Người Úc đổ xô làm thêm ngành nhà hàng khách sạn để tăng thu nhập

Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tiếp tục tạo áp lực lên ngân sách gia đình, nhiều người tại Úc đang cân nhắc nhận thêm một công việc ngoài giờ. Ngành nhà hàng khách sạn, thường được gọi là hospitality, trở thành lựa chọn đáng chú ý vì có nhiều ca tối, cuối tuần và ngày lễ. Đây là những khung giờ tương đối phù hợp với nhân viên văn phòng, sinh viên hoặc phụ huynh muốn tăng thu nhập mà không phải từ bỏ công việc chính.

Dữ liệu được dẫn lại từ Cục Thống kê Úc (ABS) cho thấy xu hướng một người đảm nhận từ hai công việc trở lên đã tăng rõ rệt so với giai đoạn trước đại dịch. Tuy nhiên, các số liệu gắn với quý 2 năm 2026 trong nguồn ban đầu cần được kiểm tra trực tiếp trên bảng dữ liệu chính thức của ABS trước khi xem là số liệu đã xác nhận, đặc biệt nếu bài viết được đọc trước thời điểm cơ quan này phát hành báo cáo tương ứng.

Xu hướng làm nhiều công việc tại Úc đang gia tăng

Theo thông tin được Mirage News dẫn lại, số người làm nhiều công việc tại Úc được cho là đã tiến sát mốc 1 triệu, tương đương khoảng 6,9% tổng số người có việc làm. Nguồn này cũng nêu con số 984.200 người ở quý liền trước. Nếu các số liệu cùng sử dụng một phương pháp thống kê, mức tăng từ 984.200 lên khoảng 1 triệu tương đương gần 1,6%.

Dù vậy, cần hiểu đúng rằng “người làm nhiều công việc” không giống với “số việc làm”. Một người có một công việc chính và hai công việc phụ chỉ được tính là một người làm nhiều việc, nhưng lại tạo ra ba việc làm trong thống kê lao động. Vì vậy, độc giả không nên dùng hai khái niệm này thay thế cho nhau.

Trong nhiều năm trước đại dịch COVID-19, tỷ lệ người làm nhiều việc tại Úc thường dao động quanh mức 5–6%. Sự gia tăng sau đại dịch có thể liên quan đến giá thuê nhà, thực phẩm, năng lượng và khoản trả nợ mua nhà cao hơn. Một số người cũng tìm việc phụ vì công việc chính không cung cấp đủ số giờ mong muốn. Tuy nhiên, không phải ai nhận thêm việc cũng gặp khó khăn tài chính; có người làm thêm để tích lũy, học kỹ năng mới hoặc thử sức trong một lĩnh vực khác.

Ảnh minh họa: Nhân viên phục vụ trong ca tối tại nhà hàng.

Vì sao ngành nhà hàng khách sạn phù hợp với việc làm thêm?

Hospitality có một lợi thế lớn là thời gian hoạt động thường nằm ngoài giờ hành chính. Nhà hàng, quán cà phê, quán bar, câu lạc bộ, khách sạn và đơn vị tổ chức sự kiện đều cần nhân sự vào buổi tối, cuối tuần hoặc ngày lễ. Người đang làm toàn thời gian vì thế có thể nhận một vài ca mà ít ảnh hưởng hơn đến lịch làm việc chính.

Nhiều vị trí trong ngành được tuyển theo hình thức casual hoặc part-time. Các công việc phổ biến gồm phục vụ bàn, bartender, barista, phụ bếp, rửa chén, phục vụ phòng, lễ tân và nhân viên tiệc. Người đang tìm cơ hội phù hợp có thể tham khảo chuyên mục việc làm chạy bàn, phụ bếp và đầu bếp hoặc trang tổng hợp việc làm tại Úc.

Thông tin từ Tài khoản Lao động của ABS được nguồn ban đầu trích dẫn cho rằng ngành dịch vụ lưu trú và ăn uống có khoảng 1,35 triệu việc làm, trong đó khoảng 126.000 là công việc phụ. Nếu hai con số được lấy từ cùng một bảng và cùng kỳ tham chiếu, công việc phụ chiếm khoảng 9,3% tổng số việc làm trong ngành. Tuy nhiên, 1,35 triệu việc làm không đồng nghĩa với 1,35 triệu người lao động, còn 126.000 công việc phụ cũng không nhất thiết thuộc về 126.000 người khác nhau.

