Ngân Sách Liên Bang Úc 2026-2027 - Những Thay Đổi Trọng Yếu Bạn Cần Biết

Ngân sách Liên bang Úc năm tài chính 2026–2027 vừa được công bố đang thu hút sự chú ý đặc biệt từ cộng đồng người Việt đang học tập, làm việc hoặc có kế hoạch định cư tại xứ sở chuột túi. Với bối cảnh lạm phát cao, giá năng lượng và chi phí sinh hoạt tăng vọt, chính phủ Úc đã đưa ra một ngân sách được mô tả là “tham vọng nhất trong 26 năm” về cải cách thuế.

Dưới đây là 6 thay đổi đáng chú ý từ ngân sách Liên bang Úc 2026–2027 mà bạn cần lưu ý để có thể lên kế hoạch tài chính và cuộc sống hiệu quả hơn trong thời gian tới.

1. Giảm thuế 250 AUD/năm cho người lao động: Nhẹ gánh chi tiêu thường ngày

Chính phủ Lao động (Albanese government) đã công bố một khoản giảm trừ thuế mới trị giá 250 AUD/năm cho người lao động. Chính sách này dự kiến bắt đầu áp dụng từ năm tài chính 2027–28 và mang tính lâu dài. Theo SBS Vietnamese, khoảng 13 đến 13,3 triệu người nộp thuế đang làm việc sẽ được hưởng lợi.

• Bản chất chính sách: Đây là một dạng “tax offset” hoặc “bonus cho người đi làm”, không phải là tiền mặt được phát trực tiếp hàng tháng. Thay vào đó, bạn sẽ được cộng thêm 250 AUD vào tiền hoàn thuế hoặc giảm bớt 250 AUD trong khoản thuế phải nộp thêm khi làm tax return.
• Điều kiện hưởng: Có ngưỡng thu nhập tối đa để được hưởng toàn phần hoặc một phần (các bản tin đề cập con số xung quanh 199.985 AUD là ngưỡng cho một số ưu đãi thu nhập thấp/trung bình, tuy nhiên chi tiết kỹ thuật sẽ do ATO ban hành gần thời điểm áp dụng).
• Ý nghĩa với người Việt: Nếu bạn là du học sinh có đi làm và đóng thuế (casual/part-time), đang làm việc full-time, hoặc sắp định cư Úc với dự kiến sớm có thu nhập chịu thuế, bạn về cơ bản nằm trong nhóm sẽ được hưởng 250 AUD/năm này, miễn là bạn đủ điều kiện cư trú và có mức thu nhập phù hợp. Ngay cả với visa tạm trú, nếu bạn là tax resident for tax purposes, bạn vẫn có thể được hưởng như công dân thường trú.

Lưu ý quan trọng: Khoản giảm thuế này sẽ được áp dụng khi bạn khai thuế sau khi kết thúc năm tài chính 2027–28 (tức khoảng sau 1/7/2028 trở đi, trừ khi có thay đổi).

Ảnh minh họa: Giảm thuế mang lại sự nhẹ nhõm tài chính cho người lao động.

2. Cải cách thuế nhà ở: Đầu tư bất động sản sẽ khác biệt

Đây là một trong những trụ cột lớn của ngân sách, được Bộ trưởng Ngân khố mô tả là “cải cách thuế tham vọng nhất trong 26 năm”, trọng tâm là nhà ở. Chính phủ nhắm đến các quỹ tín thác và nhà đầu tư bất động sản mới với mục tiêu tạo sân chơi công bằng hơn trên thị trường nhà ở.

