Báo động tiêu thụ nước tăng lực ở trẻ em Úc và bài học từ Anh
Lượng nước tăng lực được mua tại Úc đã tăng hơn 80% trong sáu năm, làm dấy lên lo ngại về ảnh hưởng của caffeine đối với trẻ em và thanh thiếu niên. Các chuyên gia cảnh báo việc dùng nhiều sản phẩm cùng cà phê hoặc pre-workout có thể gây tim đập nhanh, chóng mặt, mất ngủ và khó tập trung. Trong khi Anh tiến tới cấm bán nước tăng lực caffeine cao cho người dưới 16 tuổi, giới y tế kêu gọi Úc tăng cường quản lý và nâng cao nhận thức.
Lượng nước tăng lực được mua tại Úc đã tăng hơn 80% chỉ trong vòng sáu năm, gần gấp đôi so với trước đây. Đằng sau sự tăng trưởng nhanh chóng này là những lo ngại ngày càng lớn về sức khỏe, đặc biệt đối với trẻ em và thanh thiếu niên – nhóm nhạy cảm hơn với caffeine nhưng lại dễ bị thu hút bởi vị ngọt, bao bì bắt mắt và thông điệp quảng cáo về sự tỉnh táo.
Các bác sĩ cho biết họ đã gặp những người sử dụng nước tăng lực có biểu hiện tim đập nhanh, hồi hộp, chóng mặt và khó ngủ. Với trẻ em, hậu quả còn có thể xuất hiện trong lớp học, khi giấc ngủ bị gián đoạn dẫn đến mệt mỏi, giảm chú ý và khó tập trung. Đây là vấn đề mà các gia đình Việt đang sinh sống tại Úc cũng cần lưu tâm khi lựa chọn đồ uống cho con.
Tiêu thụ tăng mạnh, bác sĩ Úc lên tiếng cảnh báo
Theo thông tin được 7NEWS đăng tải, lượng nước tăng lực được mua tại Úc đã tăng hơn 80% trong sáu năm. Tiến sĩ Michael Bonning, Chủ tịch Australian Medical Association tại bang New South Wales, cho biết một số người đến khám với các triệu chứng như đánh trống ngực, chóng mặt và khó đi vào giấc ngủ.
Ông cũng lưu ý trẻ em đặc biệt nhạy cảm với caffeine. Việc sử dụng nước tăng lực có thể ảnh hưởng đến khả năng tập trung và chú ý trong giờ học. Mặc dù thỉnh thoảng sử dụng một lượng nhỏ có thể không gây vấn đề cho mọi người trưởng thành khỏe mạnh, giới y khoa cho rằng loại đồ uống này không mang lại lợi ích sức khỏe đáng kể.
Điều đáng lo không chỉ nằm ở một lon riêng lẻ. Natalie Raffoul, đại diện Heart Foundation, cảnh báo nhiều người có thể uống vài lon nước tăng lực trong ngày, sau đó tiếp tục dùng cà phê hoặc bột pre-workout. Khi cộng lại, tổng lượng caffeine có thể lên cao dù từng sản phẩm riêng biệt vẫn đáp ứng giới hạn thành phần hiện hành.

Ảnh minh họa: Phụ huynh kiểm tra nước tăng lực trước khi mua
Vì sao caffeine ảnh hưởng mạnh hơn đến trẻ em?
Caffeine là chất kích thích hệ thần kinh trung ương, có thể tạm thời làm giảm cảm giác buồn ngủ. Tuy nhiên, trẻ em thường có trọng lượng cơ thể thấp hơn người lớn, vì vậy cùng một lượng caffeine sẽ tạo ra liều tính theo kilogram cao hơn. Não bộ và hệ thần kinh của trẻ cũng còn trong quá trình phát triển, trong khi trẻ có thể chưa nhận biết sớm dấu hiệu cơ thể đang phản ứng quá mức.
Các biểu hiện có thể gặp sau khi dùng quá nhiều caffeine gồm:
- Tim đập nhanh, đánh trống ngực hoặc tăng huyết áp tạm thời;
- Run tay, bồn chồn, lo âu hoặc kích động;
- Đau đầu, chóng mặt, buồn nôn hoặc đau bụng;
- Khó ngủ, ngủ không sâu và mệt mỏi vào ngày hôm sau;
- Khó tập trung sau khi tác dụng kích thích giảm.
