Khủng hoảng nhà ở Úc: sống chung nhiều thế hệ trở thành giải pháp

Giấc mơ Úc về việc sở hữu một ngôi nhà riêng với sân sau đang ngày càng trở nên xa vời đối với nhiều người, đặc biệt là thế hệ trẻ. Khi cuộc khủng hoảng nhà ở ngày càng sâu sắc, giá nhà đất liên tục leo thang, một giải pháp tưởng chừng đã lỗi thời lại đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết: các gia đình nhiều thế hệ lựa chọn chung sống dưới một mái nhà. Đây không chỉ là câu chuyện về tài chính, mà còn là sự thay đổi trong quan niệm về tổ ấm và sự gắn kết gia đình.

“Thế hệ của tôi, chúng tôi luôn muốn có ngôi nhà của riêng mình,” chị Donna Alleman, một chủ nhà, chia sẻ. “Tôi nghĩ thế hệ tiếp theo gần như đã từ bỏ ước mơ đó.” Quả thật, nhiều người trẻ cảm thấy bất lực trước thị trường. Anh Nathan Denchman, con rể của chị Donna, thừa nhận: “Thành thật mà nói, tôi đã hoàn toàn từ bỏ vào cuối những năm 20 tuổi. Tôi đã nghĩ, ồ, mình sẽ không bao giờ sở hữu được một ngôi nhà, mình sẽ đi thuê suốt phần đời còn lại.”

Nguyên nhân sâu xa của cuộc khủng hoảng nhà ở

Cuộc khủng hoảng nhà ở tại Úc không phải là vấn đề mới xuất hiện, mà đã âm ỉ từ những năm 1990 khi giá nhà bắt đầu tăng nhanh hơn nhiều so với thu nhập của người dân. Nguyên nhân chính đến từ sự mất cân bằng cung và cầu nghiêm trọng.

• Thiếu hụt nguồn cung: Các quy định quy hoạch đô thị nghiêm ngặt, đặc biệt tại các khu vực trung tâm và gần thành phố lớn, đã cản trở việc xây dựng nhà ở mới. Chuyên gia kinh tế Matthew Bowes từ Grattan Institute nhấn mạnh rằng: “Những người mua nhà lần đầu thực sự nên yêu cầu chính phủ Úc ưu tiên hàng đầu việc xây dựng thêm nhà ở, đặc biệt là ở những nơi họ muốn sống.”
• Giá cả tăng phi mã: Theo dữ liệu từ CoreLogic, giá nhà trên toàn quốc đã tăng 8% chỉ trong một năm tính đến tháng 6/2024. Tại các thành phố lớn như Sydney, giá nhà trung bình dự kiến sẽ chạm mốc 1.5 triệu đô la Úc vào năm 2025, cao hơn 51% so với 5 năm trước.
• Thời gian tiết kiệm kéo dài: Để có đủ 20% tiền đặt cọc cho một căn nhà, một người Úc trung bình cần tới 11.4 năm (dữ liệu Quý 1/2024), một con số gần như gấp đôi so với 6 năm vào năm 2002.

Tình hình này đã tạo ra một áp lực khổng lồ lên vai những người trẻ và các gia đình có thu nhập trung bình, khiến họ phải tìm đến những giải pháp thay thế.

Ảnh minh họa: Nhà phụ (granny flat) là một giải pháp nhà ở phổ biến.

Sống chung nhiều thế hệ: Giải pháp thực tế và đầy tình cảm

Đối mặt với thực tế khắc nghiệt, các gia đình Úc đang quay trở lại với mô hình sống chung nhiều thế hệ, một lựa chọn mang lại nhiều lợi ích cả về tài chính lẫn tinh thần. Các hình thức như nhà song lập (dual occupancy) và nhà phụ (granny flat) ngày càng được ưa chuộng.

Chị Jessie Denchman, con gái của chị Donna, kể lại quyết định của mình: “Tôi đã đề nghị chồng chuyển đến sống cùng bố mẹ tôi mãi mãi.” Dù có những lo ngại ban đầu về không gian riêng tư, nhưng các gia đình đều tìm ra cách để dung hòa. “Chúng tôi đã hỏi nhau về những ranh giới muốn đặt ra,” anh Nathan nói đùa. “Và tôi bảo, à, tôi thích đi lại trong nhà mà không mặc đồ, nên hãy gõ cửa trước khi vào nhé.”

