Toàn Cảnh Định Cư Úc 2025: Thay Đổi DAMA, NIV Và Ngưỡng Thu Nhập Mới

Chính sách định cư Úc trong giai đoạn 2025-2026 đang có những thay đổi mang tính bước ngoặt, chuyển hướng mạnh mẽ từ việc thu hút vốn đầu tư thụ động sang trọng dụng nhân tài kiệt xuất và giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động tại các vùng miền. Nếu bạn đang ấp ủ giấc mơ Úc, đây là những thông tin cập nhật nóng hổi và quan trọng nhất bạn không thể bỏ lỡ. Hãy cùng Báo Người Việt Tại Úc tìm hiểu chi tiết nhé!

Kế hoạch nhập cư của Úc vẫn giữ mức trần 185.000 suất thường trú cho năm tài khóa 2025-2026, một con số ổn định so với năm trước. Tuy nhiên, điểm nhấn lớn nhất nằm ở sự tái cấu trúc bên trong, đặc biệt là ở khối tay nghề (Skill stream) chiếm hơn 70% tổng số visa.

1. Chấm dứt một kỷ nguyên: visa đầu tư 188 chính thức đóng cửa

Một trong những thông tin gây xôn xao nhất cộng đồng là việc chính phủ Úc quyết định đóng cửa vĩnh viễn chương trình đầu tư và kinh doanh đổi mới (BIIP), tức visa 188 quen thuộc. Quyết định này được đưa ra sau khi các đánh giá cho thấy chương trình này không mang lại hiệu quả kinh tế như kỳ vọng.

• Mốc thời gian quan trọng: Chương trình đã chính thức ngừng nhận hồ sơ mới từ ngày 31/07/2024.
• Số phận các hồ sơ đã nộp: Các hồ sơ 188 đã nộp trước đó vẫn sẽ được xử lý, nhưng quá trình xét duyệt được cho là sẽ nghiêm ngặt và kéo dài hơn. Một tin vui là đương đơn có thể lựa chọn rút hồ sơ và được hoàn lại phí visa đã đóng từ khoảng tháng 9/2024.

Sự thay đổi này là một tín hiệu rõ ràng: chính phủ Úc không còn ưu tiên việc “mua PR” bằng kênh đầu tư thụ động, mà muốn tìm kiếm những cá nhân có thể tạo ra đóng góp thực sự cho nền kinh tế.

2. National innovation visa (niv): kỷ nguyên mới cho nhân tài toàn cầu

Để thay thế cho visa 188 và cải tổ dòng visa tài năng toàn cầu (global talent visa 858), chính phủ Úc đã giới thiệu một chương trình hoàn toàn mới mang tên National innovation visa (niv – subclass 858). Đây được xem là trục chính sách mới, hướng đến việc thu hút những bộ óc xuất sắc nhất thế giới.

Về bản chất, NIV không phải là bản sao của visa 188. Đây là visa thường trú nhân (PR) trực tiếp, không cần qua giai đoạn tạm trú, dành cho các đối tượng sau:

• Nhân tài/chuyên gia xuất sắc: Những cá nhân có thành tích nổi bật, được công nhận quốc tế trong các lĩnh vực ưu tiên như công nghệ, AI, y sinh, năng lượng sạch, nghệ thuật, thể thao...
• Doanh nhân đổi mới: Nhà sáng lập hoặc điều hành các startup có mô hình kinh doanh đột phá, tiềm năng tăng trưởng cao và có khả năng mở rộng tại Úc.
• Nhà đầu tư đổi mới/chiến lược: Các nhà đầu tư đã rót vốn và có bằng chứng về việc giúp các doanh nghiệp đổi mới phát triển, tạo ra việc làm và tác động tích cực.

Chính phủ đã dành 4.000 suất cho dòng visa tài năng 858 và NIV trong năm tài khóa 2024-2025. Đây là cơ hội vàng cho những người Việt có tài năng thực sự và mong muốn đóng góp cho sự phát triển của Úc.

3. DAMA: "lối đi riêng" cho lao động tại các vùng thiếu nhân lực

Trong khi các dòng visa tay nghề chất lượng cao bị siết chặt, chính phủ lại mở ra một "cánh cửa phụ" đầy tiềm năng cho người lao động thông qua các thỏa thuận di trú vùng chỉ định (DAMA - Designated area migration agreement). Đây là thỏa thuận giữa chính phủ liên bang và từng khu vực cụ thể để giải quyết tình trạng thiếu lao động nghiêm trọng.

Tin tức đáng chú ý nhất là việc một DAMA mới cho vùng lãnh thổ phía bắc (Northern territory) sẽ được phê duyệt và có hiệu lực từ ngày 19/03/2025. Đây là khu vực đang rất cần nhân lực trong các ngành như nông nghiệp, xây dựng, du lịch-khách sạn, chăm sóc sức khỏe...

Ưu điểm lớn nhất của DAMA là sự linh hoạt:

• Yêu cầu "dễ thở" hơn: So với các visa tay nghề thông thường, DAMA thường có yêu cầu về tiếng Anh, kinh nghiệm làm việc và thậm chí là độ tuổi thấp hơn.
• Danh sách nghề rộng hơn: Bao gồm cả những nghề không có trong danh mục tay nghề chiến lược chung.
• Lộ trình lên thường trú: Cung cấp một con đường rõ ràng để trở thành thường trú nhân sau một vài năm làm việc ổn định tại khu vực.

Đối với nhiều người lao động Việt Nam, đặc biệt là trong các ngành nghề trung cấp, DAMA chính là con đường thực tế nhất để tìm kiếm cơ hội việc làm tại Úc và định cư lâu dài.

4. Tăng ngưỡng thu nhập và siết chặt xét duyệt

Để đảm bảo chất lượng lao động nhập cư và bảo vệ quyền lợi người lao động bản địa, chính phủ Úc cũng tiếp tục thực hiện các biện pháp siết chặt. Một trong số đó là việc tăng ngưỡng thu nhập tối thiểu cho lao động tay nghề tạm trú (TSMIT). Mức này đã được tăng từ 53.900 AUD lên 70.000 AUD từ tháng 7/2023 và dự kiến sẽ tiếp tục được điều chỉnh từ ngày 01/07/2025.

Mục tiêu của việc này là hạn chế tình trạng bóc lột lao động giá rẻ và đảm bảo người nhập cư có mức sống ổn định. Đồng thời, bộ di trú cũng sẽ tăng cường rà soát, xét duyệt nghiêm ngặt hơn đối với tất cả các loại hồ sơ, từ việc chứng minh nguồn tiền của các hồ sơ 188 còn tồn đọng đến việc xác thực thành tích của ứng viên NIV.

Những thay đổi này cho thấy một bức tranh di trú Úc năm 2025 đầy năng động nhưng cũng nhiều thách thức. Chính sách mới ưu tiên rõ ràng cho những cá nhân có tài năng, kỹ năng và sự sẵn sàng đóng góp cho các khu vực đang cần người. Việc nắm bắt kịp thời và hiểu rõ các quy định mới sẽ là chìa khóa để bạn vạch ra lộ trình định cư thành công nhất cho riêng mình.