• Điều chỉnh negative gearing: Khả năng cao sẽ có sự siết chặt mức khấu trừ lỗ cho thuê nhà (interest, maintenance…) vào các khoản thu nhập khác, hoặc áp thêm điều kiện/giới hạn cho những khoản đầu tư nhà ở thứ hai, thứ ba…
• Ưu tiên đầu tư: Đầu tư vào nhà ở xã hội (social housing) và các chương trình nhà ở giá rẻ của chính phủ sẽ được ưu tiên hoặc miễn trừ một số điều chỉnh bất lợi.
• Ý nghĩa với người Việt đầu tư nhà: Nếu bạn có kế hoạch mua nhà đầu tư cho thuê để tận dụng negative gearing, bạn cần tính toán lại vì khả năng khấu trừ lỗ thuế có thể giảm, làm cho ROI sau thuế thấp hơn. Đối với người mua nhà để ở (owner-occupier), các thay đổi này có thể giúp giảm áp lực giá, đặc biệt tại các thành phố lớn, do ít đầu cơ hơn.

Ảnh minh họa: Cải cách thuế nhà ở thay đổi cách đầu tư bất động sản.

3. Thay đổi thuế lợi vốn (Capital Gains Tax – CGT) từ 1/7/2027: Không còn ưu đãi 50% "khủng"

Đây là một thay đổi cực kỳ quan trọng với những ai có ý định mua bất động sản đầu tư, đầu tư cổ phiếu, quỹ tín thác, hoặc góp vốn vào các hình thức đầu tư chung khác. Từ 1/7/2027, ưu đãi giảm 50% CGT cho cá nhân, quỹ tín thác và partnership sẽ bị thay thế.

• Trước cải cách (hiện hành): Cá nhân, trust nắm giữ tài sản trên 12 tháng chỉ phải chịu thuế trên 50% phần lãi vốn.
• Sau cải cách (dự kiến từ 1/7/2027): Không còn giảm 50% theo thời gian nắm giữ. Thay vào đó, áp dụng cơ chế indexation (giá vốn ban đầu được điều chỉnh theo lạm phát) và mức thuế tối thiểu 30% trên phần lợi nhuận vốn sau điều chỉnh. Điều này có nghĩa là thuế CGT sẽ tăng lên đáng kể với nhiều nhà đầu tư có khung thuế thu nhập thấp.
• Ý nghĩa với người Việt đầu tư và định cư Úc: Nếu bạn đang sở hữu tài sản với mục tiêu bán sau này để hưởng CGT discount, hoặc có kế hoạch mua đầu tư dài hạn, bạn cần lưu ý rằng lợi nhuận sau thuế sẽ giảm nếu giao dịch diễn ra sau 1/7/2027. Nhiều người định cư mới thường dùng chiến lược mua nhà thứ hai, thứ ba để đầu tư, nhưng với mức thuế CGT tối thiểu 30% này, chiến lược đó sẽ ít lợi về thuế hơn. Bạn nên tư vấn thêm với tax agent trước khi xây dựng kế hoạch đầu tư dài hạn.

4. Cải tổ NDIS: Cơ hội ngành chăm sóc sức khỏe vẫn rộng mở, nhưng cần chuẩn bị kỹ lưỡng

Ngân sách 2026–27 đặt mục tiêu tiết kiệm khoảng 35 tỷ AUD bằng cách cải tổ NDIS (National Disability Insurance Scheme) – chương trình bảo hiểm người khuyết tật quốc gia. Chính phủ muốn kiểm soát chi tiêu NDIS, giảm tốc độ tăng chi nhưng vẫn giữ tính bền vững của hệ thống.

• Tác động thực tế: Với người đang học/làm việc trong ngành chăm sóc, disability support, allied health, hoặc có thân nhân sử dụng NDIS, có thể thấy thủ tục xin/duy trì NDIS sẽ chặt chẽ hơn, kiểm soát gian lận và phí cao mạnh hơn. Khả năng xét duyệt các gói hỗ trợ lớn sẽ kỹ lưỡng và khó hơn.
• Ý nghĩa cho người định cư làm trong lĩnh vực này: Nếu bạn dự tính định cư bằng các ngành như support worker, occupational therapist, speech pathologist, psychologist, care coordinator…, NDIS vẫn là nguồn việc làm lớn. Tuy nhiên, môi trường có thể ít bùng nổ hơn, cạnh tranh và kiểm soát sẽ tăng, yêu cầu về compliance với NDIA cao hơn.

