Bảo tàng Powerhouse Parramatta 915 triệu đô la mở cửa tại Sydney

Powerhouse Parramatta, dự án bảo tàng trị giá khoảng 915 triệu AUD của Chính quyền bang New South Wales, dự kiến chính thức đón công chúng vào thứ Bảy, ngày 7/11/2026. Tọa lạc bên sông Parramatta, công trình được kỳ vọng trở thành một điểm đến nổi bật về khoa học, công nghệ, thiết kế, nghệ thuật và văn hóa tại Tây Sydney.

Không chỉ gây chú ý bởi quy mô đầu tư, bảo tàng mới còn đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chiến lược đưa các thiết chế văn hóa lớn đến gần hơn với cộng đồng phía tây thành phố. Đối với nhiều gia đình người Việt sinh sống tại Parramatta, Fairfield, Cabramatta, Bankstown, Liverpool và các khu vực lân cận, đây có thể trở thành một lựa chọn đáng chú ý cho những chuyến đi cuối tuần sau khi mở cửa.

Powerhouse Parramatta dự kiến mở cửa khi nào?

Theo kế hoạch được công bố, Powerhouse Parramatta dự kiến mở cửa vào ngày 7/11/2026. Mốc thời gian này cần được ghi rõ bởi dự án vẫn đang trong quá trình chuẩn bị trước ngày đón khách, thay vì đã chính thức hoạt động.

Bảo tàng nằm bên bờ nam sông Parramatta, trên vùng đất truyền thống của cộng đồng Burramattagal thuộc dân tộc Dharug. Cơ sở mới được định vị là một địa điểm chủ lực trong mạng lưới Powerhouse, chứ không đơn thuần là công trình thay thế bảo tàng Powerhouse tại Ultimo.

Độc giả có thể theo dõi thêm các thông tin văn hóa và đời sống cộng đồng trong chuyên mục tin tức và sự kiện tại Úc.

Không gian triển lãm rộng 18.000 mét vuông

Powerhouse Parramatta có khoảng 18.000 m² không gian công cộng và triển lãm, được phân bổ trên bảy tầng. Công trình do Moreau Kusunoki và Genton thiết kế, với hệ kết cấu thép lớn được thể hiện rõ bên ngoài. Mặt dựng kính giúp đón ánh sáng tự nhiên và tạo kết nối thị giác với cảnh quan sông Parramatta.

Các hành lang rộng, khu nghỉ nhìn ra sông và những phòng triển lãm có chiều cao lớn cho phép bảo tàng trưng bày nhiều loại hiện vật, từ máy móc, động cơ hàng không đến các tác phẩm nghệ thuật quy mô lớn. Không gian cũng được thiết kế để phục vụ hoạt động giáo dục, nghiên cứu, sự kiện cộng đồng và chương trình ban đêm.

Ảnh minh họa: Powerhouse Parramatta bên bờ sông tại Tây Sydney.

Một chi tiết vật liệu đáng chú ý là các bề mặt hoàn thiện sử dụng hỗn hợp có vỏ hàu nghiền từ địa phương. Theo thông tin giới thiệu về dự án, khoảng 600.000 vỏ hàu được sử dụng, tạo mối liên hệ giữa kiến trúc bảo tàng với hệ sinh thái và lịch sử của khu vực ven sông.

Triển lãm hàng không và vũ trụ là điểm nhấn

Một trong những chương trình khai mạc đáng chờ đợi là Task Eternal, triển lãm khám phá khát vọng bay và lịch sử phát triển của ngành hàng không, kỹ thuật cùng công nghệ vũ trụ. Không gian này dự kiến tập hợp nhiều động cơ máy bay, tư liệu thiết kế, hiện vật lịch sử và thiết bị liên quan đến quá trình con người chinh phục bầu trời.

