Australia: One Nation dẫn đầu khảo sát về nhập cư, đề xuất giảm du học sinh

Chính sách nhập cư đang trở thành một trong những chủ đề nóng nhất trên chính trường Australia. Trong bối cảnh cử tri quan tâm ngày càng nhiều đến nhà ở, chi phí sinh hoạt, hạ tầng và dịch vụ công, One Nation nổi lên với thông điệp kiểm soát nhập cư cứng rắn cùng kế hoạch giảm mạnh số người giữ visa tạm thời, đặc biệt là sinh viên quốc tế và người có visa sau tốt nghiệp.

Theo dữ liệu khảo sát RedBridge được dẫn trong thông tin công bố, 39% cử tri tham gia khảo sát cho rằng One Nation là đảng có khả năng xử lý tốt nhất vấn đề tốc độ nhập cư. Tỷ lệ này bằng tổng mức ủng hộ dành cho Labor, Coalition và Greens cộng lại. Kết quả phản ánh lợi thế đáng kể của One Nation trên một vấn đề cụ thể, nhưng không đồng nghĩa 39% cử tri ủng hộ toàn bộ chương trình chính trị của đảng.

One Nation dẫn đầu khảo sát về tốc độ nhập cư

Cuộc khảo sát được thực hiện vào cuối tháng 8 cho thấy Labor nhận được 19% đánh giá tích cực về khả năng quản lý tốc độ nhập cư, Coalition đạt 15% và Greens đạt 5%. Tổng cộng ba lực lượng này cũng đạt 39%, ngang với kết quả riêng của One Nation.

Trong chín vấn đề được khảo sát, nhập cư là lĩnh vực One Nation tạo khoảng cách rõ nhất so với từng đối thủ. Đảng này cũng đứng đầu ở nhóm vấn đề tội phạm và an toàn, nhưng khoảng cách chỉ là ba điểm phần trăm. Điều đó cho thấy nhập cư hiện là chủ đề giúp One Nation tạo dấu ấn chính trị nổi bật hơn cả.

Bối cảnh này xuất hiện sau một kỳ bầu cử liên bang gây nhiều biến động, khi Coalition chỉ giành 43 ghế tại Hạ viện. Đây được mô tả là tỷ lệ ghế thấp nhất của liên minh kể từ khi được thành lập năm 1944. Sau cuộc bầu cử, sự dịch chuyển trong quan điểm cử tri tiếp tục tạo thêm không gian cho các đảng có lập trường mạnh về nhập cư.

Ảnh minh họa: Sinh viên quốc tế tại một trường đại học Australia

Đề xuất giảm gần 240.000 người giữ visa du học

Theo kế hoạch do One Nation công bố và các số liệu được dẫn từ dữ liệu Bộ Nội vụ Australia tại thời điểm xây dựng chính sách, số người giữ visa sinh viên là khoảng 589.900. Đảng này muốn đưa con số xuống còn 350.000 trong vòng ba năm, tương đương mức giảm gần 240.000 người.

Đây là phần cắt giảm lớn nhất xét theo một nhóm visa riêng lẻ. Nếu được triển khai, chính sách có thể tác động trực tiếp đến tuyển sinh quốc tế, nguồn thu của trường đại học và cơ sở đào tạo nghề, nhu cầu nhà ở quanh các khu học xá, cũng như lực lượng lao động bán thời gian trong bán lẻ, nhà hàng và dịch vụ.

Đối với cộng đồng đang quan tâm đến du học tại Úc, điều quan trọng là phân biệt giữa đề xuất của một chính đảng và quy định đang có hiệu lực. Các con số nêu trong kế hoạch chưa tự động trở thành điều kiện xét visa. Sinh viên và gia đình vẫn cần theo dõi thông báo chính thức từ Chính phủ Australia và Bộ Nội vụ trước khi thay đổi kế hoạch học tập.

Visa sau tốt nghiệp và visa kỹ năng cũng có thể giảm sâu

Nhóm chịu mức điều chỉnh đáng kể tiếp theo là người giữ visa sau tốt nghiệp. Theo đề xuất, số lượng sẽ giảm từ khoảng 269.700 xuống còn 40.000, tức giảm gần 230.000 người. Đây là thay đổi có khả năng ảnh hưởng lớn đến con đường tích lũy kinh nghiệm làm việc sau khi hoàn thành khóa học của sinh viên quốc tế.

