Ngân sách 2026: Tác động kép đến ngành xây dựng nhà ở Úc

Ngân sách liên bang 2026 vừa được công bố vào ngày 12 tháng 5 đã khuấy động thị trường bất động sản Úc với những tác động trái chiều. Một mặt, chính phủ đưa ra những biện pháp hỗ trợ đáng kể để thúc đẩy việc xây dựng nhà ở mới. Mặt khác, những thay đổi về thuế lại khiến giới đầu tư và các chuyên gia trong ngành không khỏi lo lắng. Hãy cùng Báo Người Việt Tại Úc phân tích chi tiết những điểm chính trong ngân sách lần này nhé!

Về cơ bản, ngân sách 2026 như một 'món quà' được gói ghém cẩn thận nhưng lại có phần gây tranh cãi. Bên trong là những khoản đầu tư lớn cho cơ sở hạ tầng, ưu đãi cải cách quy hoạch và hỗ trợ lao động có tay nghề - tất cả đều được ngành xây dựng đón nhận nồng nhiệt. Tuy nhiên, 'lớp giấy gói' bên ngoài, tức những thay đổi về thuế, lại đang phủ bóng lên những tín hiệu tích cực đó.

Những tin vui cho ngành xây dựng: Hạ tầng và lao động được ưu tiên

Chính phủ đã thể hiện rõ quyết tâm giải quyết cuộc khủng hoảng nhà ở bằng cách rót tiền vào các lĩnh vực then chốt để đẩy nhanh tiến độ xây dựng.

Quỹ hạ tầng địa phương nhận được 2 tỷ đô la

Một quỹ hạ tầng địa phương mới trị giá 2 tỷ đô la đã nhận được sự ủng hộ nhiệt liệt từ ngành xây dựng. Mục tiêu của quỹ này là giúp các tiểu bang và vùng lãnh thổ xây nhà nhanh hơn bằng cách tài trợ cho các cơ sở hạ tầng thiết yếu như đường sá, hệ thống cấp nước và xử lý nước thải.

Tuy nhiên, có một điều kiện đi kèm. Nguồn vốn này sẽ ưu tiên cho những nơi tích cực cải cách để tăng năng suất trong ngành nhà ở, ví dụ như đẩy nhanh việc cấp phép, giải phóng mặt bằng và tham gia vào bộ quy chuẩn xây dựng quốc gia. Ước tính, quỹ này có thể hỗ trợ xây dựng tới 65.000 ngôi nhà trong 10 năm. Con số này bổ sung vào 5,9 tỷ đô la vẫn chưa được phân bổ trong chương trình 100.000 ngôi nhà cho người mua nhà lần đầu.

Ông Matt Collins, giám đốc điều hành của viện quy hoạch Australia (PIA), chia sẻ: "Quỹ này thừa nhận rằng một trong những rào cản lớn nhất đối với việc giao nhà là cơ sở hạ tầng. Trên khắp nước úc, hàng ngàn ngôi nhà đã được phê duyệt quy hoạch nhưng vẫn bị đình trệ vì thiếu đường, thiếu nước."

Miễn phí truy cập các tiêu chuẩn xây dựng quốc gia

Một tin vui khác là chính phủ đã quyết định gỡ bỏ rào cản trả phí để truy cập các tiêu chuẩn xây dựng quốc gia. Điều này giúp tất cả các bên liên quan, từ thợ xây đến các công ty lớn, có thể đảm bảo tuân thủ quy định mà không phải tốn thêm chi phí. Hiệp hội công nghiệp nhà ở (HIA) và nhiều tổ chức khác đã hoan nghênh thay đổi này, coi đây là một "bước tiến quan trọng cho sự an toàn, tuân thủ và năng suất."

Hỗ trợ thuê lao động xây dựng có tay nghề

Để giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động, ngân sách đã dành một khoản để đẩy nhanh việc đánh giá kỹ năng cho lao động nhập cư và cấp giấy phép hành nghề. Chính phủ cũng sẽ giới thiệu một chương trình mới để công nhận bằng cấp và kinh nghiệm thực tế của những người đang có thị thực tại Úc. Bà Denita Wawn, giám đốc điều hành của Master Builders, lưu ý rằng "thiếu hụt lao động vẫn là một trong những hạn chế lớn nhất để giao nhà", tuy nhiên bà cho rằng ngân sách "vẫn chưa đủ mạnh" để giải quyết triệt để vấn đề này.