Qantas xuất hiện trong một khu vực mang sắc đỏ đặc trưng, nơi trưng bày ghế hành khách, ghế hạng thương gia và đồng phục tiếp viên qua các thời kỳ. Trong số các hiện vật kỹ thuật được giới thiệu có động cơ phản lực Rolls-Royce từng phục vụ dòng Boeing 747-338 của Qantas, gợi lại thời kỳ máy bay thân rộng giúp kết nối Australia với thế giới.

Triển lãm còn dự kiến giới thiệu bốn bản vẽ của Leonardo da Vinci được đưa đến từ Milan dưới hình thức cho mượn. Những bản vẽ này được đặt trong bối cảnh nghiên cứu về chuyển động, cơ học và giấc mơ bay của con người. Do là hiện vật quốc tế nhạy cảm với ánh sáng và môi trường, thời gian trưng bày thực tế có thể chịu những điều kiện bảo quản nghiêm ngặt.

Một mô hình thử nghiệm liên quan đến khoang điều khiển Apollo, được mượn từ Bảo tàng Hàng không và Không gian Quốc gia Smithsonian, cũng nằm trong nhóm hiện vật đáng chú ý. Đây là mô hình kỹ thuật hoặc thử nghiệm, không nên nhầm với khoang tàu từng thực hiện chuyến bay vào không gian.

Bên cạnh đó là bộ đồ bay William Shatner mặc trong chuyến bay NS-18 của Blue Origin vào ngày 13/10/2021. Nam diễn viên nổi tiếng với vai thuyền trưởng James T. Kirk trong loạt phim Star Trek đã bay vào không gian ở tuổi 90, tạo nên một điểm giao thú vị giữa khoa học viễn tưởng, văn hóa đại chúng và du hành không gian thương mại.

Chiếc boomerang lịch sử trở về Parramatta

Một hiện vật mang ý nghĩa đặc biệt đối với địa phương là chiếc boomerang được thu thập tại vùng Parramatta vào đầu thế kỷ 19 và hiện thuộc bộ sưu tập của Bảo tàng Anh. Hiện vật dự kiến được đưa về trưng bày theo hình thức cho mượn.

Chiếc boomerang không chỉ thể hiện kiến thức khí động học lâu đời của người First Nations mà còn đặt ra những câu hỏi về lịch sử thu thập hiện vật trong bối cảnh thuộc địa, nguồn gốc di sản và quyền sở hữu văn hóa. Việc đặt hiện vật này bên cạnh các nghiên cứu của Leonardo da Vinci và công nghệ hàng không hiện đại giúp triển lãm mở rộng câu chuyện về những hệ thống tri thức khác nhau.

Tiếng nói của First Nations trong không gian bảo tàng

Triển lãm Overflow tập trung vào mối quan hệ giữa cộng đồng First Nations với nước và Country. Trong ngữ cảnh này, Country không chỉ có nghĩa là đất đai mà còn bao gồm nước, tổ tiên, sinh vật, luật tục, ký ức, văn hóa và các mối quan hệ cộng đồng.

Bên ngoài bảo tàng, tác phẩm Come Home Again của nghệ sĩ người Anh Es Devlin dự kiến khắc họa 244 loài tại New South Wales đang bị đe dọa hoặc dễ tổn thương. Tác phẩm hướng sự chú ý đến cuộc khủng hoảng đa dạng sinh học và trách nhiệm của con người trong việc bảo tồn môi trường sống.

Powerhouse cũng giới thiệu khoảng 80 dự án, tác phẩm hoặc đơn đặt hàng nghệ thuật mới nhằm phản ánh tiếng nói của các nghệ sĩ và cộng đồng địa phương. Số lượng cùng hình thức cụ thể của các dự án này vẫn cần được đối chiếu với chương trình chính thức gần ngày khai trương.

