Ngành chăm sóc người cao tuổi Úc kêu gọi cấp visa riêng cho lao động nhập cư

Ngành chăm sóc người cao tuổi tại Úc đang đứng trước một bài toán khó: nhu cầu dịch vụ tăng nhanh theo tốc độ già hóa dân số, trong khi nguồn nhân lực trong nước chưa đáp ứng đủ. Trước các đề xuất cắt giảm di trú, những tổ chức đại diện ngành và giới nghiên cứu kinh tế đang kêu gọi xây dựng một lộ trình visa kỹ năng thiết yếu dành riêng cho lao động chăm sóc.

Đề xuất này nhận được nhiều sự quan tâm vì người nhập cư hiện giữ vai trò quan trọng tại các viện dưỡng lão và dịch vụ chăm sóc tại nhà. Tuy nhiên, đây mới là lời kêu gọi chính sách, không có nghĩa Úc đã chính thức ban hành một loại visa chăm sóc người cao tuổi độc lập.

Ngành chăm sóc người cao tuổi phụ thuộc lớn vào lao động nhập cư

Theo Ageing Australia, khoảng 51% lực lượng lao động trong ngành chăm sóc người cao tuổi sinh ra ở nước ngoài. Con số này cho thấy tính đa văn hóa của lực lượng chăm sóc, nhưng cần hiểu rằng người sinh ở nước ngoài không nhất thiết đang giữ visa tạm trú. Họ có thể là công dân Úc, thường trú nhân, người có visa gia đình, du học sinh hoặc lao động được doanh nghiệp bảo lãnh.

Tại một trung tâm chăm sóc ở Orange, New South Wales, hơn 80% nhân sự được cho là có nguồn gốc nước ngoài. Lao động đến từ Nepal, Ấn Độ, Philippines và nhiều quốc gia khác đang hỗ trợ các hoạt động thiết yếu như chăm sóc sinh hoạt hằng ngày, phục vụ bữa ăn, hỗ trợ di chuyển và theo dõi tình trạng của người cao tuổi.

Đây là một ví dụ điển hình về mức độ phụ thuộc vào nhân lực nhập cư tại khu vực regional. Dù vậy, tỷ lệ ở một cơ sở cụ thể không nên được xem là đại diện cho toàn bộ ngành trên cả nước.

Ảnh minh họa: Nhân viên hỗ trợ người cao tuổi tại cơ sở chăm sóc

Úc có thể cần bổ sung khoảng 110.000 nhân viên

Ageing Australia cho rằng toàn ngành có thể cần thêm khoảng 110.000 nhân viên chăm sóc từ nay đến cuối thập niên. Đây nên được hiểu là nhu cầu bổ sung hoặc nguy cơ thiếu hụt tích lũy dựa trên dự báo, thay vì số vị trí đang bỏ trống tại một thời điểm.

Nhu cầu nhân lực tăng không chỉ bắt nguồn từ chính sách di trú. Dân số Úc đang già hóa, đặc biệt là nhóm từ 85 tuổi trở lên có nhu cầu sử dụng dịch vụ cao. Trong khi đó, ngành chăm sóc phải đối mặt với tỷ lệ nghỉ việc đáng kể, công việc nặng về thể chất và cảm xúc, ca làm không ổn định cùng khó khăn tuyển người tại các vùng xa đô thị.

Ủy ban Phát triển Kinh tế Úc, gọi tắt là CEDA, ước tính khoảng 70.000 nhân viên chăm sóc cá nhân tại Úc đang làm việc thông qua nhiều diện visa tạm thời, chẳng hạn visa du học, visa tốt nghiệp, visa bạn đời hoặc visa do doanh nghiệp bảo lãnh. Điều đó có nghĩa việc siết các diện visa này có thể gián tiếp làm giảm nguồn nhân lực chăm sóc, dù chính sách không trực tiếp nhắm đến ngành aged care.

