Chi phí sinh hoạt tăng cao, lạm phát gây áp lực mới lên Chính phủ Labor

Sự tái xuất của lạm phát đang nổi lên như một phép thử nghiêm trọng đối với Chính phủ Labor trong giai đoạn đầu của nhiệm kỳ hai, khi chi phí sinh hoạt một lần nữa trở thành nỗi lo hàng đầu của người dân Australia. Không chỉ làm xói mòn thu nhập hộ gia đình, áp lực giá cả kéo dài còn có nguy cơ làm chệch hướng các ưu tiên cải cách kinh tế - xã hội mà chính phủ của Thủ tướng Anthony Albanese kỳ vọng theo đuổi trong những năm tới.

Sau một giai đoạn được xem là đã hạ nhiệt, lạm phát trong sáu tháng gần đây liên tục tăng trở lại. Tỷ lệ lạm phát hiện ở mức 3,8%, cao hơn đáng kể so với mức 2,4% ghi nhận trước cuộc bầu cử gần nhất. Diễn biến này xảy ra đúng vào thời điểm nhiều người lao động mới bắt đầu cảm nhận được sự cải thiện thực chất của tiền lương trong năm 2025, khiến nỗi lo “lương tăng không theo kịp giá” quay trở lại mạnh mẽ.

Lạm phát tại Úc đã tăng trở lại

Áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng rõ nét đã nhanh chóng tác động đến tâm lý xã hội. Khảo sát niềm tin người tiêu dùng của Westpac công bố trong tháng 1 cho thấy mức độ bi quan đang gia tăng, chủ yếu xuất phát từ lo ngại Ngân hàng Dự trữ Australia (RBA) có thể tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ. Nhiều chuyên gia cho rằng RBA đang đứng trước khả năng nâng lãi suất trong kỳ họp sắp tới - động thái nếu xảy ra sẽ là lần tăng đầu tiên kể từ cuối năm 2023.

Trong bối cảnh đó, các hộ gia đình vay mua nhà được dự báo sẽ chịu tác động nặng nề nhất. Chi phí trả nợ vốn đã cao nay có thể tiếp tục tăng, trong khi các hóa đơn sinh hoạt, đặc biệt là tiền điện, đang có xu hướng nhích lên khi các gói trợ giá năng lượng của chính phủ dần kết thúc. Sự kết hợp này tạo nên “gánh nặng kép”, đặc biệt rõ rệt tại các khu vực ngoại ô - nơi tập trung đông đảo nhóm cử tri thuộc “vành đai thế chấp”.

Niềm tin tiêu dùng suy yếu, người dân lo ngại RBA tăng lãi suất 

Những áp lực này cũng đang đặt ngân sách liên bang trước bài toán khó. Bộ trưởng Tài chính Jim Chalmers thừa nhận đợt lạm phát quay trở lại hiện nay mang cả yếu tố tạm thời lẫn dai dẳng. Một mặt, giá du lịch tăng và việc kết thúc các chương trình trợ cấp điện góp phần đẩy chỉ số giá lên cao. Mặt khác, nhiều áp lực giá trong nền kinh tế vẫn chưa được giải tỏa hoàn toàn. Theo ông, các yếu tố này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến định hướng ngân sách dự kiến công bố vào tháng 5 tới.

Ngân sách này từng được xem là “bệ phóng” cho chương trình nghị sự nhiệm kỳ hai của Labor, với trọng tâm chuyển sang nâng cao năng suất và cải cách dài hạn. Tuy nhiên, lạm phát tăng trở lại đang buộc chính phủ phải cân nhắc lại các ưu tiên, trong đó câu hỏi về việc có nên tái khởi động các biện pháp hỗ trợ chi phí sinh hoạt, hay kiểm soát chặt chẽ hơn chi tiêu công, ngày càng trở nên cấp bách.

Ở chiều chính trị, bất mãn kinh tế đang góp phần làm gia tăng nguy cơ phân cực. Báo cáo Mapping Social Cohesion của Scanlon Foundation nhấn mạnh rằng sự ổn định tài chính là yếu tố then chốt đối với mức độ gắn kết xã hội. Khi cảm giác an toàn kinh tế suy giảm, các phong trào và đảng phái ở rìa chính trị có xu hướng thu hút sự chú ý lớn hơn. Khảo sát Essential Poll gần đây cho thấy mức ủng hộ sơ cấp dành cho One Nation đạt kỷ lục mới, đặc biệt cao trong nhóm cử tri trung niên - phản ánh tâm lý bất an hơn là một sự dịch chuyển chính trị mang tính cấu trúc.

Nhóm hộ gia đình vay mua nhà đang chịu tác động nặng nề nhất từ áp lực lạm phát và nguy cơ lãi suất tăng trở lại

Trong bối cảnh chi phí nhà ở chiếm tỷ trọng lớn trong chỉ số lạm phát, các tranh luận chính trị xung quanh vấn đề nhập cư, nguồn cung nhà ở và khả năng chi trả được dự báo sẽ tiếp tục nóng lên. Theo ông Tony Barry, Giám đốc nghiên cứu của Redbridge Group, cử tri không nhất thiết tin rằng các lực lượng chính trị ở rìa mang lại giải pháp rõ ràng, nhưng họ tìm thấy ở đó sự thừa nhận cho những lo lắng và bất mãn của mình.

Lạm phát quay trở lại vì thế không chỉ là một thách thức kinh tế, mà còn là bài kiểm tra chính trị then chốt đối với Chính phủ Labor. Cách chính phủ cân bằng giữa kiểm soát giá cả, hỗ trợ chi phí sinh hoạt và theo đuổi các cải cách dài hạn sẽ đóng vai trò quyết định trong việc duy trì niềm tin của cử tri - và định hình toàn bộ chương trình nghị sự của nhiệm kỳ hai.

Nguồn: The Guardian