Những số liệu này cho thấy hospitality đóng vai trò đáng kể trên thị trường việc làm phụ, nhưng chưa đủ để kết luận toàn bộ mức tăng người làm nhiều việc tại Úc đều chuyển vào ngành này. Y tế, chăm sóc xã hội, giáo dục, bán lẻ, nông nghiệp và nghệ thuật giải trí cũng là những lĩnh vực có nhiều lao động đảm nhận hơn một công việc.

Phụ nữ và người trẻ có tỷ lệ làm nhiều việc cao hơn

Nguồn dữ liệu được trích dẫn cho biết tỷ lệ làm nhiều việc ở phụ nữ là 7,7%, so với 6,2% ở nam giới. Mức chênh lệch phù hợp nên được mô tả là 1,5 điểm phần trăm, không phải 1,5%. Tính tương đối, tỷ lệ của phụ nữ cao hơn khoảng 24% so với nam giới.

Ở nhóm tuổi từ 20 đến 24, tỷ lệ được nêu là 11,2%, tức hơn một trong mười lao động có ít nhất hai công việc. Điều này có thể liên quan đến tỷ lệ học tập và làm việc bán thời gian cao trong nhóm người trẻ. Họ cũng thường làm trong các lĩnh vực có ca ngắn và linh hoạt như bán lẻ, quán ăn, quán cà phê hoặc giải trí.

Dù vậy, các tỷ lệ trên chỉ phản ánh mối liên hệ trong dữ liệu, không tự chứng minh nguyên nhân. Chúng cũng cần được đối chiếu với báo cáo gốc trên trang Cục Thống kê Úc, bao gồm kỳ tham chiếu, phương pháp điều chỉnh và chú thích kỹ thuật.

Không phải công việc hospitality nào cũng dễ dàng

Lịch làm linh hoạt là điểm hấp dẫn, nhưng ngành nhà hàng khách sạn cũng có những mặt trái. Ca làm có thể thay đổi hoặc bị hủy trong thời gian ngắn, đặc biệt với lao động casual. Nhân viên thường phải đứng lâu, làm việc trong môi trường nóng, ồn và chịu áp lực lớn vào giờ cao điểm. Các ca kết thúc muộn cũng có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ hoặc công việc chính vào sáng hôm sau.

Nguồn ban đầu nêu rằng người giữ nhiều việc trung bình làm khoảng 30 giờ mỗi tuần ở công việc chính và thêm 9,3 giờ ở công việc phụ. Nếu cộng trực tiếp, tổng thời gian là khoảng 39,3 giờ. Tuy nhiên, con số bình quân không phản ánh đầy đủ sự khác biệt giữa từng người. Một số người chỉ làm thêm vài giờ, trong khi người khác có thể làm 50–60 giờ mỗi tuần và đối mặt với nguy cơ mệt mỏi hoặc kiệt sức.

Trước khi nhận việc, người lao động nên tính cả thời gian đi lại, chi phí phương tiện, thời gian nghỉ và khả năng xung đột lịch. Thu nhập tăng thêm có thể không còn hấp dẫn nếu chi phí di chuyển cao hoặc việc làm phụ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Những chứng chỉ có thể được yêu cầu

Không có một bộ chứng chỉ hospitality duy nhất áp dụng giống nhau trên toàn nước Úc. Yêu cầu phụ thuộc vào bang hoặc vùng lãnh thổ, loại cơ sở và nhiệm vụ cụ thể của nhân viên.

• RSA: Thường cần thiết nếu công việc liên quan đến bán, phục vụ hoặc cung cấp đồ uống có cồn. Chứng nhận được chấp nhận tại một bang chưa chắc tự động có hiệu lực tại bang khác.
• RCG hoặc RSG: Có thể được yêu cầu đối với nhân viên làm việc tại khu vực gaming hoặc máy đánh bạc. Tên gọi và quy định khác nhau giữa các khu vực.
• Đào tạo an toàn thực phẩm: Có thể áp dụng với người sơ chế, chế biến hoặc trực tiếp xử lý thực phẩm. Yêu cầu dành cho nhân viên thông thường và food safety supervisor không hoàn toàn giống nhau.

