Chính phủ Úc cải tổ toàn diện NDIS: những thay đổi lớn sắp tới

Chương trình Bảo hiểm Người khuyết tật Quốc gia (NDIS), một trong những chương trình phúc lợi xã hội quan trọng nhất của Úc, đang đứng trước một cuộc cải tổ toàn diện. Mới đây, Bộ trưởng Y tế Mark Butler đã công bố một loạt thay đổi lớn nhằm kiềm chế tốc độ tăng trưởng chi phí đang ở mức báo động và đảm bảo tính bền vững lâu dài cho chương trình trị giá 50 tỷ đô la này. Những điều chỉnh này dự kiến sẽ tác động sâu rộng đến người tham gia, nhà cung cấp dịch vụ và cả cộng đồng người Việt tại Úc.

Những cải cách được đưa ra trong bối cảnh chi phí của NDIS đang tăng với tốc độ 10% mỗi năm, một con số không bền vững. Chính phủ liên bang đặt mục tiêu đưa chương trình trở lại với mục đích ban đầu là hỗ trợ những người bị khuyết tật nặng và vĩnh viễn.

Nỗ lực kiềm chế "cơn bão" chi phí NDIS

Một trong những mục tiêu trọng tâm của cuộc cải tổ là kiểm soát chi tiêu. Theo ông Mark Butler, nếu không có sự can thiệp, chi phí của NDIS dự kiến sẽ vượt 70 tỷ đô la vào năm 2030. Với các cải cách mới, chính phủ đặt mục tiêu giảm con số này xuống còn khoảng 55 tỷ đô la.

Để đạt được điều này, chính phủ cam kết sẽ giới hạn tốc độ tăng trưởng của chương trình ở mức 2% mỗi năm trong vòng bốn năm tới. Sau năm 2030, mức tăng trưởng dự kiến sẽ được nới lỏng lên 5% mỗi năm. Đây là một bước đi quyết liệt so với mục tiêu 8% trước đó.

Thủ tướng Anthony Albanese nhấn mạnh tầm quan trọng của việc làm cho chương trình trở nên bền vững. "Điều quan trọng là phải làm cho nó bền vững, bởi vì nó quá quan trọng để bị suy yếu về mặt niềm tin vào chương trình," ông nói. "Chúng tôi muốn đảm bảo rằng những người Úc bị khuyết tật, những người mà NDIS hướng tới, tiếp tục nhận được sự hỗ trợ thực sự quan trọng để họ có thể tham gia đầy đủ vào xã hội."

Thay đổi tiêu chí tham gia và đánh giá lại đối tượng

Một thay đổi lớn khác là cách thức xác định đối tượng đủ điều kiện tham gia NDIS. Thay vì chỉ dựa vào danh sách chẩn đoán y tế như trước đây, hệ thống sẽ chuyển sang các bài đánh giá tiêu chuẩn hóa để xác định mức độ cần hỗ trợ.

Chính phủ đặt mục tiêu giảm số người tham gia NDIS từ khoảng 760.000 người hiện nay xuống còn 600.000 người vào cuối thập kỷ này, thấp hơn nhiều so với con số dự báo hơn 900.000 người nếu giữ nguyên tốc độ hiện tại. Quá trình xây dựng các bài kiểm tra tiêu chí này sẽ có sự tham gia của một nhóm cố vấn, cộng đồng người khuyết tật và các tiểu bang, vùng lãnh thổ.

Những người không đáp ứng tiêu chuẩn để tham gia NDIS sẽ được hướng dẫn đến các dịch vụ hỗ trợ khác. Ông Butler cho biết: "Nhiều người đã được thông báo rằng đây là chương trình duy nhất có sẵn... Trách nhiệm của chúng tôi là đảm bảo rằng trong tương lai, những người Úc này sẽ được chỉ đến đúng nơi."

Ảnh minh họa: Quá trình đánh giá tiêu chuẩn hóa sẽ được áp dụng để xác định đối tượng tham gia NDIS.