Ở liều cao hoặc với người có bệnh nền, nguy cơ có thể nghiêm trọng hơn, bao gồm rối loạn nhịp tim, co giật hoặc ngộ độc caffeine. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào lượng sử dụng, tốc độ uống, cân nặng, khả năng dung nạp, thuốc đang dùng và bệnh tim tiềm ẩn.
Vòng lặp caffeine, mất ngủ và giảm tập trung
Một lon nước tăng lực được uống vào buổi chiều hoặc tối vẫn có thể ảnh hưởng đến giờ ngủ vì caffeine tồn tại trong cơ thể nhiều giờ. Trẻ thiếu ngủ có thể tìm đến nước tăng lực để tỉnh táo, nhưng caffeine lại khiến trẻ tiếp tục khó ngủ. Ngày hôm sau, trẻ mệt hơn và muốn dùng thêm chất kích thích, tạo thành một vòng lặp khó kiểm soát.
Thiếu ngủ kéo dài không chỉ gây buồn ngủ. Tình trạng này còn có thể liên quan đến giảm chú ý, suy giảm trí nhớ, dễ cáu gắt, lo âu và kết quả học tập kém. Vì vậy, quan niệm uống nước tăng lực để học hiệu quả hơn có thể gây tác dụng ngược nếu giấc ngủ bị ảnh hưởng.
Phụ huynh có thể theo dõi thêm những thông tin đời sống và sức khỏe cộng đồng tại chuyên mục tin tức – sự kiện tại Úc để chủ động cập nhật các cảnh báo mới.
Úc đang quản lý nước tăng lực như thế nào?
Theo Food Standards Australia New Zealand, nhóm đồ uống chứa caffeine được pha chế tại Úc phải có hàm lượng caffeine trong khoảng 145–320 mg/lít. Sản phẩm phải công bố lượng caffeine, đưa ra khuyến nghị về mức sử dụng tối đa và ghi rõ không được khuyến nghị cho trẻ em, phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú và người nhạy cảm với caffeine.
Với giới hạn tối đa 320 mg/lít, một lon 250 ml có thể chứa khoảng 80 mg caffeine, còn lon 500 ml có thể chứa khoảng 160 mg. Đây mới chỉ là lượng caffeine trong nước tăng lực, chưa tính cà phê, trà, cola, chocolate, thuốc có caffeine hoặc thực phẩm bổ sung trước khi tập luyện.
Úc hiện chủ yếu quản lý thành phần và nhãn sản phẩm nhưng chưa có lệnh cấm bán nước tăng lực chứa caffeine cho trẻ em được áp dụng thống nhất trên toàn quốc. Một số trường học hoặc nhà bán lẻ có thể tự đặt giới hạn, song chính sách tự nguyện không bao phủ mọi cửa hàng, nền tảng trực tuyến và máy bán hàng.
Anh hạn chế bán nước tăng lực cho người dưới 16 tuổi
Trong khi Úc tiếp tục tranh luận về biện pháp quản lý, Anh tiến tới cấm bán đồ uống năng lượng có hàm lượng caffeine cao cho người dưới 16 tuổi tại cửa hàng, trên mạng và qua máy bán hàng tự động. Biện pháp này không phải lệnh cấm hoàn toàn đối với nước tăng lực mà là hạn chế bán hàng dựa trên độ tuổi.
Nhiều nhà bán lẻ lớn tại Anh đã tự nguyện áp dụng giới hạn tuổi từ năm 2018. Việc đưa yêu cầu này thành quy định thống nhất được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng mỗi nơi thực hiện một cách khác nhau. Các chuyên gia tim mạch tại Úc cho rằng đây là một mô hình đáng cân nhắc, nhưng quy định cần đi cùng hoạt động giáo dục và nâng cao nhận thức.
Phụ huynh cần kiểm tra tổng lượng caffeine
Sai lầm thường gặp là chỉ nhìn lượng caffeine trong từng lon mà không cộng tất cả nguồn tiêu thụ trong ngày. Một người có thể dùng nước tăng lực, một ly cà phê và pre-workout trong cùng ngày. Guarana cũng là nguồn caffeine thực vật, vì vậy không nên xem đây là một thành phần hoàn toàn tách biệt khỏi tổng lượng caffeine.
