Lãi suất ở Úc: 3 lý do RBA có thể trì hoãn việc tăng lãi suất

Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng leo thang, tin tức về một đợt tăng lãi suất sắp tới chắc hẳn đang là nỗi lo của không ít người dân Úc. Sau khi các số liệu lạm phát mới nhất được công bố, cả bốn ngân hàng lớn đều đồng loạt đưa ra dự báo rằng Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) sẽ tăng lãi suất cơ bản thêm 0.25% trong cuộc họp đầu tiên của năm. Tuy nhiên, giữa những dự đoán có phần u ám, vẫn có những tia hy vọng le lói. Ngân hàng Commonwealth (CBA) đã đưa ra một phân tích sâu sắc, chỉ ra ba yếu tố then chốt có thể khiến RBA "nhấn nút tạm dừng" và trì hoãn việc tăng lãi suất.

Dữ liệu mới công bố cho thấy lạm phát đã tăng trở lại một cách đáng ngạc nhiên. Cụ thể, chỉ số lạm phát trung bình điều chỉnh (trimmed mean), thước đo được RBA ưa chuộng, đã tăng lên 3.3% trong năm tính đến tháng 12. Con số này, cùng với lạm phát tiêu đề tăng vọt lên 3.8%, đều nằm ngoài vùng mục tiêu của ngân hàng trung ương. Phản ứng trước các con số này, thị trường tài chính gần như chắc chắn về một đợt tăng lãi suất. Trước đó, chỉ có hai trong số bốn ngân hàng lớn dự báo về việc này. Thế nhưng, liệu mọi chuyện có thực sự đã được định đoạt?

Ảnh minh họa: Tòa nhà Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) tại Sydney

1. Phản ứng của Hội đồng RBA có thể chậm hơn dự kiến

Lý do đầu tiên, theo bà Belinda Allen, Trưởng phòng Kinh tế Úc của CBA, liên quan đến "chức năng phản ứng" của Hội đồng RBA. Việc chuyển từ trạng thái giữ nguyên lãi suất sang tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ tháng 11 năm 2023 là một quyết định lớn và có thể sẽ không diễn ra một cách vội vã.

Thay vì hành động ngay lập tức, RBA có thể sử dụng cuộc họp vào tuần tới như một cơ hội để "phát tín hiệu", cảnh báo và chuẩn bị tâm lý cho cộng đồng về một đợt tăng lãi suất sắp xảy ra trong tương lai gần. Đây là một chiến lược thận trọng, cho phép các hộ gia đình và doanh nghiệp có thêm thời gian để điều chỉnh kế hoạch tài chính của mình.

Bà Allen cũng cho rằng Hội đồng RBA có thể dựa vào việc "các điều kiện tài chính đã tự thắt chặt hơn" để thực hiện công việc kiềm chế lạm phát. Khi thị trường đã định giá khả năng tăng lãi suất cao hơn, chi phí vay vốn thực tế đã tăng lên mà không cần RBA phải chính thức hành động. Tuy nhiên, chiến lược này cũng đi kèm rủi ro. Nếu thị trường hiểu nhầm sự trì hoãn này là một dấu hiệu "bồ câu" (dovish - tức là RBA không quá lo ngại về lạm phát), điều này có thể dẫn đến việc các điều kiện tài chính bị nới lỏng trở lại, đi ngược lại mục tiêu của ngân hàng trung ương.

2. Bất ổn địa chính trị toàn cầu

Thế giới đang bước vào một giai đoạn đầy biến động. Bà Allen chỉ ra rằng những bất ổn địa chính trị đã gia tăng đáng kể trong thời gian gần đây, từ căng thẳng ở Venezuela, các mối đe dọa can thiệp vào Iran cho đến nguy cơ chiến tranh thương mại tái bùng phát. Những sự kiện này tạo ra một bức tranh toàn cầu không chắc chắn, có thể tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế và tâm lý thị trường.

Trong bối cảnh đó, Hội đồng RBA có thể sẽ lo ngại hơn về triển vọng kinh tế toàn cầu so với sự lạc quan hồi cuối năm ngoái. Một quyết định tăng lãi suất vào thời điểm nhạy cảm này có thể làm gia tăng rủi ro cho nền kinh tế Úc, vốn có độ mở cao và phụ thuộc nhiều vào thương mại quốc tế. Do đó, việc tạm dừng để quan sát và đánh giá thêm các tác động từ bên ngoài là một lựa chọn hợp lý.

Dù vậy, bà Allen cũng thừa nhận rằng khả năng này không quá cao. Bằng chứng từ năm ngoái cho thấy tâm lý và các hoạt động kinh tế trong nước Úc tương đối ít bị ảnh hưởng bởi các diễn biến ở nước ngoài. Tuy nhiên, đây vẫn là một yếu tố quan trọng mà Hội đồng RBA chắc chắn sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng.

3. Cần thêm thời gian để đánh giá lạm phát

Lý do cuối cùng và có lẽ là quan trọng nhất, đó là cách RBA diễn giải các con số lạm phát. Mặc dù lạm phát đã tăng, câu hỏi đặt ra là liệu sự gia tăng này có bền vững hay không. Một số yếu tố cấu thành nên lạm phát, chẳng hạn như chi phí nhà ở và dịch vụ thị trường, có thể chỉ mang tính tạm thời.

Bà Allen và CBA tin rằng RBA có thể áp dụng chiến lược "chờ và xem" (wait-and-see). Thay vì phản ứng ngay lập tức với một vài con số thống kê, họ có thể muốn có thêm dữ liệu trong các tháng tới để đánh giá chính xác hơn xu hướng lạm phát. RBA có thể sẽ chấp nhận một giai đoạn lạm phát cao hơn mục tiêu trong ngắn hạn, miễn là có dấu hiệu cho thấy nó sẽ quay trở lại tầm kiểm soát trong trung hạn.

Cuộc tranh luận về tính bền vững của lạm phát vẫn đang diễn ra. Việc tăng lãi suất quá sớm có thể kìm hãm nền kinh tế một cách không cần thiết, trong khi hành động quá muộn lại có nguy cơ để lạm phát bén rễ sâu hơn. Do đó, việc chờ đợi thêm thông tin để có một quyết định chắc chắn hơn là một hướng đi hoàn toàn có thể xảy ra.

Triển vọng tiếp theo

Ngay cả khi RBA quyết định không tăng lãi suất trong tuần tới, điều đó không có nghĩa là mối đe dọa đã qua đi. Cả CBA và Westpac đều cho rằng một đợt tăng lãi suất là điều khó tránh khỏi "tại một thời điểm nào đó". Westpac cũng nhận định có một "cơ hội nhỏ" để lãi suất được giữ nguyên ở mức 3.60%.

Trong khi đó, ANZ lại mô tả đợt tăng lãi suất tiềm năng này như một biện pháp "bảo hiểm" đơn lẻ, nhằm đảm bảo lạm phát không vượt khỏi tầm kiểm soát, thay vì là sự khởi đầu cho một chu kỳ thắt chặt tiền tệ kéo dài. Dù kết quả cuộc họp sắp tới ra sao, rõ ràng là các hộ gia đình và doanh nghiệp tại Úc cần chuẩn bị cho một môi trường lãi suất cao hơn trong thời gian tới.

Để cập nhật và thảo luận thêm về các vấn đề kinh tế ảnh hưởng đến cuộc sống tại Úc, bạn đọc có thể tham gia cộng đồng Người Việt Tại Úc - Nguoiviettaiuc.Com để cùng chia sẻ thông tin và kinh nghiệm.