Người quan tâm đến cơ hội tuyển dụng có thể theo dõi chuyên mục việc làm tại Úc để cập nhật nhu cầu của thị trường.

Vì sao ngành kêu gọi một lộ trình visa riêng?

CEDA và Ageing Australia đề xuất thiết lập lộ trình phù hợp hơn cho các vị trí chăm sóc người già, chăm sóc người khuyết tật, trợ lý chăm sóc cá nhân và nhân viên hỗ trợ điều dưỡng. Mục tiêu là giảm sự phụ thuộc vào những visa vốn được thiết kế cho mục đích khác, đồng thời giúp người lao động và nhà tuyển dụng có kế hoạch dài hạn rõ ràng hơn.

Trong Chiến lược Di trú năm 2023, Chính phủ Úc từng đề cập đến khái niệm Essential Skills Pathway. Ý tưởng này hướng đến những công việc thiết yếu có thu nhập thường thấp hơn ngưỡng áp dụng cho một số dòng kỹ năng chính. Tuy nhiên, việc từng được đề cập trong chiến lược không đồng nghĩa một visa aged care riêng đã có hiệu lực.

Một cơ chế phù hợp cần xác định rõ nghề đủ điều kiện, mức lương, tiêu chuẩn tiếng Anh, kinh nghiệm, quyền chuyển chủ, thời hạn visa và lộ trình thường trú. Chính sách cũng cần có biện pháp chống bóc lột, bởi người lao động sẽ dễ gặp rủi ro nếu quyền cư trú bị ràng buộc quá chặt với một chủ sử dụng lao động.

Cơ chế bảo lãnh hiện hành hoạt động như thế nào?

Úc hiện có Aged Care Industry Labour Agreement, tức Thỏa thuận Lao động Ngành Chăm sóc Người cao tuổi. Cơ chế này có thể hỗ trợ các nhà cung cấp tuyển lao động nước ngoài vào một số vị trí trực tiếp, bao gồm Aged or Disabled Carer, Nursing Support Worker và Personal Care Assistant.

Đây không phải loại visa để cá nhân tự nộp độc lập. Doanh nghiệp phải đủ điều kiện bảo lãnh, chứng minh nhu cầu tuyển dụng, thực hiện thủ tục với Bộ Nội vụ và đề cử ứng viên phù hợp. Người lao động vẫn phải đáp ứng các yêu cầu áp dụng về trình độ hoặc kinh nghiệm, tiếng Anh, sức khỏe, lý lịch và điều kiện visa.

Thỏa thuận ngành có thể mở ra lộ trình thường trú cho người đủ điều kiện, nhưng không phải mọi viện dưỡng lão đều tham gia hoặc có quyền bảo lãnh. Các doanh nghiệp nhỏ cũng có thể gặp khó khăn vì chi phí, thời gian xử lý và nghĩa vụ hành chính. Đây là một trong những lý do các tổ chức trong ngành cho rằng cơ chế hiện tại chưa đáp ứng đủ nhu cầu.

Cắt giảm di trú có thể tác động ra sao?

Các đề xuất giảm di trú cần được xem xét theo từng nhóm visa. Nếu số du học sinh hoặc quyền làm việc của họ giảm, các cơ sở chăm sóc có thể mất nguồn nhân lực bán thời gian cho ca tối và cuối tuần. Nếu visa tốt nghiệp bị siết, sinh viên quốc tế có thể có ít thời gian hơn để tích lũy kinh nghiệm, cải thiện tiếng Anh và tìm doanh nghiệp bảo lãnh.

Cũng cần phân biệt di trú ròng với số visa được cấp. Di trú ròng là chênh lệch giữa số người đến và số người rời Úc theo tiêu chuẩn thống kê, không phải hạn ngạch visa thường trú hay tổng số visa tạm trú. Vì vậy, tác động thực tế còn phụ thuộc diện visa nào bị điều chỉnh, ngành y tế và chăm sóc có được ưu tiên hay không, cũng như chính phủ có đưa ra lộ trình thay thế hay không.

