An toàn giao thông Australia báo động đỏ: Số người chết cao nhất trong 15 năm

Tình hình an toàn giao thông trên khắp nước Úc đang gióng lên một hồi chuông cảnh báo thực sự đáng lo ngại. Mặc dù doanh thu từ các khoản phạt vi phạm giao thông, đặc biệt là phạt tốc độ qua camera, đạt mức kỷ lục, số người thiệt mạng trên đường lại không ngừng tăng lên, chạm mốc cao nhất trong vòng 15 năm qua. Điều này đặt ra một câu hỏi lớn về hiệu quả của chiến lược an toàn đường bộ hiện tại và liệu chúng ta có đang đi đúng hướng hay không.

Thật khó tin nhưng những con số không biết nói dối. Chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu sâu hơn về thực trạng đáng báo động này và lắng nghe ý kiến từ các chuyên gia.

Bức tranh toàn cảnh đáng báo động

Theo báo cáo từ Hiệp hội Xe hơi Australia (AAA), chỉ trong vòng 12 tháng tính đến hết tháng 8 năm 2025, đã có 1.353 người không bao giờ về đến nhà sau những chuyến đi trên đường. Đây là con số tử vong hàng năm cao nhất kể từ năm 2010.

So với cùng kỳ năm trước, con số này đã tăng 4,3%. Nhưng điều đáng kinh ngạc hơn là nó đã tăng tới 18,5% kể từ khi tất cả các chính quyền tiểu bang và vùng lãnh thổ cùng ký vào Chiến lược An toàn Đường bộ Quốc gia vào năm 2021. Chiến lược này đặt ra mục tiêu đầy tham vọng là giảm một nửa số ca tử vong vào năm 2030, nhưng thực tế lại đang đi ngược hoàn toàn với kỳ vọng.

• Số người chết tính đến 31/8/2025: 1.353 người (cao nhất từ 2010)
• Tăng so với năm trước: 4,3%
• Tăng so với khi bắt đầu chiến lược (2021): 18,5%
• Riêng tháng 8/2025: 118 ca tử vong, cao hơn 25,8% so với mức trung bình hàng tháng.

Ảnh minh họa: Giao thông đông đúc trên một tuyến đường cao tốc ở Úc

Tình hình tại các bang: Nơi giảm, nơi tăng đột biến

Sự gia tăng này không đồng đều trên cả nước. Trong khi một số nơi đã cố gắng kiểm soát và giảm thiểu số vụ tai nạn chết người, những nơi khác lại chứng kiến sự gia tăng đột biến.

Victoria, New South Wales và Tây Úc đều ghi nhận mức tăng đáng lo ngại, lần lượt là 13,2%, 12,8% và 12,9% trong năm qua. Đáng chú ý nhất là Lãnh thổ Bắc Úc, dù có sự sụt giảm về phần trăm, vẫn giữ tỷ lệ tử vong cao nhất cả nước với 16 người chết trên 100.000 dân, cao gấp ba lần mức trung bình quốc gia (4,9). Con số này cho thấy mức độ rủi ro khi tham gia giao thông ở đây vẫn còn rất cao.

Những nạn nhân dễ bị tổn thương nhất

Một trong những thống kê đáng báo động nhất là sự gia tăng đột ngột của các ca tử vong liên quan đến người đi bộ. Trong 12 tháng qua, 206 người đi bộ đã thiệt mạng, tăng gần 50% kể từ khi chiến lược được thông qua vào năm 2021. Đây là con số cao nhất kể từ năm 2007, với các điểm nóng ở WA, Queensland, Nam Úc, Tasmania và NSW.

Bên cạnh đó, số phụ nữ tử vong do tai nạn giao thông cũng tăng mạnh 18% so với năm trước. Mặc dù nam giới vẫn chiếm phần lớn các trường hợp tử vong, nhưng con số này chỉ tăng nhẹ 0,4%, cho thấy có một sự thay đổi đáng lo ngại về đối tượng bị ảnh hưởng.

Ảnh minh họa: Người đi bộ là một trong những nhóm dễ bị tổn thương nhất trên đường

Phạt nhiều hơn, nhưng có thực sự an toàn hơn?

