệu đang đẩy giá lên ngay vào thời điểm mọi người lo lắng về tình hình thế giới và ngân sách gia đình của họ,” ông Jeffries nói thêm. “Nó không vượt qua được bài kiểm tra thông thường (pub test).”

ACCC có quyền truy tố các nhà bán lẻ nếu tìm thấy bằng chứng về hành vi vô lương tâm, và RACQ hy vọng rằng hành động này sẽ giúp bảo vệ người tiêu dùng trong bối cảnh giá cả liên tục biến động.

Ảnh minh họa: Người tiêu dùng nên chủ động tìm kiếm các trạm xăng giá rẻ

Lời khuyên cho người lái xe: Làm sao để tiết kiệm?

Trong khi chờ đợi kết quả điều tra từ ACCC, người tiêu dùng không thể ngồi yên chịu trận. RACQ khuyến khích các tài xế nên chủ động và thông thái hơn trong việc đổ xăng.

Lời khuyên hàng đầu là hãy mua sắm xung quanh (shop around). Không phải tất cả các trạm dịch vụ đều tuân theo xu hướng giá cao nhất. “Có một vài cụm trạm xăng giá rẻ hơn ngoài kia, và chúng tôi kêu gọi các tài xế hãy tìm kiếm chúng,” ông Jeffries khuyên. Ví dụ, có sự chênh lệch đáng kể giữa các khu vực, như ở Moorooka có trạm bán giá 184.1 xu/lít trong khi Salisbury gần đó lại đắt hơn tới 19 xu.

Sử dụng các ứng dụng so sánh giá xăng trên điện thoại thông minh là một công cụ hữu hiệu để tìm ra nơi có giá tốt nhất gần bạn. Ngoài ra, việc theo dõi chu kỳ giá xăng ở thành phố của bạn cũng có thể giúp bạn chọn thời điểm đổ xăng hợp lý nhất. Tại Perth, hệ thống Fuel Watch yêu cầu các trạm xăng phải khóa giá trong 24 giờ, giúp người tiêu dùng dễ dàng tìm được nơi rẻ nhất. Đây là mô hình mà RACQ đã kêu gọi áp dụng rộng rãi hơn để chống lại các đợt "tăng giá đột biến vô lý".

Tóm lại, việc giá xăng tăng cao đang tạo ra một gánh nặng tài chính không nhỏ. Tuy nhiên, sự lên tiếng mạnh mẽ của RACQ và khả năng vào cuộc của ACCC mang lại hy vọng về một thị trường minh bạch và công bằng hơn. Về phía người tiêu dùng, việc trở thành một người mua hàng thông thái là cách tốt nhất để tự bảo vệ mình. Để cập nhật những tin tức mới nhất và thảo luận cùng cộng đồng, bạn đọc có thể tham gia nhóm Facebook Người Việt Tại Úc - Nguoiviettaiuc.Com.