Nội dung nguồn được cung cấp dẫn tới một bài ABC mang ngày 20/10/2026. Do đây là thời điểm tương lai so với hiện tại, các cam kết chính trị và mục tiêu di trú được nêu trong nguồn cần được kiểm tra lại trực tiếp khi bài gốc chính thức được xuất bản. Người đọc không nên mặc nhiên xem những con số đó là chính sách đang có hiệu lực.

Cơ hội và lưu ý dành cho người Việt tại Úc

Nếu một lộ trình visa kỹ năng thiết yếu được triển khai, người Việt làm trong ngành chăm sóc có thể được hưởng lợi từ điều kiện nghề nghiệp phù hợp hơn, nhiều lựa chọn bảo lãnh hơn và lộ trình cư trú minh bạch hơn. Những khu vực regional đang thiếu nhân lực cũng có thể mang lại thêm cơ hội việc làm.

Tuy nhiên, học một khóa aged care không đồng nghĩa chắc chắn có thường trú nhân. Trước khi đăng ký, người học nên kiểm tra cơ sở có tư cách RTO hợp lệ hay không, khóa dành cho du học sinh có đăng ký CRICOS không, yêu cầu thực tập ra sao và nghề sau tốt nghiệp có phù hợp với chương trình visa dự kiến không.

Người lao động cũng cần phân biệt nhân viên chăm sóc cá nhân với Registered Nurse hoặc Enrolled Nurse. Điều dưỡng là nghề được quản lý chuyên môn và thường yêu cầu đăng ký với cơ quan có thẩm quyền tại Úc. Trong khi đó, Certificate III in Individual Support có thể hỗ trợ tìm việc chăm sóc trực tiếp nhưng không biến người học thành điều dưỡng đăng ký.

Khi cần đánh giá hồ sơ cụ thể, người đọc nên tìm chuyên gia có thẩm quyền trong danh mục dịch vụ du học và di trú, đồng thời kiểm tra quy định tại thời điểm nộp hồ sơ. Các quảng cáo như “học aged care chắc chắn có PR”, “không cần tiếng Anh” hoặc “mọi viện dưỡng lão đều bảo lãnh” đều cần được cảnh giác.

Một visa thiết yếu cần bảo vệ cả ngành và người lao động

Visa riêng có thể giúp ngành chăm sóc ổn định nhân lực, nhưng không thể là giải pháp duy nhất. Úc vẫn cần tăng khả năng giữ chân nhân viên, cải thiện tiền lương và điều kiện làm việc, đào tạo lao động trong nước, hỗ trợ nhà ở tại vùng regional và công nhận kỹ năng quốc tế hợp lý.

Nếu được thiết kế, lộ trình mới nên bảo đảm người lao động được trả không thấp hơn mức thị trường, có khả năng chuyển sang chủ đủ điều kiện khác và biết rõ yêu cầu để tiến tới thường trú. Việc giám sát cần có sự phối hợp giữa cơ quan di trú, cơ quan lao động và đơn vị quản lý chất lượng aged care.

Độc giả có thể theo dõi thêm các thay đổi tại chuyên mục định cư Úc. Những người muốn trao đổi kinh nghiệm cộng đồng có thể tham gia nhóm Người Việt Tại Úc hoặc theo dõi trang Việc Làm tại Úc.

Nhìn chung, lời kêu gọi xây dựng visa kỹ năng thiết yếu phản ánh một nhu cầu lao động có thật và mang tính dài hạn. Đây có thể là tín hiệu tích cực cho người Việt theo đuổi ngành chăm sóc, nhưng mọi quyết định học tập, làm việc hoặc định cư vẫn phải dựa trên quy định chính thức đang có hiệu lực, thay vì một đề xuất chưa được ban hành hoặc lời quảng cáo bảo đảm kết quả visa.