Số người giữ visa kỹ năng tạm thời được đề xuất giảm từ 263.500 xuống 160.000, tương đương giảm 103.500 người. Trong khi đó, số người giữ visa bắc cầu có thể giảm từ 412.500 xuống còn 300.000, tức thấp hơn 112.500 người so với mức được trích dẫn tại thời điểm công bố.

One Nation còn đặt mục tiêu trục xuất 80.000 người không phải công dân đang cư trú bất hợp pháp. Tuy nhiên, việc thực hiện mục tiêu này sẽ phụ thuộc vào quy trình pháp lý, khả năng xác minh danh tính, quyền khiếu nại, sự hợp tác của quốc gia tiếp nhận và nguồn lực thực thi.

• Visa sinh viên: từ 589.900 xuống 350.000.
• Visa sau tốt nghiệp: từ 269.700 xuống 40.000.
• Visa kỹ năng tạm thời: từ 263.500 xuống 160.000.
• Visa bắc cầu: từ 412.500 xuống 300.000.
• Người cư trú bất hợp pháp: mục tiêu trục xuất 80.000 người.

Các số liệu trên thể hiện quy mô mục tiêu chính sách, không phải dự báo chắc chắn về kết quả. Việc giảm số visa trên thực tế còn phụ thuộc vào thời hạn visa hiện hữu, số hồ sơ mới, số người rời Australia, quyết định của tòa án và thiết kế chuyển tiếp nếu chính sách được thông qua.

Mục tiêu đưa quy mô visa về các mức trong quá khứ

Lãnh đạo One Nation, Thượng nghị sĩ Pauline Hanson, cho biết kế hoạch nhằm đưa quy mô người di cư tạm thời về khoảng mức năm 2017 và dân số sinh viên quốc tế về mức năm 2015. Theo cách so sánh sử dụng số liệu tháng 6 để hạn chế ảnh hưởng mùa vụ, số visa sinh viên dự kiến quay về mức của năm 2015, visa sau tốt nghiệp về mức năm 2016, visa kỹ năng về mức năm 2023 và visa bắc cầu về mức năm 2024.

Cách so sánh này giúp người đọc hình dung quy mô điều chỉnh, nhưng không thể hiện đầy đủ những thay đổi của nền kinh tế, dân số và nhu cầu nhân lực qua từng giai đoạn. Australia hiện đối diện tình trạng thiếu lao động ở một số ngành, trong khi các thành phố lớn chịu áp lực về nhà ở và cơ sở hạ tầng. Vì vậy, tranh luận không chỉ nằm ở câu hỏi nên tăng hay giảm nhập cư, mà còn ở việc lựa chọn ngành nghề, địa phương và tốc độ điều chỉnh phù hợp.

So sánh với chính sách nhập cư của Canada

One Nation nhiều lần liên hệ kế hoạch của mình với hướng tiếp cận tại Canada, nơi chính phủ đã tìm cách giảm số người cư trú tạm thời và kéo tốc độ nhập cư ròng xuống thấp. Điểm tương đồng được nhấn mạnh là giảm visa tạm thời trong khi vẫn duy trì các diện thường trú kỹ năng và đoàn tụ gia đình.

Tuy vậy, kinh nghiệm Canada cũng cho thấy chính sách hạn chế nhập cư tổng thể có thể đi cùng biện pháp thu hút nhân lực có chọn lọc. Canada vẫn thúc đẩy tiếp nhận bác sĩ và chuyên gia y tế thông qua các chương trình liên bang và cấp tỉnh. Đây là một chi tiết quan trọng bởi chính sách nhập cư không nhất thiết chỉ dựa vào một mức trần chung, mà có thể ưu tiên những lĩnh vực thiếu nhân lực nghiêm trọng.

Một số mốc liên quan đến dữ liệu Canada trong tài liệu nguồn kéo dài đến năm 2026. Do đó, nếu các mốc này chưa phải số liệu hoàn chỉnh tại thời điểm xuất bản, chúng cần được hiểu là số liệu dự kiến hoặc nội dung trích dẫn từ báo cáo gốc, thay vì kết quả lịch sử đã được xác nhận đầy đủ.

