Ngành nhà hàng tại Úc đối mặt khủng hoảng thiếu hụt nhân sự trầm trọng

Ngành nhà hàng, quán cà phê và dịch vụ lưu trú tại Úc đang đứng trước một bài toán khó: nhu cầu tuyển dụng vẫn lớn nhưng nguồn ứng viên phù hợp ngày càng hạn chế. Tình trạng này không chỉ khiến doanh nghiệp mất nhiều thời gian tìm người mà còn có thể dẫn đến việc giảm giờ mở cửa, thu hẹp thực đơn, phục vụ ít khách hơn hoặc tăng chi phí để giữ chân nhân viên.

Hiệp hội Nhà hàng và Quán cà phê Úc (ARCA) cho rằng áp lực nhân sự có thể trở nên nghiêm trọng hơn khi nhập cư ròng giảm so với mức cao sau đại dịch. Tuy nhiên, nhập cư không phải nguyên nhân duy nhất. Tiền lương, lịch làm việc, chi phí nhà ở, điều kiện trong bếp, chất lượng đào tạo nghề và khả năng giữ chân lao động đều có ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung nhân sự.

Hàng chục nghìn công việc đang được quảng cáo

Theo thông tin do ARCA công bố, một lượt tìm kiếm trên nền tảng SEEK ghi nhận khoảng 61.000 quảng cáo liên quan đến công việc trong bếp và khu vực phục vụ. Con số này cho thấy nhu cầu tuyển dụng đáng kể, nhưng cần được hiểu thận trọng vì số kết quả trên một nền tảng thương mại không đồng nghĩa với số vị trí trống chính thức trong toàn bộ nền kinh tế.

Một quảng cáo có thể tuyển nhiều người, trong khi cùng một công việc cũng có khả năng được đăng lại hoặc xuất hiện qua nhiều công ty môi giới. Vì vậy, số liệu trên SEEK cần được đối chiếu với dữ liệu vị trí trống của Cục Thống kê Úc (ABS) và Jobs and Skills Australia trước khi đưa ra kết luận về quy mô thiếu hụt thực tế.

ARCA còn đưa ra kịch bản nhu cầu tuyển dụng có thể tăng lên 100.000 vị trí trong 18 tháng và 200.000 vị trí trong vòng 5 năm nếu áp lực hiện tại tiếp diễn. Đây nên được xem là kịch bản cảnh báo của hiệp hội, không phải dự báo chính thức của Chính phủ Úc, bởi phương pháp tính và các giả định liên quan chưa được trình bày đầy đủ trong thông tin được cung cấp.

Ảnh minh họa: Nhân viên làm việc trong bếp nhà hàng tại Úc

Nhập cư giảm tác động thế nào đến ngành nhà hàng?

Ngành dịch vụ ăn uống tại Úc từ lâu phụ thuộc đáng kể vào sinh viên quốc tế, người giữ thị thực kỳ nghỉ kết hợp làm việc và lao động nhập cư. Khi lượng người đến Úc giảm, nhóm ứng viên có thể làm việc theo ca tối, cuối tuần hoặc mùa cao điểm cũng có xu hướng thu hẹp.

Nội dung ban đầu đề cập mức nhập cư ròng giảm từ khoảng 556.000 người trong năm kết thúc vào tháng 9/2023 xuống 292.100 người trong năm kết thúc vào tháng 3/2026. Do mốc tháng 3/2026 cần được xác định là số liệu thực tế, ước tính ngân sách hay dự báo, bài viết không nên coi đây là kết quả chắc chắn nếu chưa có công bố tương ứng từ ABS. Hơn nữa, nhập cư ròng bao gồm nhiều nhóm như sinh viên, thành viên gia đình, công dân trở về và người lao động tạm thời, chứ không chỉ có nhân sự ngành nhà hàng.

Điều đó có nghĩa là mức giảm nhập cư không thể được chuyển đổi trực tiếp thành mức giảm tương ứng của đầu bếp hoặc nhân viên phục vụ. Dù vậy, một nguồn lao động quốc tế nhỏ hơn vẫn có thể làm quá trình tuyển dụng trở nên cạnh tranh hơn, nhất là tại các khu du lịch và vùng regional.

Doanh nghiệp có thể phải giảm giờ mở cửa

Giám đốc điều hành ARCA, ông Wes Lambert, cảnh báo thiếu đầu bếp và nhân viên có kinh nghiệm có thể buộc nhà hàng giảm số giờ hoạt động hoặc giới hạn lượng khách. Đây là rủi ro đáng chú ý khi nhiều doanh nghiệp cùng lúc phải đối mặt với giá thực phẩm, điện, khí đốt, bảo hiểm và tiền thuê mặt bằng tăng cao.