Không gian cho gia đình và trẻ em

Không phải mọi khu vực tại Powerhouse Parramatta đều tập trung vào kỹ thuật phức tạp. Triển lãm The Mall khai thác trung tâm thương mại như một không gian xã hội và văn hóa quen thuộc của người Australia. Nội dung dự kiến bao gồm hình ảnh tái hiện đài phun nước tại Roselands cùng tư liệu từ David Jones, qua đó kể câu chuyện về cửa hàng bách hóa, thời trang và sự thay đổi trong thói quen mua sắm.

Đối với trẻ từ khoảng 4 đến 12 tuổi, The Dark được đặt bên trong một cấu trúc dạng thiên thạch dài hơn 22 mét. Trẻ được khuyến khích khám phá bằng âm thanh, xúc giác, trí tưởng tượng và tương tác trực tiếp thay vì phụ thuộc vào màn hình điện thoại.

Quy định tham quan, yêu cầu đặt chỗ, khả năng tiếp cận cho trẻ khuyết tật và chính sách sử dụng thiết bị cá nhân nên được kiểm tra lại khi bảo tàng công bố hướng dẫn chính thức. Các gia đình tìm thêm gợi ý vui chơi có thể tham khảo chuyên mục khám phá du lịch tại Úc.

Ý nghĩa đối với cộng đồng người Việt tại Tây Sydney

Tây Sydney là khu vực có dân số trẻ và đa dạng văn hóa, nhưng trong thời gian dài chưa có nhiều thiết chế văn hóa quy mô tương xứng với số dân. Powerhouse Parramatta được kỳ vọng tạo thêm cơ hội tiếp cận nghệ thuật, khoa học, công nghệ và thiết kế cho học sinh, gia đình cùng các cộng đồng di dân.

Với người Việt tại Tây và Tây Nam Sydney, bảo tàng có thể đem lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Mở rộng lựa chọn sinh hoạt cuối tuần cho gia đình có trẻ nhỏ.
• Tạo môi trường học tập trực quan về STEM, thiết kế và lịch sử.
• Mang một cơ sở văn hóa lớn đến gần cư dân phía tây hơn so với nhiều địa điểm quanh Sydney CBD.
• Mở ra khả năng hợp tác cho trường học, nghệ sĩ và hội đoàn địa phương.
• Tạo thêm việc làm trong các lĩnh vực bảo tàng, giáo dục, sự kiện, du lịch và dịch vụ.

Người đọc tại Sydney cũng có thể trao đổi thông tin cộng đồng trong nhóm Người Việt tại Sydney hoặc theo dõi Facebook Báo Người Việt Tại Úc.

Những thông tin cần kiểm tra trước khi tham quan

Parramatta là đầu mối giao thông lớn với tàu hỏa, xe buýt, Parramatta Light Rail và phà trên sông. Tuy nhiên, giờ mở cửa, giá vé, bãi đỗ xe, lối vào, lịch triển lãm và yêu cầu đặt chỗ của Powerhouse Parramatta chưa nên được xem là cố định trước khi có thông báo cuối cùng.

Dự án cũng từng gây tranh luận liên quan đến chi phí, việc tháo dỡ biệt thự di sản Willow Grove, nguy cơ lũ lụt tại khu vực ven sông và tương lai của cơ sở Powerhouse Ultimo. Vì vậy, mức 915 triệu AUD nên được hiểu là ngân sách dự án thường được công bố, không nhất thiết bao gồm mọi chi phí vận hành, bảo quản và phát triển toàn bộ mạng lưới Powerhouse trong dài hạn.

Với kiến trúc táo bạo, không gian triển lãm rộng lớn và chương trình kết hợp giữa khoa học, văn hóa cùng nghệ thuật, Powerhouse Parramatta hứa hẹn trở thành một điểm đến quan trọng của Tây Sydney. Dù vậy, du khách nên kiểm tra ngày khai trương, lịch trưng bày và chính sách vé trên kênh chính thức trước khi lên kế hoạch tham quan vào cuối năm 2026.

Nguồn tham khảo: The AU Review, Powerhouse Parramatta và Infrastructure NSW.