Australia có thể trở thành nền kinh tế không tiền mặt sớm hơn dự đoán?

Trong vài năm trở lại đây, hình ảnh tiền giấy và tiền xu trong đời sống hằng ngày của người dân Australia đang dần trở nên hiếm gặp. Từ quán cà phê nhỏ đến các cửa hàng bán lẻ lớn, hình thức thanh toán không tiền mặt ngày càng chiếm ưu thế. Câu hỏi đặt ra là: liệu Australia có đang tiến rất gần tới một nền kinh tế hoàn toàn không tiền mặt?

Những con số mới nhất từ Ngân hàng Dự trữ Australia (RBA) cho thấy xu hướng này diễn ra nhanh hơn nhiều người tưởng. Nếu như vào năm 2007, tiền mặt vẫn chiếm khoảng 70% các giao dịch thanh toán, thì đến năm 2022, con số này đã giảm xuống chỉ còn 13%. Đại dịch COVID-19 được xem là cú hích lớn, khi cả người tiêu dùng lẫn doanh nghiệp đều hạn chế tiếp xúc trực tiếp với tiền giấy vì lo ngại nguy cơ lây nhiễm. Kể từ đó, thói quen “chạm thẻ” hay thanh toán qua điện thoại gần như trở thành mặc định.

Tỷ lệ thanh toán bằng tiền mặt giảm mạnh trong nhiều năm qua

Song song với sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, việc các chi nhánh ngân hàng và máy ATM lần lượt đóng cửa trên toàn quốc cũng góp phần đẩy nhanh quá trình “không tiền mặt hóa”. Điều này khiến không ít người dân, đặc biệt là người cao tuổi và các cộng đồng vùng xa, bày tỏ lo lắng. Thậm chí, đã có những cuộc kêu gọi rút tiền mặt tập thể nhằm phản đối việc quyền tiếp cận tiền mặt ngày càng bị thu hẹp.

Theo nhiều chuyên gia tài chính, Australia đang tiến rất gần đến ngưỡng của một xã hội không tiền mặt. Bà Angel Zhong, chuyên gia tài chính tại Đại học RMIT, nhận định rằng việc sử dụng tiền mặt – thậm chí là quẹt thẻ - đang trở nên ngày càng hiếm hoi trong đời sống thường nhật. Theo bà, sự kết hợp giữa công nghệ thanh toán phát triển nhanh, thói quen tiêu dùng mới và định hướng chính sách hiện nay cho thấy viễn cảnh một nền kinh tế không tiền mặt không còn là giả định xa vời. Nếu xu hướng này tiếp tục, Australia hoàn toàn có thể chạm mốc đó vào khoảng năm 2030.

Một số chuyên gia dự đoán rằng tiền mặt có thể sẽ không còn sử dụng được trong vài năm tới

Dù vậy, chính phủ Australia khẳng định sẽ không để những nhóm người phụ thuộc vào tiền mặt bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi. Bộ trưởng Tài chính Jim Chalmers cho biết, một quy định mới đang được triển khai nhằm bảo vệ quyền sử dụng tiền mặt cho các nhu cầu thiết yếu. Theo đó, siêu thị và trạm xăng vẫn sẽ bắt buộc phải chấp nhận tiền mặt đối với các giao dịch trực tiếp có giá trị không quá 500 AUD, trong khung giờ từ 7 giờ sáng đến 9 giờ tối. Quy định này dự kiến áp dụng trong vòng ba năm và sẽ được đánh giá lại sau đó, nhằm đảm bảo sự cân bằng giữa tiến bộ công nghệ và khả năng tiếp cận của người dân.

Rõ ràng, tiền mặt tại Australia đang dần thu hẹp vai trò, nhưng chưa biến mất hoàn toàn. Trong khi nền kinh tế số tiếp tục mở rộng, chính phủ vẫn đang tìm cách giữ lại một “lối đi an toàn” để quá trình chuyển đổi diễn ra hài hòa. Ít nhất trong tương lai gần, Australia có thể sẽ là một xã hội “ít tiền mặt” hơn là hoàn toàn không tiền mặt - nơi công nghệ dẫn dắt, nhưng sự bao trùm vẫn được đặt lên hàng đầu.

Nguồn: 9 News