Thiếu người không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu. Chủ cơ sở và thành viên gia đình có thể phải làm thêm giờ, trong khi nhân viên hiện tại dễ rơi vào tình trạng quá tải. Nếu kéo dài, áp lực này có thể làm chất lượng phục vụ giảm, tỷ lệ nghỉ việc tăng và kế hoạch mở rộng bị trì hoãn.

Một số biện pháp doanh nghiệp có thể cân nhắc gồm:

• Đơn giản hóa thực đơn dựa trên lợi nhuận và khối lượng lao động cần thiết.
• Chuẩn hóa công thức, quy trình sơ chế và tài liệu đào tạo.
• Đào tạo chéo để nhân viên có thể hỗ trợ nhiều vị trí khi cần.
• Công bố lịch làm việc sớm và xây dựng lộ trình tăng lương rõ ràng.
• Sử dụng hệ thống chấm công, bảng lương và lưu trữ hồ sơ minh bạch.
• Hợp tác với TAFE hoặc cơ sở đào tạo để xây dựng nguồn nhân lực dài hạn.

Với người đang tìm hiểu cơ hội kinh doanh, chuyên mục sang nhà hàng tại Úc có thể cung cấp thêm thông tin tham khảo. Tuy nhiên, quyết định mua hoặc vận hành một cơ sở ăn uống cần tính kỹ chi phí nhân sự, nghĩa vụ lao động và khả năng duy trì đội ngũ.

Cơ hội việc làm dành cho cộng đồng người Việt

Trong thách thức vẫn có cơ hội. Người có kinh nghiệm phù hợp có thể tìm thấy nhu cầu tuyển dụng ở các vị trí như chef, cook, kitchen hand, barista, nhân viên phục vụ, giám sát ca, quản lý nhà hàng và quản lý quán cà phê. Bạn đọc có thể theo dõi mục việc làm chạy bàn, phụ bếp và đầu bếp để tham khảo các tin tuyển dụng phù hợp.

Dù nhu cầu tuyển dụng cao, người lao động cần phân biệt rõ giữa một công việc đang cần người và cơ hội được bảo lãnh thị thực. Không phải nhà hàng nào cũng đủ điều kiện hoặc sẵn sàng bảo lãnh. Các vị trí phổ thông như phụ bếp, phục vụ bàn hoặc nhân viên quầy cũng không tự động tạo ra con đường định cư.

Ứng viên nên xác minh quyền làm việc, mức lương, giờ làm, phụ cấp cuối tuần và ngày lễ trước khi nhận việc. Ngành ăn uống từng được cảnh báo về các rủi ro như trả dưới mức tối thiểu, không cấp phiếu lương, thiếu superannuation, yêu cầu làm thử không lương hoặc buộc người lao động hoàn lại một phần tiền lương. Hợp đồng, bảng chấm công, phiếu lương và sao kê ngân hàng nên được lưu giữ cẩn thận.

Ngoài trang việc làm tại Úc, người tìm việc có thể tham khảo Facebook Việc làm tại Úc hoặc cộng đồng VDS Việc làm, nhà ở và dịch vụ tại Úc. Người dùng cần kiểm tra kỹ chủ tuyển dụng, địa chỉ doanh nghiệp và điều kiện làm việc trước khi cung cấp thông tin cá nhân.

Bài toán dài hạn không chỉ nằm ở nhập cư

Việc thu hút thêm lao động quốc tế có thể giúp giảm áp lực trong ngắn hạn, nhưng không thể thay thế các giải pháp về tiền lương, đào tạo và điều kiện làm việc. Ngành nhà hàng có tỷ lệ lao động bán thời gian cao, lịch làm việc thất thường và mức độ biến động nhân sự lớn. Nếu môi trường làm việc không được cải thiện, lao động mới cũng có thể nhanh chóng rời ngành.

Đào tạo nghề trong nước vì thế đóng vai trò quan trọng. Doanh nghiệp cần tạo điều kiện để học viên hoàn thành chương trình, được hướng dẫn đúng cách và nhìn thấy cơ hội phát triển nghề nghiệp. Về phía cơ quan quản lý, dữ liệu về học nghề, vị trí trống và thiếu hụt kỹ năng cần được công bố nhất quán để chính sách phản ánh đúng nhu cầu thực tế.

Nhìn chung, cảnh báo thiếu nhân sự trong ngành nhà hàng tại Úc có cơ sở, đặc biệt đối với đầu bếp, quản lý và doanh nghiệp ngoài các thành phố lớn. Tuy nhiên, những con số như 61.000 quảng cáo hay kịch bản 100.000–200.000 vị trí cần được trình bày đúng bản chất và tiếp tục kiểm chứng. Với cộng đồng người Việt, đây vừa là cơ hội tìm việc, vừa là lời nhắc các chủ doanh nghiệp phải đầu tư nghiêm túc hơn vào tuyển dụng, tuân thủ luật lao động và giữ chân nhân viên.