Nghịch lý lớn nhất chính là tình trạng tai nạn tồi tệ hơn diễn ra trong bối cảnh người dân Úc bị phạt vi phạm giao thông nhiều hơn bao giờ hết. Dữ liệu từ các tiểu bang cho thấy doanh thu từ camera phạt tốc độ ở NSW, Victoria và Queensland đều ở mức cao kỷ lục.

Chỉ riêng trong năm 2024, trên toàn quốc:

• 3,3 triệu vé phạt tốc độ được ban hành (83,6% từ camera).
• 330.926 vé phạt sử dụng điện thoại di động (87,6% từ camera).
• 52.411 trường hợp dương tính với ma túy khi lái xe (tỷ lệ 10,5%).

Tại Queensland, cảnh sát đã thu về 465 triệu AUD tiền phạt trong năm tài chính 2024, gần gấp ba lần so với con số 171,2 triệu AUD của năm 2020. Tương tự, NSW cũng chứng kiến số vụ tử vong tăng 16% trong khi số lượng vé phạt tăng vọt. Thực tế này làm dấy lên câu hỏi: Liệu việc phạt nặng và phụ thuộc vào camera có phải là giải pháp gốc rễ để thay đổi hành vi lái xe hay không?

Để cập nhật thêm các tin tức sự kiện đáng chú ý và những chia sẻ kinh nghiệm quý báu về cuộc sống ở Úc, bạn đọc có thể thường xuyên theo dõi trang của chúng tôi.

Chuyên gia lên tiếng: Cần một hướng đi mới

Giám đốc điều hành AAA, ông Michael Bradley, đã thẳng thắn tuyên bố: “Những con số cho thấy cách tiếp cận hiện tại của Australia trong việc giảm thiểu tai nạn giao thông rõ ràng không hiệu quả. Chúng ta không thể mong đợi kết quả khác đi bằng cách làm những điều tương tự.”

Giới phê bình cho rằng các chính phủ đã quá phụ thuộc vào camera tốc độ như một giải pháp an toàn – và một nguồn thu ngân sách béo bở – trong khi bỏ bê các biện pháp quan trọng khác:

• Cải thiện thiết kế hạ tầng đường sá.
• Thực thi pháp luật có mục tiêu đối với các hành vi rủi ro cao (như lái xe mất tập trung, sử dụng ma túy).
• Nâng cao chất lượng chăm sóc và cứu hộ sau tai nạn.
• Thiếu dữ liệu chi tiết về tai nạn để phân tích và tìm ra giải pháp.

AAA đang kêu gọi Chính phủ Liên bang khởi xướng các cuộc điều tra độc lập, “không đổ lỗi” (no-blame) tương tự như ngành hàng không để xác định nguyên nhân gốc rễ của các xu hướng tai nạn mới. Họ cũng đề xuất thành lập một cơ quan quốc gia thường trực để phân tích dữ liệu, xác định nguyên nhân và đưa ra các biện pháp khắc phục. Việc này đặc biệt quan trọng với cộng đồng người Việt, nhất là những người mới đến và chưa quen thuộc với hệ thống giao thông hay các vấn đề về di trú và luật lệ.

Ảnh minh họa: Camera phạt nguội ngày càng phổ biến nhưng hiệu quả vẫn là dấu hỏi lớn

Với số người chết trên đường cao nhất trong 15 năm, áp lực đang đè nặng lên các nhà hoạch định chính sách. Đã đến lúc phải thừa nhận rằng việc chỉ đơn thuần tăng số lượng vé phạt không thể tạo ra sự thay đổi văn hóa và hành vi mà Chiến lược An toàn Đường bộ Quốc gia đã hứa hẹn. Một sự thay đổi toàn diện và sâu sắc trong cách tiếp cận là điều cấp thiết hơn bao giờ hết để bảo vệ mạng sống của người dân.

Để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích về cuộc sống tại Úc, bạn đọc có thể tham gia cộng đồng Người Việt Tại Úc - Nguoiviettaiuc.Com và theo dõi trang Báo Online - Người Việt tại Úc trên Facebook.