5. Bối cảnh kinh tế và định hướng “thắt lưng buộc bụng”

Ngân sách 2026–27 được xây dựng trong bối cảnh lạm phát cao, giá năng lượng tăng mạnh và xung đột toàn cầu. Chính phủ nhấn mạnh đây là ngân sách “thắt chặt chi tiêu” nhằm tránh kích hoạt thêm áp lực lạm phát và nguy cơ RBA nâng lãi suất.

• Thị trường lao động: Chính phủ không đẩy mạnh các gói kích thích tiêu dùng nhưng vẫn giữ một số hỗ trợ có mục tiêu (như giảm thuế 250 AUD, đầu tư nhà ở). Nền kinh tế vẫn có những lĩnh vực được thúc đẩy (nhà ở xã hội, năng lượng, ODA…).
• Lãi suất & chi phí sinh hoạt: Ngân sách được thiết kế để không làm lạm phát nóng thêm, nhằm giảm rủi ro RBA tăng lãi suất nữa. Người đang trả mortgage vẫn cần cẩn trọng, nhưng áp lực tăng lãi suất do chi tiêu chính phủ được giảm bớt.

Ảnh minh họa: Kinh tế Úc đối mặt lạm phát, chính phủ thắt chặt chi tiêu.

6. Tăng ODA và hợp tác với Việt Nam: Mở rộng cánh cửa cho người Việt

Tin vui cho cộng đồng người Việt là ngân sách ODA (hỗ trợ phát triển chính thức) của Úc năm tài chính 2026–27 sẽ tăng mạnh, đạt hơn 5,2 tỷ AUD cho hoạt động viện trợ phát triển, tăng hơn 112 triệu AUD so với năm trước. Riêng Việt Nam sẽ nhận được 98,3 triệu AUD cho quan hệ đối tác phát triển, tăng từ 96,6 triệu AUD giai đoạn 2025–26.

• Cơ hội mới: Việc tăng ODA thường kéo theo nhiều chương trình học bổng, trao đổi, đào tạo, và các dự án hợp tác giáo dục, nghề, y tế, môi trường, hạ tầng. Điều này không chỉ gia cố hình ảnh tích cực của người Việt tại Úc mà còn tạo thêm các kênh học bổng chính phủ, chương trình liên kết đào tạo, và cơ hội làm việc trong các dự án song phương Việt–Úc.
• Lợi thế cho du học và định cư: Một quan hệ song phương tốt và ổn định là nền tảng vững chắc cho chính sách visa, lao động, giáo dục ít biến động tiêu cực, đồng thời khuyến khích nhiều ngành nghề hợp tác/ưu tiên. Điều này đặc biệt thuận lợi cho những ai đang tìm kiếm cơ hội du học tại Úc hoặc muốn định cư Úc trong tương lai.

Ảnh minh họa: Úc tăng cường hợp tác phát triển với Việt Nam.

Kết luận:

Ngân sách Liên bang Úc 2026–2027 không chỉ là một kế hoạch tài chính mà còn là định hướng cho sự phát triển kinh tế và xã hội của đất nước trong những năm tới. Với người Việt đang sinh sống, học tập và làm việc tại Úc, hoặc có ý định định cư, việc nắm bắt những thay đổi này là vô cùng quan trọng. Dù có những chính sách “thắt lưng buộc bụng” và điều chỉnh các ưu đãi đầu tư, vẫn có những cơ hội mới mở ra, đặc biệt trong bối cảnh mối quan hệ Việt–Úc đang ngày càng được củng cố. Hãy theo dõi các cập nhật chi tiết từ chính phủ và tìm kiếm lời khuyên từ các chuyên gia tài chính, di trú để đưa ra quyết định phù hợp nhất với bản thân.

Bạn có thể tham gia nhóm VDS Việc làm, Nhà ở & Dịch vụ tại Úc để cập nhật thêm thông tin và kết nối với cộng đồng người Việt.