Cải cách thuế gây tranh cãi: Rủi ro suy giảm nguồn cung nhà ở

Đây chính là phần gây xôn xao nhất của ngân sách. Theo mô hình của chính chính phủ, các thay đổi về thuế lãi vốn (CGT) và khấu trừ lỗ đầu tư (negative gearing) sẽ làm giảm khoảng 35.000 ngôi nhà được xây dựng trong 10 năm tới. Nguyên nhân là do các nhà đầu tư dự kiến sẽ giảm hứng thú với bất động sản nói chung.

Thay đổi về Negative Gearing và CGT được giải thích

Theo các quy định mới, chính sách negative gearing (cho phép nhà đầu tư lấy chi phí sở hữu bất động sản vượt quá thu nhập cho thuê để khấu trừ vào thu nhập chịu thuế khác) đã bị bãi bỏ đối với các bất động sản được mua sau đêm công bố ngân sách.

Đồng thời, mức giảm trừ 50% thuế lãi vốn (CGT) cho các tài sản được nắm giữ hơn một năm cũng bị cắt giảm và sẽ quay trở lại mô hình chỉ số hóa theo lạm phát như trước năm 1999.

Tuy nhiên, có một ngoại lệ quan trọng: Nếu bất động sản bạn mua là một ngôi nhà mới xây, nó sẽ được miễn trừ khỏi những thay đổi này. Điều đó có nghĩa là bạn vẫn có thể áp dụng negative gearing, và các nhà đầu tư sẽ có quyền lựa chọn giữ lại mức giảm 50% CGT hoặc áp dụng mô hình dựa trên lạm phát.

Phản ứng từ các chuyên gia: 'Tay phải cho, tay trái lấy'

Mặc dù chính phủ đã cố gắng bảo vệ việc đầu tư vào nhà mới, các chuyên gia trong ngành vẫn lo ngại rằng việc thay đổi chính sách sẽ làm giảm sút tinh thần đầu tư vào bất động sản nói chung, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến nguồn cung.

Bà Jocelyn Martin, giám đốc điều hành của HIA, ví von tình hình này giống như "tay phải cho, tay trái lấy". Bà nói: "HIA vẫn lo ngại rằng những thay đổi đối với negative gearing và thuế lãi vốn có nguy cơ làm suy yếu nguồn cung nhà ở, đặc biệt là nhà cho thuê, và làm mất đi lợi ích của những cải cách tích cực khác."

Ông Oscar Stanley, chủ tịch quốc gia của viện phát triển đô thị Australia (UDIA), cho biết tổ chức này "ủng hộ nguyên tắc rằng các thiết lập thuế nên khuyến khích thêm nhà ở". Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng cần phải làm nhiều hơn nữa để thúc đẩy nguồn cung nhà ở nhằm giảm áp lực về giá. "Cách duy nhất để cải thiện giá thuê và khả năng chi trả nhà ở là xây nhiều nhà hơn, chứ không phải là tác động đến việc ai sẽ có được nguồn cung hạn hẹp," ông Stanley nói.

Bà Denita Wawn của MBA nói thẳng thắn hơn: "Ngân sách đã không thực hiện được cam kết của chính phủ liên bang về việc tăng nguồn cung nhà ở mới một cách đáng kể. Cơ hội để tăng tốc nguồn cung nhà ở đã bị bỏ lỡ."

Nếu bạn quan tâm đến việc mua bán, xây dựng nhà cửa và muốn thảo luận thêm về các vấn đề này, hãy tham gia nhóm Mua bán - Sửa chữa nhà cửa, shop tại Úc by Báo Online Nguoiviettaiuc.com để kết nối với cộng đồng người Việt.

Đánh giá chung: Cân bằng mong manh và lời khuyên cho nhà đầu tư

Rõ ràng, ngân sách 2026 tạo ra một sự cân bằng khá mong manh. Các biện pháp hỗ trợ hạ tầng và lao động là một cú hích đáng kể cho nguồn cung, nhưng những thay đổi về thuế lại có nguy cơ kìm hãm sự phát triển này. Chính phủ đang cố gắng hướng dòng vốn đầu tư vào việc xây dựng nhà mới thay vì các bất động sản hiện hữu, nhưng ngành xây dựng cảnh báo rằng thị trường cho thuê (chiếm khoảng 30% thị trường) sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề.

Đối với các nhà đầu tư, thông điệp rất rõ ràng: hãy ưu tiên các dự án nhà ở mới xây để tận dụng các ngoại lệ về thuế và đóng góp vào việc tăng nguồn cung nhà ở cho nước Úc.