Đề xuất táo bạo giúp người dân Úc tiết kiệm 100.000 AUD khi mua nhà

Trong bối cảnh giá nhà tại Úc liên tục lập đỉnh và thị trường bất động sản rơi vào tình trạng khan hiếm nguồn cung nghiêm trọng, Viện Nghiên cứu Độc lập Grattan Institute vừa công bố một báo cáo gây chú ý. Báo cáo mang tên “Xây thêm nhà - Cách duy nhất để chấm dứt khủng hoảng nhà ở” nêu rõ một loạt đề xuất có thể giúp giảm tới 100.000 AUD giá mua nhà và hạ đáng kể giá thuê cho người dân.

Nguyên nhân gốc rễ của khủng hoảng nhà ở

Theo các chuyên gia Brendan Coates, Joey Moloney và Matthew Bowes, Úc đang phải đối mặt với một trong những cuộc khủng hoảng nhà ở nghiêm trọng nhất thế giới. Trong nhiều thập kỷ qua, quốc gia này đã không xây đủ nhà ở những khu vực mà người dân muốn sinh sống. Việc quy hoạch bị siết chặt cùng quy trình phê duyệt kéo dài đã khiến giá nhà leo thang, làm sâu sắc thêm khoảng cách giàu nghèo và khiến nhiều người trẻ khó có cơ hội sở hữu căn nhà đầu tiên của mình.

Thiếu nguồn cung dẫn đến tình trạng khủng hoảng nhà ở tại Úc càng trở nên trầm trọng

Đề xuất đột phá nhằm tăng nguồn cung

Điểm then chốt trong đề xuất của Grattan Institute là nới lỏng các quy định quy hoạch đô thị để đẩy nhanh tiến độ xây dựng. Cụ thể, báo cáo khuyến nghị chính phủ cho phép xây dựng nhà liền kề (townhouse) cao tối đa 3 tầng trên đất dân cư tại các thành phố lớn mà không cần xin phép quy hoạch, đồng thời cho phép xây căn hộ cao đến 6 tầng gần các ga tàu, bến xe hoặc trung tâm thương mại.

Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian phê duyệt, giảm chi phí hành chính và giúp thị trường nhà ở tăng nguồn cung nhanh chóng thay vì kéo dài nhiều năm như hiện nay.

Việc xây thêm nhà sẽ giúp người dân tiến gần hơn tới "ngôi nhà mơ ước" 

Tác động kinh tế - xã hội nếu được thực hiện

Nếu được triển khai hiệu quả, Grattan Institute ước tính kế hoạch này có thể tạo ra những tác động kinh tế - xã hội sâu rộng. Mỗi năm, Úc có thể bổ sung thêm khoảng 67.000 căn nhà mới, góp phần làm giảm giá nhà trung bình tới 100.000 AUD trong vòng 10 năm tới và giúp giá thuê nhà hạ khoảng 12%, giảm đáng kể áp lực cho hàng triệu người thuê. Khi người dân được sống gần trung tâm hơn, nhu cầu di chuyển xa cũng giảm, qua đó cắt giảm khí thải nhà kính và mang lại lợi ích bền vững cho môi trường. Về lâu dài, nền kinh tế quốc gia có thể được thúc đẩy mạnh mẽ, với GDP tăng thêm khoảng 25 tỷ AUD mỗi năm. “Xây thêm nhà ở những nơi người dân muốn sống sẽ tạo nên những thành phố giàu có hơn, khỏe mạnh hơn và sôi động hơn,” báo cáo nhấn mạnh.

Thực tế: Giá nhà vẫn ở mức cao kỷ lục

Dù chính phủ liên bang đã đặt mục tiêu xây dựng 1,2 triệu căn nhà mới vào tháng 6/2029, tiến độ hiện tại vẫn còn rất chậm. Giá nhà trung bình tại Úc đã đạt 872.538 AUD - mức cao nhất trong lịch sử, trong khi Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) cảnh báo rằng tình trạng thiếu nguồn cung chính là nguyên nhân cốt lõi khiến giá tiếp tục tăng.

Thống đốc RBA, bà Michele Bullock, cho biết người dân có thể sẽ phải chờ ít nhất hai năm nữa mới cảm nhận được sự thay đổi thực sự về giá nhà, ngay cả khi chính phủ đã bắt đầu hành động.

Các tác giả cho biết kế hoạch này sẽ đẩy nhanh tiến độ các dự án xây dựng

Cải tổ tài chính và cơ chế khuyến khích

Báo cáo của Grattan Institute cũng chỉ ra rằng khoản 3,5 tỷ AUD tiền thưởng cho các bang nhằm khuyến khích xây nhà mới hiện chưa được phân bổ hiệu quả. Viện này đề xuất chia khoản thưởng thành nhiều đợt nhỏ, chỉ giải ngân khi các bang đạt được tiến độ xây dựng hoặc cải cách quy hoạch thực tế, thay vì chờ đến cuối kỳ năm năm mới chi trả.

Hi vọng cho thế hệ mua nhà tương lai

Nếu kế hoạch này được thông qua và triển khai nghiêm túc, hàng trăm nghìn người dân - đặc biệt là người trẻ, gia đình có thu nhập trung bình và người nhập cư mới đến Úc - sẽ có thêm cơ hội thật sự để sở hữu căn nhà mơ ước.

Kế hoạch có thể tạo ra những tác động kinh tế - xã hội sâu rộng

Dù còn nhiều thách thức phía trước, đây vẫn là một đề xuất táo bạo và đáng được cân nhắc. Bởi lẽ, chỉ khi Úc thật sự mở rộng quy hoạch và xây thêm nhà ở đúng nơi, giấc mơ “an cư lạc nghiệp” mới có thể đến gần hơn với hàng triệu người dân trên khắp đất nước.