Khi mua đồ uống cho trẻ, phụ huynh nên:
- Không mua nước tăng lực cho trẻ em và thanh thiếu niên;
- Đọc lượng caffeine theo khẩu phần và toàn bộ bao bì;
- Kiểm tra xem một chai hoặc lon có chứa nhiều hơn một khẩu phần hay không;
- Chú ý các thành phần như caffeine, guarana, yerba mate hoặc kola nut;
- Không cho rằng sản phẩm không đường là vô hại, vì caffeine vẫn có thể ở mức tương đương;
- Không trộn nước tăng lực với rượu hoặc nhiều chất kích thích khác.
Nếu trẻ nói cần nước tăng lực để học hoặc chơi thể thao, cha mẹ nên tìm hiểu nguyên nhân phía sau. Trẻ có ngủ đủ không, có bỏ bữa, thiếu nước, quá tải lịch học hoặc đang gặp vấn đề lo âu hay không? Với phần lớn hoạt động thông thường, nước lọc, bữa ăn đầy đủ, trái cây và lịch ngủ hợp lý là những lựa chọn phù hợp hơn.
Khi nào cần tìm hỗ trợ y tế?
Nên ngừng sử dụng caffeine và tìm tư vấn y tế nếu trẻ xuất hiện đánh trống ngực, run nhiều, chóng mặt, nôn, kích động bất thường hoặc mất ngủ kéo dài. Trong trường hợp đau ngực, ngất xỉu, khó thở, nhịp tim rất nhanh hoặc không đều kéo dài, lú lẫn hay co giật, cần gọi cấp cứu tại Úc qua số 000.
Nếu nghi ngờ trẻ đã uống lượng lớn caffeine hoặc dùng nhiều sản phẩm cùng lúc, phụ huynh có thể gọi Poisons Information Centre theo số 13 11 26 để được hướng dẫn. Không nên tự gây nôn nếu chưa có chỉ dẫn của chuyên gia y tế.
Thông điệp quan trọng dành cho gia đình
Sự gia tăng hơn 80% lượng nước tăng lực được mua tại Úc là lời nhắc rằng caffeine không còn chỉ đến từ một tách cà phê. Trẻ em có thể tiếp cận nước tăng lực dễ dàng và chưa đủ khả năng đánh giá rủi ro từ tổng liều sử dụng.
Giới hạn độ tuổi như mô hình của Anh có thể giúp tạo ra thông điệp rõ ràng rằng nước tăng lực không phải đồ uống thông thường dành cho trẻ. Tuy nhiên, quy định bán hàng sẽ chỉ hiệu quả khi kết hợp với giáo dục trong gia đình, trường học, nhãn sản phẩm dễ hiểu và kiểm soát quảng cáo hướng tới người trẻ.
Lời khuyên thực tế của giới y khoa là phụ huynh nên để nước tăng lực lại trên kệ và lựa chọn đồ uống phù hợp hơn cho trẻ. Độc giả cũng có thể chia sẻ kinh nghiệm hoặc theo dõi thảo luận trong cộng đồng Người Việt tại Úc. Thông tin trong bài mang tính tham khảo và không thay thế tư vấn của bác sĩ.
Bài viết có thể bạn quan tâm
- Khủng hoảng chi phí sinh hoạt khiến nhiều người Úc chật vật trả tiền thuê nhà
- Doanh nhân Matt Cameron tố cáo ngân hàng Úc lừa đảo khách hàng rút tiền mặt
- Sự cố Microsoft toàn cầu: Nguyên nhân, ảnh hưởng và cảnh báo lừa đảo
- Chàng trai 30 tuổi mua được nhà nhờ mẹo tiết kiệm super ít ai biết
- Úc xem xét lại kế hoạch siết visa Working Holiday, chỉ tiêu năm thứ 3 có thể tăng lên 20.000 suất
- Sydney: Thiếu niên 17 tuổi nguy kịch sau khi rơi khỏi đoàn xe lửa trên cầu Harbour Bridge
- Australia: Năm người đàn ông bị bắt giữ sau chiến dịch cảnh sát quy mô lớn tại Canley Heights, Tây Sydney
- Thiếu niên 17 tuổi được tìm thấy còn sống sau 6 ngày mất tích trong khu rừng ở Victoria
- Australia: Gần 2/3 người vay mua nhà ngại thương lượng giảm lãi suất với ngân hàng, có thể bỏ lỡ cơ hội tiết kiệm hơn 32,000 AUD
- Melbourne: Người cha 55 tuổi đối mặt với 3 đối tượng mang súng đột nhập nhà khi con nhỏ đang ở bên trong