Người lao động không nên vội mua tất cả khóa học trước khi biết rõ vị trí muốn ứng tuyển. Cách an toàn hơn là đọc mô tả việc làm, hỏi nhà tuyển dụng và xác minh với cơ quan quản lý của bang. Nhận định về cơ hội nghề nghiệp trong bài nguồn đến từ đại diện Hospitality Courses Australia, một đơn vị cung cấp khóa đào tạo, nên cần được xem là ý kiến của bên có lợi ích thương mại thay vì kết luận hoàn toàn độc lập.

Kiểm tra lương và quyền lợi trước khi nhận ca

Người làm thêm vẫn được bảo vệ bởi luật lao động Úc, kể cả sinh viên quốc tế và người giữ visa tạm thời. Tùy nơi làm việc, nhân viên có thể thuộc Hospitality Industry (General) Award, Restaurant Industry Award, Registered and Licensed Clubs Award hoặc một thỏa thuận doanh nghiệp.

Người lao động nên kiểm tra mức lương cơ bản, casual loading, penalty rates cho ca tối, cuối tuần và ngày lễ, thời gian nghỉ, phụ cấp, payslip và superannuation. Công cụ chính thức của Fair Work Ombudsman có thể giúp đối chiếu mức trả theo công việc và thời gian làm.

Một ca thử việc không lương chỉ có thể hợp pháp trong phạm vi hạn chế, đủ để người lao động thể hiện kỹ năng cần thiết và phải có sự giám sát. Nếu ứng viên làm công việc có ích cho doanh nghiệp trong một ca hoạt động thông thường, họ thường phải được trả lương. Người lao động nên lưu bảng phân ca, tin nhắn với quản lý, giờ bắt đầu và kết thúc, payslip, hợp đồng cùng sao kê ngân hàng.

Thuế, super và điều kiện visa cần được chú ý

Khi có từ hai chủ lao động, người lao động thường chỉ nên yêu cầu tax-free threshold tại một nơi, thường là công việc mang lại thu nhập cao nhất. Nếu áp dụng ngưỡng miễn thuế ở nhiều nơi, tổng số thuế được khấu trừ có thể không đủ và người lao động có thể phải nộp thêm khi quyết toán.

Mỗi chủ lao động cũng phải thực hiện nghĩa vụ super đối với phần thu nhập đủ điều kiện mà họ trả. Việc sử dụng cùng một quỹ super, nếu phù hợp, có thể giúp hạn chế phát sinh nhiều tài khoản và nhiều khoản phí quản lý. Người lao động nên thường xuyên kiểm tra các khoản đóng qua tài khoản myGov liên kết với Australian Taxation Office.

Đối với sinh viên quốc tế, giới hạn làm việc được tính trên tổng số giờ của tất cả công việc, không phải riêng từng chủ lao động. Điều kiện phổ biến của visa du học subclass 500 là tối đa 48 giờ mỗi hai tuần khi khóa học đang diễn ra, nhưng mỗi người phải kiểm tra điều kiện hiện hành của chính mình qua VEVO. Nếu làm 24 giờ tại nhà hàng, 18 giờ ở cửa hàng và 10 giờ giao hàng trong cùng hai tuần, tổng thời gian là 52 giờ và có thể vượt giới hạn visa.

Lời khuyên dành cho cộng đồng người Việt tại Úc

Hospitality có thể là hướng đi thực tế cho người Việt muốn tăng thu nhập, đặc biệt khi có thể làm ca tối hoặc cuối tuần. Tuy nhiên, đừng chỉ nhìn vào mức lương theo giờ. Hãy hỏi rõ số giờ được đảm bảo, thời điểm trả lương, mức trả cuối tuần, nghĩa vụ super, yêu cầu chứng chỉ và tình trạng nhân viên trước khi đồng ý.

Người đang tìm việc có thể theo dõi chuyên mục thị trường việc làm tại Úc. Ngoài ra, trang Việc làm tại Úc và nhóm VDS Việc làm, nhà ở và dịch vụ tại Úc có thể giúp cộng đồng tiếp cận thêm thông tin. Khi trao đổi qua mạng xã hội, người tìm việc vẫn nên xác minh doanh nghiệp và không trả phí để được giữ chỗ làm.

Ngành nhà hàng khách sạn mang đến nhiều cơ hội làm thêm nhờ lịch ca đa dạng và có nhiều vị trí đầu vào. Dù vậy, đây không phải giải pháp phù hợp với tất cả mọi người. Quyết định tốt nhất cần dựa trên thu nhập thực nhận, thời gian nghỉ ngơi, sức khỏe, điều kiện visa và khả năng cân bằng giữa công việc với cuộc sống cá nhân.