Siết chặt quản lý nhà cung cấp dịch vụ

Tình trạng gian lận và trục lợi từ NDIS cũng là một vấn đề nhức nhối. Bộ trưởng Butler đã thẳng thắn thừa nhận những lỗ hổng trong hệ thống khi nói rằng "bạn cần nhiều giấy tờ tùy thân để vào một câu lạc bộ được cấp phép hơn là để trở thành một nhà cung cấp NDIS."

Để khắc phục tình trạng này, các yêu cầu đăng ký đối với nhà cung cấp dịch vụ sẽ được siết chặt. Mặc dù không phải tất cả các nhà cung cấp đều phải đăng ký đầy đủ, nhưng chính phủ sẽ mở rộng các hạng mục đăng ký bắt buộc đối với các hoạt động có rủi ro cao hơn như:

• Chăm sóc cá nhân
• Hỗ trợ sinh hoạt hàng ngày
• Các dịch vụ hỗ trợ được cung cấp trong môi trường khép kín

Động thái này nhằm đảm bảo chất lượng dịch vụ và bảo vệ những người tham gia dễ bị tổn thương.

Phản ứng đa chiều từ các bên liên quan

Kế hoạch cải tổ đã vấp phải những phản ứng trái chiều. Các tiểu bang và vùng lãnh thổ tỏ ra do dự trước bất kỳ thay đổi nào có thể khiến họ phải gánh thêm chi phí. Thủ hiến Queensland, David Crisafulli, dự đoán rằng các tiểu bang sẽ phản đối lời kêu gọi của chính phủ liên bang về việc họ phải "gánh vác nhiều hơn".

Trong khi đó, các nhóm vận động cho người khuyết tật bày tỏ sự lo ngại sâu sắc. Jeramy Hope, Chủ tịch của People With Disability Australia, cho rằng chính phủ nên tập trung vào việc làm cho chương trình hiệu quả hơn bằng cách giảm thủ tục hành chính thay vì cắt giảm điều kiện tham gia để tiết kiệm tiền. "Cộng đồng của chúng tôi đang sợ hãi và chúng tôi muốn một sự đảm bảo rằng mọi thứ sẽ ổn," ông nói.

Martin Laverty, một trong những kiến trúc sư của NDIS, lại cho rằng đây là cơ hội để "thiết lập lại" chương trình. Ông giải thích rằng NDIS ban đầu được thiết kế cho những người bị khuyết tật "nghiêm trọng, vĩnh viễn và sâu sắc nhất", nhưng đã bị quá tải khi các chương trình hỗ trợ khác ngừng hoạt động. Ông tin rằng đây là lúc để tạo ra các chương trình dựa trên bằng chứng cho những người khuyết tật ở mức độ nhẹ đến trung bình bên ngoài khuôn khổ NDIS.

Thay đổi khác: Trợ cấp y tế tư nhân và hỗ trợ ngành

Song song với cải tổ NDIS, chính phủ cũng sẽ cắt giảm trợ cấp bảo hiểm y tế tư nhân cho người Úc trên 65 tuổi. Khoản tiền tiết kiệm được từ việc này sẽ được chuyển hướng để tài trợ cho các gói chăm sóc người cao tuổi, nhằm tái lập sự công bằng giữa các thế hệ.

Ngoài ra, một quỹ trị giá 200 triệu đô la sẽ được thành lập để xây dựng lại năng lực trong lĩnh vực khuyết tật cho các tổ chức cộng đồng, giúp họ có thể cung cấp các dịch vụ hỗ trợ hiệu quả hơn.

Những thay đổi sắp tới đối với NDIS chắc chắn sẽ tạo ra nhiều cuộc thảo luận trong cộng đồng. Để cập nhật thêm các tin tức - sự kiện mới nhất tại Úc, bạn đọc có thể theo dõi trên website của chúng tôi. Nếu bạn có ý kiến hoặc muốn thảo luận thêm về chủ đề này, hãy tham gia nhóm Người Việt Tại Úc - Nguoiviettaiuc.Com trên Facebook.