Nhu cầu về nhà phụ đã tăng vọt 20% trong 12 tháng qua. Wally Gebrael từ công ty Granny Flat Solutions cho biết: “Nhu cầu chủ yếu đến từ việc sử dụng trong gia đình và mô hình sống chung nhiều thế hệ.” Chi phí để xây dựng một căn nhà phụ như vậy khởi điểm từ khoảng 160,000 đô la Úc, một con số hợp lý hơn nhiều so với việc mua một căn nhà riêng.

Ảnh minh họa: Sống chung giúp các thế hệ gắn kết và hỗ trợ lẫn nhau.

Gia đình chị Caitlin Hillier là một ví dụ điển hình khác. Chị và bạn đời Sam Cowlishaw đang sống trong một căn nhà phụ phía sau nhà bố mẹ. “Chúng tôi sống ở sân sau nhà bố mẹ. Tôi gặp bố mẹ mỗi ngày,” Caitlin chia sẻ. Dù đôi khi cảm thấy hơi “quá gần”, nhưng Sam thừa nhận: “Thành thật mà nói, nó thật hoàn hảo.”

Ông Martin Hillier, bố của Caitlin, giải thích lý do ông bà sẵn lòng hỗ trợ các con: “Thời của chúng tôi dễ dàng hơn, và nếu chúng tôi có thể làm bất cứ điều gì để giúp bọn trẻ dễ dàng hơn, thì tôi nghĩ chúng tôi nên làm điều đó.” Kế hoạch của Caitlin và Sam là ở đây trong khoảng 5 năm để hy vọng tiết kiệm đủ tiền mua nhà riêng. Đây là một minh chứng rõ ràng cho thấy thị trường bất động sản Úc đang định hình lại cách các gia đình sinh sống và hỗ trợ lẫn nhau.

Tác động và triển vọng tương lai

Cuộc khủng hoảng nhà ở không chỉ làm giảm tỷ lệ sở hữu nhà của thế hệ trẻ (chỉ 38% những người sinh từ 1987-1991 sở hữu nhà, so với 58% của thế hệ cha mẹ họ), mà còn gây ra nhiều hệ lụy khác. Khó khăn trong việc tìm nhà cho thuê ổn định, và thậm chí là hiện tượng “chảy máu chất xám” khi hơn 50% người trẻ từ 18-35 tuổi cân nhắc rời Úc vì chi phí sinh hoạt quá cao.

Mặc dù sống chung nhiều thế hệ là một giải pháp hiệu quả cho nhiều gia đình, các chuyên gia cảnh báo đây chỉ là một giải pháp tạm thời. Để giải quyết tận gốc vấn đề, chính phủ cần có những kế hoạch dài hạn, nới lỏng các quy định quy hoạch và thúc đẩy xây dựng thêm nhiều nhà ở. Mục tiêu xây 1.2 triệu căn nhà mới của chính phủ vẫn còn là một chặng đường dài.

Ảnh minh họa: Cần có những kế hoạch dài hạn để giải quyết cuộc khủng hoảng nhà ở.

Cho đến khi có những thay đổi mang tính hệ thống, người dân Úc vẫn đang phải tự tìm cách thích nghi. Họ chấp nhận sống chung, chia sẻ không gian và hy vọng một ngày nào đó sẽ tiết kiệm đủ để tự mình thực hiện giấc mơ sở hữu một ngôi nhà. Câu chuyện của những gia đình như Alleman hay Hillier cho thấy sức mạnh của sự đoàn kết và khả năng xoay xở của con người trước nghịch cảnh, biến một cuộc khủng hoảng thành cơ hội để gần gũi và yêu thương nhau hơn.

Nếu bạn cũng đang gặp khó khăn về nhà ở hoặc muốn chia sẻ câu chuyện của mình, hãy tham gia cộng đồng Người Việt Tại Úc - Nguoiviettaiuc.Com để cùng thảo luận và tìm kiếm sự hỗ trợ.