Tác động có thể xảy ra với kinh tế và cộng đồng

Người ủng hộ việc giảm nhập cư cho rằng biện pháp này có thể góp phần hạ áp lực lên thị trường thuê nhà, giao thông, bệnh viện và trường học. Họ cũng kỳ vọng tốc độ tăng dân số chậm hơn sẽ giúp chính phủ có thêm thời gian đầu tư hạ tầng và cải thiện năng lực cung ứng dịch vụ.

Ở chiều ngược lại, các trường đại học và cơ sở giáo dục có thể mất một phần đáng kể nguồn thu từ sinh viên quốc tế. Doanh nghiệp trong những ngành phụ thuộc vào lao động tạm thời cũng có nguy cơ thiếu nhân sự. Việc giảm người giữ visa sau tốt nghiệp còn có thể khiến Australia kém hấp dẫn hơn trong cuộc cạnh tranh thu hút sinh viên toàn cầu.

Thị trường lao động cũng cần được theo dõi chặt chẽ. Người đọc có thể cập nhật thêm thông tin tại chuyên mục thị trường việc làm tại Úc. Với trường hợp cá nhân liên quan đến visa, lộ trình thường trú hoặc quyền làm việc, nên tham khảo nguồn chính phủ hoặc chuyên gia di trú được cấp phép thay vì chỉ dựa vào tranh luận chính trị.

Du học sinh Việt Nam nên lưu ý điều gì?

Ở thời điểm hiện tại, đề xuất của One Nation chưa phải là thay đổi pháp luật đã có hiệu lực. Du học sinh Việt Nam không nên vội vàng hủy hồ sơ, đổi trường hoặc điều chỉnh kế hoạch nghề nghiệp chỉ dựa trên một tuyên bố chính sách. Điều cần làm là kiểm tra thời hạn visa, tuân thủ điều kiện học tập và làm việc, đồng thời lưu giữ đầy đủ giấy tờ liên quan.

Những người đang cân nhắc visa sau tốt nghiệp nên chuẩn bị thêm phương án nghề nghiệp, đánh giá nhu cầu tuyển dụng và cập nhật quy định từ Bộ Nội vụ Australia. Thông tin hỗ trợ chuyên môn có thể được tìm thấy trong danh mục dịch vụ du học và di trú, nhưng người dùng cần tự kiểm tra giấy phép và phạm vi hành nghề của đơn vị tư vấn.

Để trao đổi kinh nghiệm thực tế, độc giả có thể tham gia nhóm Du học sinh Việt Nam ở Úc hoặc theo dõi Báo Online - Người Việt tại Úc. Các nội dung trên mạng xã hội chỉ nên được xem là nguồn tham khảo và không thay thế tư vấn pháp lý.

Tranh luận sẽ còn tiếp tục

Khảo sát cho thấy One Nation đang có lợi thế rõ rệt khi cử tri được hỏi đảng nào xử lý tốt nhất tốc độ nhập cư. Tuy nhiên, mức ủng hộ đối với một vấn đề không tự động bảo đảm rằng toàn bộ kế hoạch sẽ được cử tri chấp nhận hoặc có thể triển khai đúng quy mô đề xuất.

Chính sách muốn giảm hơn 760.000 người thuộc các nhóm visa tạm thời sẽ cần một lộ trình pháp lý, hành chính và kinh tế chi tiết. Chính phủ tương lai cũng phải cân bằng giữa áp lực nhà ở, dịch vụ công và nhu cầu duy trì lực lượng lao động, giáo dục quốc tế cùng tăng trưởng dài hạn.

Cuối cùng, cử tri Australia sẽ quyết định liệu cách tiếp cận của Pauline Hanson và One Nation có phù hợp hay không. Trước khi có thay đổi chính thức, cộng đồng người Việt nên theo dõi thông tin từ cơ quan có thẩm quyền, kiểm chứng số liệu theo từng thời điểm và tránh xem đề xuất tranh cử như một quy định visa đã được áp dụng.